Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық генетик (1934–2020)
American geneticist (1934–2020)
Филип Ледер (19 қараша 1934 – 2 ақпан 2020) – американдық генетик.
Philip Leder (November 19, 1934 – February 2, 2020) was an American geneticist.
Ерте өмір және білім
Ледер Вашингтон қаласында дүниеге келді және Гарвард университетінде оқып, 1956 жылы тәмамлады. 1960 жылы Гарвард медицина мектебін бітіріп, Миннесота университетінде медициналық тұрғыншылықты аяқтады.
Leder was born in Washington, D. C., and studied at Harvard University, graduating in 1956. In 1960, he graduated from Harvard Medical School and completed his medical residency at the University of Minnesota.
Ғылыми жетістіктер
Ледер 1960 жылдан 1990 жылға дейінгі қазіргі генетика дәуірінің әр онжылдығында маңызды үлес қосты. Ол, әсіресе, Маршалл Ниренбергпен бірлескен генетикалық кодты түсіндіру жұмысымен және Ниренберг-Ледер экспериментімен танымал. Одан бері ол молекулалық генетика, иммунология және қатерлі ісіктердің генетикасы салаларында көптеген жаңалықтар ашты. Оның тобы толыққанды сүтқоректі жануарының (бета-глобин гені) нуклеотидтік тізбесін анықтады, бұл оған геннің құрылымын, соның ішінде оның басқару сигналдарын егжей-тегжейлі зерттеуге мүмкіндік берді. Антидене молекулаларын кодтайтын гендердің құрылымын зерттеуі үлкен маңызға ие болды. Бұл зерттеудің негізгі сұрағы – шектеулі гендер саны антидене молекулаларының әртүрлілігін қалай қамтамасыз етеді болды. Ледердің антидене гендері жөніндегі жұмысы кейіннен Бёркитт лимфомасын зерттеуге дейін кеңейтілді, бұл антидене шығаратын жасушалардың ісігі және c-myc онкогенін қамтиды. Бұл ісіктің пайда болуын түсінуде маңызды рөл атқарды. 1988 жылы Ледер мен Тимоти Стюарт генетикалық түрлендірілген жануарға алғашқы патент алды. Бұл жануар – қатерлі ісікке сезімталдығын арттыру үшін эмбрионына гендер енгізілген тышқан, ол "онкотышқан" деп аталды және қатерлі ісікке қарсы терапияны зертханада зерттеу үшін қолданылады.
Leder made several contributions in each decade of the modern genetics era from the 1960s through the 1990s. He may be best known for his early work with Marshall Nirenberg in the elucidation of the genetic code and the Nirenberg and Leder experiment. Since then, he has made several contributions in the fields of molecular genetics, immunology and the genetics of cancer. His group defined the base sequence of a complete mammalian gene (the gene for beta globin), which enabled him to determine its organization in detail, including its associated control signals. His research into the structure of genes which carry the code for antibody molecules was of major significance. The main focus of this inquiry was the question of how the vast diversity of antibody molecules is formed by a limited number of encoded genes. Leder's work on antibody genes was later extended to research into Burkitt's lymphoma, a tumour of antibody producing cells, which involves the oncogene c myc. This was crucial in understanding the origin of this type of tumor. In 1988, Leder and Timothy Stewart were granted the first patent on a genetically engineered animal. This animal, a mouse which had genes injected into its embryo to increase susceptibility to cancer, became known as the "oncomouse" and has been used in the laboratory study of cancer therapies.
Міндеттер
1968 жылы Ледер Ұлттық денсаулық сақтау институтының ғылымдағы жоғары білім беру қоры аспирантурасының биохимия бөлімін басқарды. 1972 жылы ол сол институттағы молекулалық генетика зертханасының директоры болып тағайындалды және 1980 жылға дейін сол лауазымда қалды, содан кейін Гарвард медицина мектебіне оралып, жаңадан құрылған генетика кафедрасын негіздеді және Джон Эмори Андрус кафедрасын иеленді. 2008 жылы ол осы лауазымнан зейнеткерлікке шықты және 2020 жылдың 2 ақпанында Паркинсон ауруының салдарынан қайтыс болды.
In 1968, Leder headed the Biochemistry Department of the Graduate Program of the Foundation for Advanced Education in the Sciences at the National Institute of Health. In 1972 he was appointed director of the Laboratory for Molecular Genetics at the same institution and remained in that post until 1980, when he returned to Harvard Medical School as the founder of the newly formed Department of Genetics, occupying the John Emory Andrus Chair. He retired from this position in 2008 and died of complications from Parkinson's disease on February 2, 2020.
Марапаттар
Ледер түрлі марапаттармен марапатталған және Ұлттық ғылым академиясының, Америка өнер және ғылым академиясының және Медицина институтының мүшесі болды. Оның көптеген сыйлықтарының ішінде Американдық жетістіктер академиясының Алтын тақта сыйлығы (1981), Ласкер сыйлығы (1987), Ұлттық ғылым медалі (1991), Харви сыйлығы және Корольдік Нидерланд ғылым және өнер академиясының Хайнекен сыйлығы бар. 2015 жылдың қараша айында Базель университетінің медицина факультеті өміріне жасаған үлесі үшін оған құрметті докторлық дәреже берді.
Leder has been awarded various honors and was a member of the National Academy of Sciences, the American Academy of Arts and Sciences and the Institute of Medicine. His many prizes include the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement (1981), the Lasker Award (1987), the National Medal of Science (1991), the Harvey Prize, and the Heineken Prize awarded by the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. In November 2015 he has been awarded an honorary doctoral degree from the Medical Faculty of the University of Basel for his lifetime achievements.