Кіріспе
1966 жылы Генри Левиннің түсірген фильмі
"Murderers' Row" – 1966 жылы түсірілген американдық комедиялық шпиондық фильм, басты рөлде Дин Мартин Мэтт Хелм рөлінде. Бұл "Мэтт Хелм" сериясындағы төрт фильмнің екіншісі және Дональд Гамильтонның 1962 жылғы "Murderers' Row" шпиондық романының шамалы ғана негізінде құрылған. Энн Маргрет пен Карл Малден "Силленсерлер" фильмінің жалғасында ойнайды.
Сюжет
Фильм басталады АҚШ Капитолийінің қирауымен. Бұл – Халықаралық Үкімет және Тәртіп бюросының ("BIG O") штаб-пәтерінде гелио сәулелі қарудың демонстрациясында қолданылатын масштабты модель. BIG O – әлемді билеуді мақсат еткен құпия ұйым, ол бұрын "The Silencers" фильмінде пайда болған. Күлкісінің көмегімен BIG O, ICE (Интеллект қарсы тыңшылық) үшін жұмыс істейтін түрлі құпия агенттерге қарсы дүниежүзілік өлтіру науқанын жүргізеді. Мэтт Хелм өзінің өлімін жалған көрсетіп, құпия түрде тергеуді жүзеге асыруға дайындалады. Хелм өзінің бастығы Макпен кездесіп, міндетті талқылайды. Олар фильмді тамашалайды, онда Солларис Канн жағалауында жас әйелдермен көңіл көтеріп отырғанын көреді. Хелм қазір із-түссіз кеткен доктор Соляристі табуға тиіс, ол қуатты "гелио сәуле" қаруын жасаған, күн сәулесінің шоғырланған күшін жаппай қырып-жою үшін пайдаланатын құрылғы. Хелмге егер ол Соларисті құтқара алмаса, оны өлтіру керектігі айтылады, ал тұтқындалған жағдайда өзін-өзі өлтіруі керек, әйтпесе BIG O оған ми жуу жасауы мүмкін. Ол Джеймс А. Петерс деген атпен жұмыс істейді. Чикаголық гангстер Джим Петерс, "Лэш" Петрони деген атпен танылатын Хелм француз Ривьерасына барады, Ницца әуежайына ұшады. Ол жағалау бойымен үлкен Ford Thunderbird күтіп тұр. Ол қолғаптар бөлімінен қару мен Баллантайнның ирланд вискиінің бөтелкесі бар пакет алады. Машинаны айдап бара жатқанда ішіп жүріп, вискидің орнына Мақтың хабарламасы жазылған шағын магнитофонды табады. Ол дискотекаға барады, онда Сюзимен танысады, ол онымен билейтін тартымды қыз, бірақ оны полиция ұстайды: оны кісі өлтіруде айыптайды. Полиция шегінде оны танымайды және босатады. Содан кейін ол Марсель портына барады, онда оны механикалық манипулятор ұстап, Джулиан Уоллмен жоғары деңгейдегі әңгіме үшін алады. Олар Уоллдың аралдағы жасырын орнына жету үшін суға шамыратын кемемен кетеді. Ол тұтқындалады, бірақ қашып шыққаннан кейін Уоллдың қолбасшысы Темірбасты жеңіп, суға шапқышты құрлыққа қайтарады. Ол су айлағын көшеде дискотекаға дейін алып барады, онда Сюзи жарылуға жақын тұрған тұзақпен қапталған брошка киіп отыр. Хелм оны алып тастап, қабырғаға лақтырады, ол Фрэнк Синатраның плакатына тиіп, жарылады. Хелм "Кешір, Фрэнк" дейді. Содан кейін Сюзи мен Хелмді жол үстінде машинамен қуады, ал Темірбас оларға оқ атып жатыр. Темірбастың машинасы жардан құлап түседі, бірақ Темірбас аман қалады. Содан кейін олар жылдамдықпен Уолл аралына оралады, онда тағы бір адам, доктор Рогас, Солариске азап шегіп жатыр. Алайда Сюзи мен Хелм екеуі де тұтқындалады. Уолл Сюзиді Соларис беріліп, оның қаруын іске қосу құпиясын білгенше азаптайды. Осы уақытта Хелмді өлтіру үшін алып шайқағыш машинаға қояды. Олар қашып, кемежайда аяқталады, онда Хелм Темірбаспен күреседі, ал Сюзи оның басына алып магниттік кранды алып келіп, оны көтереді. Соңғы сахнада екі бәсекелес екі бөлек суға шамыратын кемелерде және олардың арасындағы жекпе-жек көрсетіледі. Уолл 10 секундтық кешігуі бар Хельмнің арнайы қаруын алады және осылайша өзін-өзі атып өлтіреді. Олар Вашингтонды жойылудан сақтайды.
