Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трикарбон (системалық атауы 1λ2,3λ2 пропадиен және катена трикарбон) – химиялық формуласы (сонымен қатар [C(μC)C] немесе ) бар бейорганикалық қосылыс. Бұл түссіз газ, тек еңбектеу немесе ерітіндіде аддукт түрінде ғана сақталады. Ол ең қарапайым қанықпаған карбендердің бірі. Трикарбонды жұлдызаралық кеңістікте табуға болады және оны лазерлік абляция процесі арқылы зертханада алуға болады.
Tricarbon (systematically named 1λ2,3λ2 propadiene and catena tricarbon) is an inorganic compound with the chemical formula (also written [C(μ C)C] or ). It is a colourless gas that only persists in dilution or solution as an adduct. It is one of the simplest unsaturated carbenes. Tricarbon can be found in interstellar space and can be produced in the laboratory by a process called laser ablation.
Табиғи пайда болуы
Трикарбон – 20-шы ғасырдың басында Уильям Хаггинс кометаның құйрығында алғашқы рет спектроскопиялық тұрғыдан байқаған, кейіннен жұлдыздық атмосферада анықталған кішкентай көміртек кластері. Трикарбон және дикарбон сияқты кішкентай көміртек кластерлері күйеге (көмір қарасына) айналатын алғыр заттар саналады және кейбір өнеркәсіптік алмастардың және фуллерендердің түзілуіне қатысты. C3 сондай-ақ түрлі жану реакцияларында уақытша пайда болатын зат ретінде анықталды.
Tricarbon is a small carbon cluster first spectroscopically observed in the early 20th century in the tail of a comet by William Huggins and subsequently identified in stellar atmospheres. Small carbon clusters like tricarbon and dicarbon are regarded as soot precursors and are implicated in the formation of certain industrial diamonds and in the formation of fullerenes. C3 has also been identified as a transient species in various combustion reactions.
Химиялық қасиеттері
С3 химиялық қасиеттерін 1960 жылдары Пенсильвания штаты университетінің зейнеткер профессор-эмеритусы Филип С. Скелл зерттеді. Ол көміртегі буының белгілі бір реакциялары оның пайда болуын көрсететінін анықтады, мысалы, изобутиленмен реакцияласып 1,1,1',1' тетраметил бисэтаноалленді түзу.
The chemical properties of C3 was investigated in the 1960s by Professor Emeritus Philip S. Skell of Pennsylvania State University, who showed that certain reactions of carbon vapor indicated its generation, such as the reaction with isobutylene to produce 1,1,1',1' tetramethyl bis ethanoallene.
Физикалық қасиеттері
Трикарбонның негізгі молекулалық геометриясы оның ерекше симметриялық және антисимметриялық созылу және иілу вибрациялық режимдері арқылы сызықтық екені анықталды, ал байланыс ұзындығы 129-ден 130 пикометрге дейін алкендерге сәйкес келеді. Иондану потенциалы 11-ден 13,5 электронвольтқа дейін эксперименттік жолмен анықталды. Сызықты трикарбон молекуласынан өзгеше, C3+ катионы иілген.
The ground state molecular geometry of tricarbon has been identified as linear via its characteristic symmetric and antisymmetric stretching and bending vibrational modes and bears bond lengths of 129 to 130 picometer corresponding to those of alkenes. The ionization potential is determined experimentally at 11 to 13.5 electronvolts. In contrast to the linear tricarbon molecule, the C3+ cation is bent.
Номенклатура
1λ2,3λ2 пропадиен және μ карбидокарбон жүйелі атаулары, жарамды IUPAC атаулары, сәйкесінше, алмастыру және қосымша номенклатуралар бойынша құрылған. Тиісті жағдайларда трикарбон төрт сутек атомы алынған пропадиен ретінде немесе сегіз сутек атомы алынған пропан ретінде қарастырылуы мүмкін; және осыған байланысты, пропадиендиилиден немесе пропантетрайлиден, сәйкесінше, контекстке қатысты жүйелі атаулар ретінде қолданылуы мүмкін. Бұл атаулар әдетте трикарбон молекуласының радикалдығын ескермейді. Ещё нақтырақ жағдайларда, олар радикал емес синглеттік күйді атауға болады, ал дирадикалды күйді пропадиендииллидиден немесе пропандииллидиден деп, ал тетрарадикалды күйді пропадиентетрайл немесе пропантетрайлиден деп атайды.
The systematic names 1λ2,3λ2 propadiene, and μ carbidodicarbon, valid IUPAC names, are constructed according to the substitutive and additive nomenclatures, respectively. In appropriate contexts, tricarbon can be viewed as propadiene with four hydrogen atoms removed, or as propane with eight hydrogen atoms removed; and as such, propadienediylidene or propanetetraylidene, respectively, may be used as a context specific systematic names, according to substitutive nomenclature. By default, these names pay no regard to the radicality of the tricarbon molecule. In even more specific context, these can also name the non radical singlet state, whereas the diradical state is named propadienediylylidene, or propanediyldiylidene, and the tetraradical state is named propedienetetrayl or propanetetraylylidene.