Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша суретшісі (1854–1929)
Polish painter (1854–1929)
Яцек Мальчевский (15 шілде 1854 – 8 қазан 1929) – патриоттық «Жас Польша» қозғалысының маңызды тұлғаларының бірі болған поляк суретшісі-символист. Оның шығармалары сол заманғы бағыттарды, Польшаның қаһармандық тарихын, тәуелсіздік туралы романтикалық идеяларды, христиан және грек мифологиясын, халық ертегілерін және табиғатқа деген құштарлығын үйлестірді. Ол суретші Рафаль Мальчевскийдің әкесі.
Jacek Malczewski (; 15 July 1854 – 8 October 1929) was a Polish symbolist painter who was one of the central figures of the patriotic Young Poland movement. His creative output combined the predominant style of his times with historical motifs of Polish martyrdom, the romantic ideals of independence, Christian and Greek mythology, folk tales, as well as his love of the natural world. He was the father of painter Rafał Malczewski.
Балалық шақ
Мальчевский Ресей империясының оккупациясы кезінде Польшаның Конгресс ауданында Радом қаласында дүниеге келді. Балалық шағы мен жас кезінде ол әкесі Юлианның зор ықпалында болды, ол поляк патриоты және қоғамдық қайраткер болғандықтан, оны қараша көтерілісінен шабыттанған романтикалық әдебиет әлемімен таныстырды. Анасының тарапынан ол Сиговтағы Мазовия ауылдық имениесіне жиі баратын Шимановскийлер отбасымен туыс еді. Польша пейзажының және оған байланысты фольклордың тартымдылығы оған ағасы және ұзақ уақыт қамқоршысы болған Феликс Карчевский оятты, ол болашақ романист Адольф Дыгасинскиді өз имениесіне шақырып, Яцектің үй ұстазы қызметін атқаруын қамтамасыз етті. Ол сондай-ақ ертерек поляк романтигі Артур Гроттгердің драматикалық өнеріне де қатты әсерленді. Оның суреттері бірнеше мұқият таңдалған мотивтердің айналасында құрылды, олар мифологияға сәйкес үнемі қайта айтылып, кеңейтіліп, ұлттық символдармен толтырылды. Мальчевскийдің жеке қиялы оған шығармашылығын бағыттап, Польшаның Символизм мектебіне айналған жаңа эстетикалық идеялардың пайда болуына мүмкіндік берді. 1912 жылы академияның ректоры болып сайланды. Оның өнері француз Гюстав Моро, швейцариялық Арнольд Беклин және тіпті испан Сальвадор Далидің өнерімен салыстырылды. Оның суреттері халықаралық көрмелерде көптеген сыйлықтар жеңіп алды, оның ішінде 1891 жылы Берлинде, 1892 жылы Мюнхенде және 1900 жылы Парижде.
Malczewski was born in Radom, Congress Poland, under occupation of the Russian Empire. During his childhood and early youth he was greatly influenced by his father Julian, a Polish patriot and social activist who introduced him to the world of romantic literature inspired by the November Uprising. On his mother's side, he was related to the Szymanowski family whom they often visited on their Masovian country estate in Cygów. The attractiveness of the Polish landscape and associated folklore had been awakened in him by Feliks Karczewski, his uncle and long time guardian, who had invited future novelist Adolf Dygasiński to his estate, to act as Jacek's home tutor. He was equally impressed with the dramatic art of earlier Polish romantic painter Artur Grottger. His painting revolved around a few carefully selected motifs, constantly retold and expanded according to mythology and filled with national symbols. His own imagination enabled Malczewski to channel his creativity and let new aesthetic ideas emerge giving rise to what became Poland's school of Symbolism. He was elected rector of the academy in 1912. His art has been compared to that of the Frenchman Gustave Moreau, the Swiss Arnold Böcklin, and even to the Spaniard Salvador Dalí. His paintings won numerous awards at international exhibitions including Berlin in 1891, Munich in 1892, and Paris in 1900.
Жеке өмір
Мальчевский Марияға үйленді және олардың екі баласы болды: Юлия (1888 жылы туған) және Рафаль (1892 жылы туған), ол да суретші. Кейіннен ұлы, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, әкесінен қалған барлық туындыларын Варшавадағы Ұлттық мұражайға сатты. Соғыс кезінде ол Польшадан кетіп, Оңтүстік Еуропа мен Бразилияда саяхаттағаннан кейін Монреальде қоныстанды. Яцек Мальчевскийдің суреттеріндегі көптеген жалаңаш суреттердің моделі Мария Бал (Балава), туған аты Бруничка, сонымен қатар оның көп жылдық сүйіктісі болған деп саналады. Өмірінің соңында ол көзі көрмей қалды және 1929 жылдың 8 қазанында Краковта қайтыс болды. Ол Польшаның ұлттық пантеоны – Скалькада жерленді. Мүліктің құқықтық жағдайына күмән туғандықтан, картинаның сатылуы тоқтатылды, себебі Варшавадағы Ұлттық мұражай осы өнер туындысына меншік құқығын талап етеді. Сурет соңғы рет 1926 жылы Львовта (қазіргі Львов, Украина) жұртшылыққа көрсетілді. Кейін оның қайда болғаны белгісіз. Польшаның Мәдениет және ұлттық мұра министрлігі полицияға 1950 жылдары картина Польшадан заңсыз шығарылған болуы мүмкін екенін хабарлады.
Malczewski was married to Maria and they had two children, Julia (born 1888) and Rafał (born 1892), also a painter. His son later sold off all of his father's works left to him, to the National Museum in Warsaw before World War II. During the war he left Poland and after travels in Southern Europe and Brazil, finally settled in Montreal. It is believed that the subject of numerous nude studies in Jacek Malczewski's paintings, Maria Bal (Balowa) née Brunicka, was also his long time lover. He lost his sight towards the end of his life and died in Kraków on 8 October 1929. He was buried at Skałka, Poland's national Panthéon. The sale of the piece remains on hold after doubts were raised about the legal status of this property as the National Museum in Warsaw claims ownership of the work of art. The painting was last seen in public in 1926 in Lwów (now Lviv, Ukraine). Its later whereabouts were unknown. The Polish Ministry of Culture and National Heritage reported to the police authorities that the painting could have been illegally taken from Poland in the 1950s.