Кіріспе

Ирландиялық саясаткер Джон Клаудиус Бересфорд (23 қазан 1766 – 20 шілде 1846) 1801–1804 жылдары Дублин қаласынан және 1806–1811 жылдары Уотерфорд округынан Ұлыбритания Парламентінің тори мүшесі болды.

Ерте өмір

Бересфорд Дублиндегі Тринити колледжінде білім алған. 1783 жылдан бастап Бересфорд Дублин портының қоймашысы қызметін атқарды. Кейіннен ол экспорт және импорттың бас инспекторы лауазымына тағайындалды, бұл бай және пайдасыз қызмет болды. 1790 жылы оны әкесі, құрметті Джон Бересфорд, Ирландияның Төменгі палатасына отбасылық округ – Свордс үшін сайлап жіберді. 1798 жылы ол Дублин қаласынан сайланды, мұнда оған порттағы лауазымы, Дублиндегі жетекші банктегі серіктестігі және Дублин корпорациясының мүшелігі көмектесті.

Көтеріліс

1798 жылғы Біріккен ирландтар көтерілісі кезінде Бересфорд ерекше қатыгездікпен көтерілісшілерге қарсы күрескен емен батальонын басқарды. Ол Дублинде ат шабу мектебін ашты, ол Біріккен ирландтардан мәліметтер алу үшін қамшылаулардың негізгі орыны ретінде жаман абыройға ие болды. Осылайша, ол көтерілістің басты қарсыластарының бірі ретінде танылды, ал көтерілісшілер оның банкі шығарған банкноттарды қасақана өртеп жіберді. Оның саяси қарсыластарын қуғындауы туралы беделі саяси мансабының соңына дейін сақталды. Ол Ирландия парламентінің Төменгі палатасында белсенді қатысты, онда Одақ заңы туралы талқылаулар кезінде империялық қазынаға Ирландияның жоспарланған үлесін азайту туралы ұсынысын жасады, бірақ ол қабылданбады. Ол одаққа соңына дейін қарсы болды (әкесінен өзгеше ұстанымды қабылдады); ол 1799 жылдың 25 қаңтарында лауазымын тастады, себебі оның осы лауазыммен байланысты болуын немесе оның әрекеттері оны сақтау ниетімен жасалған деген күдік тудыруын қаламады.

Қазақстан Республикасы

1800 жылғы Одақ актысының бір тармағына сәйкес, ол 1801-02 жылдарғы Ұлыбританияның 1-ші Парламентіне жаңа сайлаусыз өкіл болып кірді, ал Одақ Парламентінде ол жас Уильям Питт пен кейін Генри Аддингтонды қолдады; Парламенттік жұмыстарға толыққанды қатысу үшін ол ирландтық бизнес мүдделерінен бас тартуға мәжбүр болды. Ол 1802 жылғы жалпы сайлауда ең көп дауыс жинап қайта сайланды. 1803 жылдың 3 маусымында Бересфорд үкіметті бұрын қолдаған жалғыз адам болып, олардан бас тартып, Питер Паттен ұсынған сенімсіздік білдіру ұсынысын қолдады, оның қолдау сөзін Ирландияның Лорд-лейтенантының бас хатшысы «абсурдты» деп бағалады. 1804 жылдың наурыз айында Бересфорд Ирландия валюта комитетіне тағайындалды, соған байланысты Ольстердің Эшеаторлығын қабылдап, орнынан бас тартты – бұл Корольдіктің табысын әкелетін, міндеті жоқ лауазым (процедура туралы толық мәліметтерді алу үшін Британдық Өкілдер палатасынан кету туралы қараңыз).

Ирландия саясатына әсері

Әкесінің 5 қараша 1805 жылы қайтыс болғаннан кейін Бересфорд парламентке оралды, Уотерфорд округінен депутаттыққа арналған қосымша сайлауда жеңіске жетіп, оның орнын басты (6 қаңтар 1806). Саяси тұрғыдан ол Генри де Ла Пур Бересфорд басшылығындағы Уотерфорд маркизінің отбасылық фракциясымен бірікті, олардың мақсаты – үкіметтің Ирландиядағы билікті Понсонби отбасына беруіне бөгет қою болды. Бересфорд министрлермен өтетін кездесулерде өз тобының бас сөйлеушісі болды. 1806 жылы оппозицияға өтеді деп күтілгенімен, Бересфорд шындығында үкіметті қолдады, себебі оның банкіндегі қаржы тапшылығы оған несие алу үшін үкіметтің қолдауына мұқтаж болды. Оның қолдауы 1806 жылғы жалпы сайлауда оның қайта сайлануына әкелді, бұл сайлау тартысты болды. Бұл үкімет ішінде даулы шешім болды, Бедфорд герцогы Бересфордтың қуғын-сүргінге кінәлі екенін мойындады, бірақ ол енді адал деп санады, ал Лорд Ховик оған сенудің қиын екенін айтты. Ховик ақиқатын дәлелдеді. 1807 жылы Бересфорд үкіметті қолдамады және сол жылы премьер-министрлікке тағайындалғанға дейін Портленд герцогының жақтасы болды. Ол 1807 жылғы жалпы сайлауда қарсы кандидатсыз сайланды. Дегенмен, ол тұрақсыз мінезді болды, оның кейбір сөздері үкімет мүддесіне зиян келтірген деп есептелді. Ол 1809 жылы Франциямен бейбіт келіссөздер бастау туралы ұсынысқа қарсы үкіметтің позициясын қатты қолдады.

Кейінгі өмірі

1811 жылдың қаңтар айында Бересфорд тағы да ауыр қаржылық қиындыққа тап болды, бұл оның бірнеше ай бойы парламентке қатысуына тосқауыл болды. Маусым айында ол Мюнстер эшеторы қызметіне тағайындалып, орнынан бас тартты, ал оның орнын туысы генерал-майор сэр Уильям Карр Бересфорд иеленді. Келесі жылы Бересфорд үкіметтік қызметке үміттене бірақ, оған бұрыннан жақсы зейнетақысы болғандықтан бас тартылды. Бересфорд 1814–15 жылдары Дублин қаласының әкімі болды, онда ол "жомарт қонақжайлылығымен" белгілі болды, бірақ содан кейін қоғамдық өмірден шеттеді.