Кіріспе
Украинадағы этникалық топ – Қара теңіз немістері (Schwarzmeerdeutsche; черноморские немцы; чорноморські німці) – өздерінің отанын тастап кеткен этникалық немістер (18-шы ғасырдың соңында, бірақ негізінен 19-шы ғасырдың басында Ресей императоры Александр I-нің бұйрығымен), және Қара теңіздің солтүстік жағалауындағы аумақтарға, көбінесе оңтүстік Ресей империясының аумақтарына (қазіргі Украина да оның ішінде) қоныстанды. Қара теңіз немістері басқа ұқсас қоныс аударушылар топтарынан (Бессарабия немістері, Қырым немістері, Добруджа немістері, Ресей меннониттері, Еділ немістері және Волынь немістері) уақыт, география және мәдениет тұрғысынан ерекшеленеді, бірақ бұл топтар бір-бірінен толығымен бөлек емес.
The Black Sea Germans ( Schwarzmeerdeutsche; черноморские немцы; чорноморські німці) are ethnic Germans who left their homelands (starting in the late 18th century, but mainly in the early 19th century at the behest of Emperor Alexander I of Russia, ), and settled in territories off the north coast of the Black Sea, mostly in the territories of the southern Russian Empire (including modern day Ukraine). Black Sea Germans are distinct from similar groups of settlers (the Bessarabia Germans, Crimea Germans, Dobrujan Germans, Russian Mennonites, Volga Germans, and Volhynian Germans), who are separate chronologically, geographically and culturally, but not mutually exclusive groups.
Тарих
Немістер Украинаның оңтүстігіне және Қырым түбегіне 18 ғасырдың соңында қоныстанды, бірақ иммиграция мен қоныстанудың көп бөлігі Наполеон дәуірінде, 1800 жылдан бастап, әсіресе 1803-1805 жылдары жүрді. Ол кезде Украинаның оңтүстігі Ресей империясының құрамында болды. "Жаңа Ресей" деп аталған, ал неміс тілді тұрғындары арасында көбінесе "Оңтүстік Ресей" (немесе "Südrussland") деп аталатын бұл жерлер, Ұлы Екатеринаның билігінде Осман империясына (1768–1774) және Қырым хандығына (1783) қарсы соғыстардан кейін Ресей империясына қосылды. Қоныстану аумағы Волга аймағына қарағанда тығыз болған жоқ; оның орнына, ол бірнеше колонияларға бөлінген. Алғашқы неміс қоныс аударушылары 1787 жылы Батыс Пруссиядан келді, содан кейін Батыс және Оңтүстік-Батыс Германиядан, Францияның Эльзас аймағынан, сондай-ақ Варшава аймағынан келді. Католиктер, лютерандар және меннониттер егіншілер ретінде белгілі болды (Мелитополь аймағындағы меннониттердің қоныстары туралы "Молочна" деген мақаланы қараңыз); өзі этникалық неміс болған Екатерина император оларға Ресей империясына көшіп келуге жеке шақыру жолдады, өйткені олар пайдалы азаматтар болады және оның мемлекетін байытады деп сенді. Ол оларға дінін және тілін жабық қауымдастықтарында еркін пайдалану сияқты жеңілдіктер берді, сондай-ақ әскери қызметтен және салықтан босатылды.
Америкаға көшіп келу
XIX ғасырдың соңында саяси жағдайдың өзгеруі және Ресейдегі немістерге деген наразылықтың күшеюі Қара теңіз немістерінің, сондай-ақ ресейлік неміс қауымдастықтарының ішіндегі Волга немістерінің көптеген бөлігін Солтүстік және Оңтүстік Америкаға, әсіресе Канадаға, АҚШ-қа және Аргентинаға көшіп кетуіне әкеп соқты.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тағы Қара теңіз немістерінің алғашқы қоныстары 1873 жылы Оңтүстік Дакота штатының Лестервилл қаласының жанында құрылды, бірақ олар тез арада екі Дакота штатының бәріне тарады. Лютерандар мен католиктер Дакотадағы Қара теңіз немістері арасындағы ең ірі топтар еді. Қара теңізден келген басқа қоныс аударушылардың арасында ресейлік меннониттер мен гуттерлер, сондай-ақ қысқа мерзімге Румынияның оңтүстік-шығысында тұрған Добруджа немістері де болды. 1920 жылға қарай Солтүстік Дакотада Ресейден келген шамамен 70 000 неміс тұрды, олардың көпшілігі – Волга немістерімен қатар Қара теңіз немістері еді. Олардың көпшілігі Бессарабия, Қара теңіз, Қырым және Волга немістері бидай өсірумен айналысты. Қазіргі уақытта Солтүстік Дакота халқының 30-40% Ресейден келген неміс тегінен шыққан, негізінен Қара теңіз немістері. Солтүстік Дакота мемлекеттік университетінде осы иммигранттар тобына қатысты "Ресейлік мұрадан келген немістер" мұрағаты сақталады.
