Кіріспе
Американдық математик Дэвид Юджин Смит (21 қаңтар 1860 жыл – 29 шілде 1944 жыл) – американдық математик, педагог және редактор.
David Eugene Smith (January 21, 1860 – July 29, 1944) was an American mathematician, educator, and editor.
Білім және мансап
Дэвид Юджин Смит математика білімі саласының негізін қалаушылардың бірі саналады. Смит Кортленд, Нью-Йорк штатында, адвокат және судья Абрам П. Смит пен жас ұлына латын және грек тілдерін үйреткен Мэри Элизабет Бронсон отбасында дүниеге келген. Ол Сиракуза университетін бітірді (1881 ж., Ph. D., 1887 ж.; LL. D., 1905 ж.). Заңгер мамандығын өнер және гуманитарлық ғылымдарға бағыттап оқыды, бірақ 1884 жылы Кортленд нормалық мектебінде математика пәнінің оқытушысы болып жұмыс істеді, онда ол өзі де оқыған болатын. Кортленд нормалық мектебінде Смит жас жігіттердің дебат клубының (қазіргі Дельфилік бауырластық) мүшесі болды. 1891 жылы Мичиган штатының нормалық колледжінде (кейін Шығыс Мичиган университеті) профессор, 1898 жылы Нью-Йорктегі Брокпорт штатының нормалық мектебінің директоры, ал 1901 жылы Колумбия университетінің мұғалімдер колледжінде математика профессоры болды. Ол 1926 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметте болды. Смит 1920 жылы Америка математикалық қауымдастығының президенті, ал 1927 жылы Ғылым тарихы қоғамының президенті болды. Ол сонымен қатар көптеген түрлі басылымдардың авторы. Ол «Америка математикалық қоғамының бюллетені» журналының редакторы болды, басқа математикалық журналдарға материалдар жариялады, оқулықтар сериясын шығарды, Феликс Клейннің «Геометрияның танымал мәселелері», Финктің «Математика тарихы» және «Тревизо арифметикасы» еңбектерін аударды. Ол Август Де Морганның «Парадокстар жинағы» (1915) және «Математика көздері» (1929) кітаптарын редакциялады. Математика тақырыбында көптеген кітаптар жазды, олардың тізімі төменде келтірілген. 1929 жылы «Британ энциклопедиясының» 14-ші басылымының математика редакторы қызметін атқарды. «Абак пен алгебра» бірінші томға оның жеке үлесі болды.
Жаңғыру
2020 жылы Фрэнсис Су «Адам өмірін дамытуға арналған математика» атты кітабын жариялады, онда ол Смиттің 1921 жылы Математикалық қауымдастырығына айтқан қоштасу сөзі «Religio Mathematici» (лат. «математиктің сенімі») туралы келтіреді. 2022 жылы Смиттың жазбаларынан түсіндірме жинақ жарық көрді. Онда пошта карточкалары (Кортленд тарихи қоғамы тарапынан цифрлық форматқа енгізілген), өлеңдер, сөздер және оның еңбектерінен алынған әртүрлі үзінділер бар. Кіріспе сөзінде Фрэнсис Су Смит туралы былай деп жазады: «Ол математиканың әсемдігі мен тереңдігін алғаш көргендегі таңғажайпылымды сезімімді қайта оятты, бұл сезімді математик ретінде, қазір бұл нәрселерді әдеттегідей қабылдайтын мен ұмытып кеткен болар еді».