Кіріспе

1910 жылы император Мэйдзиге жасалған қастандық жоспары (大逆事件), сондай-ақ Котоку оқиғасы (幸徳事件) деп те белгілі, 1910 жылы жапон императоры Мэйдзиге жасалған социалистік анархистік қастандық болды. Бұл оқиға солшылдардың жаппай тұтқындалуына және 1911 жылы 12 күдіктінің өлім жазасына кесілуіне әкелді. Алғашқыда өлім жазасына кесілген тағы 12 адамның жазасы өмір бойы түрмеге отыруға ауыстырылды. Тағы екеуі 8 және 11 жылға бас бостандығынан айырылды.

Тергеу

1910 жылы 20 мамырда полиция Нагано префектурасындағы ағаш өңдеу зауытының жас қызметкері Мияшита Такичидің (1875–1911) бөлмесін тінтіп, бомба жасауға қолданылатын материалдар тапты. Тергеуді жалғастырған полиция оның серіктерін – Нитта Торуды (1880–1911), Нимура Тадаоды (1887–1911), Фурукава Рикисакуды (1884–1911) және Котоку Шусуиді, сондай-ақ оның бұрынғы әйелі, феминист автор Канно Суганы қамауға алды. Сұраққа алу барысында полиция прокуратураның жапон монархиясына қарсы жалпыұлттық құйрық деп санайтын құпия жоспарды анықтады. Одан кейін жүргізілген тергеуде елдің әр аймағынан көптеген белгілі солшылдар мен күдікті жақтастар сұраққа алынды. Нәтижесінде 25 ер адам мен бір әйел Қылмыстық кодекстің 73-бабын бұзғаны үшін (Императорға немесе императорлық отбасының мүшесіне зиян келтіру немесе оған зиян келтіру ниеті) сотқа тартылды. Қамауға алынғандардың төртеуі буддалық монахтар еді. Сот жабық есіктердің артында өтті, ал прокурор Хиранума Киичиро болды. Айыпталушыларға қарсы дәлелдер көбінесе тікелей емес мәліметтерге негізделді. Дегенмен, жиырма алты айыпталушының жиырма төртеуі 1911 жылғы 18 қаңтарда асылып өлім жазасына кесілді, ал қалған екі айыпталушы жарылғыш заттар туралы ережелерді бұзғаны үшін 8 және 11 жылға сотталды. Өлім жазасын күштен шығару туралы императорлық жарлық келесі күні он екі айыпталушының жазасын өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырды. Қалған он екі адамның он бірі 1911 жылғы 24 қаңтарда өлім жазасына кесілді. Олардың арасында Қызыл Ту ісінде кінәсіз деп танылған, бірақ тұтқындалып, сотталған және мемлекеттік төңкеріс ісі бойынша өлім жазасына кесілген Шусуи мен Канно болды.

Салдары

Бас сатқындық оқиғасы Мейдзи дәуірінің соңындағы зияткерлік ортада, қаупі бар деп есептелген идеологияларға қатысты бақылауды күшейтіп, жазалауды арттыруға алып келді. Ол Бейбітшілікті сақтау заңдарының қабылдануына ықпал еткен факторлардың бірі ретінде жиі айтылады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін қайта соттау туралы петиция ұсынылды, бірақ 1967 жылы Жоғарғы Сот оны қабылдаудан бас тартты.