Канада
АҚШ-тың Дакота штатында егістік жердің азаюына байланысты, көптеген Қара теңіз немістері Канаданың Альберта және Саскачеван провинцияларына қоныс аударды, сонда олар ұрпақтарын қалдырды. Канада далалары, әсіресе Альберта провинциясы, 1900 мен 1913 жылдар аралығында Қара теңіз немістерін қабылдады, осы кезеңде теміржолдың тармақтарының кеңеюі жаңа қоныс аударушылар үшін оларды қолжетімді етті. Бұрын, Қара теңіз аймағынан Канадаға орыс меннониттері де келіп қоныстанған. Бірақ, Канаданың күштеп ассимиляция саясаты 1920 жылдардан бастап көптеген орыс меннониттерін Латын Америкасының түрлі елдеріне эмиграциялауға мәжбүр етті.
Аргентина
1898 жылы Аргентинаға Қара теңіз немістерінің алғашқы тобы келді. 20 жыл бұрын елге көшіп келген Волга немістерінің саны Қара теңіз немістерінен әрқашан көп болды. Сондықтан, олардың көпшілігі Волга немістері бар Аргентина қалаларына қосылды, ал кейбір жағдайларда өздерінің колонияларын құрды. Аргентинаға келген көптеген Қара теңіз немістері Мюнхен, Шпейер/Шпейер, Раштадт, Ландау, Рорбах, Манхайм, Карлсруэ, Кандель және т.б. Қара теңіз колонияларынан келді. Олар негізінен Буэнос-Айрес провинциясының оңтүстік-батысында және Ла Пампа провинциясының шығысында қоныстанды. 1905 жылы бірқатар Қара теңіз неміс отбасылары Буэнос-Айрес провинциясындағы Эстансия Эль-Лусерода жер сатып алды. Келесі жылы басқа Қара теңіз неміс отбасылары сол провинцияның Вилларино Партидосында Монте-Ла-Плата колониясын құрды. Көптеген басқалары Ла Пампа провинциясына қоныс аударды, онда Волга неміс колониялары да болды. Осы провинцияда Колония Сан-Хосе (ағылшын тілінде "Сан-Жозеф колониясы") елдегі Волга және Қара теңіз немістерінің қатар өмір сүргенінің бір мысалы болды. Оны Волга немістері құрған, кейін бірнеше Қара теңіз неміс отбасылары қосылды. Оның зиратында кіреберісіне перпендикуляр бағытталған ұзын жол жерді екіге бөледі: бір жағында Волга немістері мен олардың ұрпақтарының қабірлері, ал екінші жағында Қара теңіз немістері мен олардың ұрпақтарының қабірлері орналасқан. Жылдар өте келе, тұрғындары Аргентинаның басқа қалаларына немесе аудандарына көшіп кетті, бірақ бұл зират екі неміс қауымдастығының елде ынтымақтастығының және өздерінің ерекшелігін сақтап қалғандығының куәсі болып табылады. Бұл ерекшелік іздестіруді де жеңілдетеді. Ал 1877 жылы Ресейден келген шағын топ меннониттер Аргентинаға келді және Буэнос-Айрес провинциясындағы Олаваррияға жақын жерге қоныстанды. Алайда, олар консервативті болған жоқ және көп ұзамай сол аймақтағы немістермен сіңісіп кетті. Керісінше, 1980 жылдары елде алғашқы консервативті орыс меннониттер колониясы (Ескі Колония меннониттері) құрылды. Оның тұрғындары 1920 жылдары Канаданың мәжбүрлі ассимиляция саясатынан қашқан орыс меннониттерінің ұрпақтары. Олардың ата-бабалары сол кезде Мексикаға қоныстанған. Бірақ кейінгі ұрпақтар өздерінің де сол жерде ассимиляция қаупінде екенін сезінді, сондықтан Мексиканы тастап Аргентинаға және басқа елдерге көшіп келді. Бұл колония бұрынғы Эстансия Ремекода (ағылшын тілінде "Remecó Ranch"), Ла Пампа провинциясындағы Гуатрашеден 40 км қашықтықта орналасқан. Қызығы, Гуатраше де Аргентина қалаларының бірі, онда тұрғындарының көп бөлігі Волга және Қара теңіз немістерінің ұрпақтарынан тұрады. Кейіннен Аргентинаның басқа жерлерінде де орыс меннониттерінің басқа колониялары құрылды.
Ресейдегі революция және жер аударылу
Большевиктер төңкерісі мен Кеңес Одағы құрылғаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Қара теңіз немiстерi жасалмалы ашаршылықтарға, неміс тiлiндегi шiркеулердiң, мектептердiң және қоғамдық ұйымдардың жабылуына ұшырады, сондай-ақ оқу тiлiн неміс тiлiнен орыс тiлiне өзгертуге мәжбүр болды. Қырымдағы 45 000 немiс (басқа Қара теңіз немiстерiмен бiрге) Сібір мен Қазақстанға жер аударылды, көптегендерi мәжбүрлi еңбек лагерлерiне жiберiлдi.