Қайықтың бастапқы тұрақтылығы: тепе-теңдік және қауіпсіздік факторлары
Initial stability
Кемпірқосықтар мен каноэлердің бастапқы тұрақтылығы, кемелердің тепе-теңдігі, жүк орналасуы, толқындарға төзімділік – теңіз архитектурасының маңызды аспектісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бастапқы тұрақтылық немесе негізгі тұрақтылық – қайықтың екі жағына түсетін тік күштер арасындағы айырмашылықтың шағын өзгерістеріне қарсы тұру қабілеті. Бастапқы және екіншілік тұрақтылықты зерттеу – шағын су кемелерінің теңіз архитектурасының бір бөлігі болып табылады (бұл ірі кемелердің тұрақтылығын зерттеуден өзгеше).
Initial stability or primary stability is the resistance of a boat to small changes in the difference between the vertical forces applied on its two sides. The study of initial stability and secondary stability are part of naval architecture as applied to small watercraft (as distinct from the study of ship stability concerning large ships).
Тағайындау
Бастапқы тұрақтылық қайықтың екі жағына еңіс бұрылуымен анықталады, себебі оның ауырлық орталығы (CG) жолаушылардың немесе жүктердің бүйірге қарай жылжуының нәтижесінде немесе сыртқы күштерге (мысалы, толқынға) жауап ретінде бүйірге қарай жылжып, өзгереді. Қайық қаншалықты кең болса және оның көлемі орта сызығынан (CL) қаншалықты алысқа таралса, бастапқы тұрақтылығы соншалықты жоғары болады.
The Initial stability is determined by the angle of tilting on each side of the boat as its center of gravity (CG) moves sideways as a result of the passengers or cargo moving laterally or as a response to an external force (e. g., a wave). The wider the boat and the further its volume is distributed away from its center line (CL), the greater the initial stability.
Мысалдар
Кең монокорпусты шағын қайықтар, мысалы, джонбоут, жоғары бастапқы тұрақтылыққа ие және балық аулаумен айналысу үшін тік тұруға мүмкіндік береді, сондай-ақ екі корпусты W каяктары сияқты тар шағын қайықтар да. Каноэ және каяк сияқты өте тар монокорпусты қайықтардің бастапқы тұрақтылығы төмен, бірақ екі корпусты W каяктары олардың жүзу қабілеті орта сызықтан үлкен қашықтықта орналасқандықтан, еңіске қарсы тиімдірек әрекет етеді. Тұрақтылық үшін, ауырлық орталығын шағын қайықтарда мүмкіндігінше төмен ұстау пайдалы, сондықтан жолаушылар көбінесе отырады. Жазық суда жүзетін қайықтар, ұзындығы мен енінің арақатынасы 30:1-ге дейін жетеді, бұл оларды тұрақсыз етеді.
Wide mono hull small boats such as the johnboat have a great deal of initial stability and allow the occupants to stand upright to engage in fishing activities, and so do narrower small boats such as W kayaks that feature a twin hull. Very narrow mono hull boats such as canoes and kayaks have little initial stability, but twin hull W kayaks are considerably more stable due to the fact that their buoyancy is distributed at a greater distance from their center line and therefore acts more effectively to reduce tilting. For purposes of stability, it is advantageous to keep the centre of gravity as low as possible in small boats, so occupants are generally seated. Flatwater rowing shells, which have length to beam ratios of up to 30:1, are inherently unstable.
Екінші реттік тұрақтылықпен салыстырғанда
Шамамен 10 градусқа дейін бүйірлік қисайғаннан кейін, корпустың пішіні маңызға ие болады және қайықтың тұрақтылығында екінші деңгейлі тұрақтылық басты рөл атқарады.
After approximately 10 degrees of lateral tilt, hull shape gains importance, and secondary stability becomes the dominant consideration in boat stability.