Өндіріс
Фильм Альберт Р. Брокколидің бұрынғы серіктесі Ирвинг Аллен мен Мартиннің Мидвей Клод өндіріс компаниясы үшін 1960-шы жылдардың ортасында Мартиннің құпия агент Мэтт Хелм рөлін ойнаған төрт фильмнің екіншісі болды. Алленге "Мамық – бұл да гүл” фильмінің продюсері және Уорвик фильмдерінің бұрынғы жарнама маманы Юан Ллойд көмектесті. "Силленсерлер” сияқты, бұл фильм бастапқы материалға көбірек жеңіл көзқараспен қарады, оны Гамильтонның түпнұсқалық, шынайы шпиондық әңгімесінен гөрі, Джеймс Бонд фильмдерінің гаджеттерімен толтырылған пародиязы ретінде ұсынды. Гамильтонның әлемге көңілі тоңған кәсіби кейіпкерінен өзгеше, Мартин Хелмді өзінің жеке ерекшеліктерімен ойнайды – ол көңілді, зерек, алкогольге құмар, ойнақы адам. Карл Малден доктор Джулиан Уолл рөлінде, ал "Нью-Йорк Таймс” газетінің киносыншысы Босли Кроутер оны “Канзас штатынан шыққан доктор Ноу” деп сипаттады. Малден кейіпкерінің әр сөйлегенде әртүрлі акцент қолдануы көңілді болады деп ойлады. Фильмде Том Риз “Ironhead” атты Oddjob сияқты шалақ қолбасшы ретінде, ал Беверли Адамс хатшы Лави Кравзит рөлінде қайта оралады, сондай-ақ әдемі және қауіпті әйелдер тобы – Slaygirls та көрінеді. Колумбия жұлдызы Камилла Спарв Малденнің ассистенті Коко Дукетті ойнайды, ал Сун Тек О ваннада өлтірілген жапондық агент рөлінде шағын эпизодта қатысады. Алғашқы сценарийді “Силленсерлер” романын жазған Оскар Соул жазды. Герберт Бейкер, “Силленсерлер” сценарийінің соңғы нұсқасын жазғаннан кейін экранда көрсетілген, Саулдың “Murderers’ Row” сценарийінің бірінші нұсқасын қайта жазу үшін шақырылды және жалғыз автор ретінде көрсетілді. Бейкер Мартин мен Льюис үшін бірнеше сценарий жазды және “The Dean Martin Show” бағдарламасының сценарийшісі болды. Фильм түсірілімі 1966 жылдың 18 шілдесінде басталды. Бастапқыда фильм толығымен нақты орындарда түсірілуі жоспарланған, бірақ фильмнің продюсері Мартин Еуропаға барудан бас тартты. Екінші топтар Вильфранш-сюр-Мер, Монте-Карло және Уайт аралында түсірілімдер жүргізді. Фильмдегі теңіз сахналарында пайда болған сол кездегі жаңа SR. N6 су айдыны (Хуан-ле-Пен қаласының көшелеріндегі қуып жететін сахналармен және Мартиннің студияда жасалған су айдынының ішкі бөлігі мен артқы проекциясын қолданумен) Hoverwork Hovercraft компаниясының бірінші тапсырмасы болды, сондай-ақ Cushioncraft CC5 та пайда болды. Генри Левин бұрын Дино Де Лаурентистің “Қыздарды сүйіп, оларды өлтіру” супершпиондық фильміне Колумбия үшін режиссерлік еткен. Ол сондай-ақ келесі Мэтт Хелм фильмін – “The Ambushers” фильмін де түсірді. Титрлерді қайтадан Уэйн Фицджеральд жасады, ал Джеймс Кертис Хевенс екінші топ режиссері ретінде серияда жұмысын жалғастырды. Алдыңғы фильмдегідей, бұл фильм де әзіл-қалжыңдарға, Hy Hunter Bolomauser модификацияланған AR 7 пистолеті сияқты ерекше құпия қаруларға (ол триггер тартылғаннан кейін он секундтан соң ғана атылады), көптеген әдемі әйелдерге және Мосс Мабридің 1966 жылғы сәнді костюмдеріне толы. Карл Малден кейіпкері Gyrojet найза ату пистолетін және волейлік пистолетті қолданады. Хелм күзетшіні темекіден атылған жебемен өлтіреді; осы қару “Сен тек екі рет өмір сүресің” фильмінде де қолданылды. Мартиннің Хелм машинасы 1966 жылғы “Форд Тандхерберд” ландосын жүргізді.
Қабылдау
"Силленсерлерден" кейін он ай өткен соң шыққан "Кісі өлтірушілер қатары" сол жылғы ең көп касса жинаған он бірінші фильм болды. Фильм 1967 жылы Лаурел сыйлығында "Ең үздік әрекет драмасы" және Мартин үшін "Ең үздік әрекеттік рөл" номинацияларында екінші орынды иеленді. "Кісі өлтірушілер қатарынан" кейін "Амбушерлер" (1967) және "Бұзушылар тобы" (1968) фильмдері түсірілді. Бесінші фильм, "Жарлаушылар" (The Ravagers), Шарон Тейт "Бұзушылар тобындағы" рөлін қайталап, Дин Мартин екі рөлде ойнауы тиіс болған, бірақ ол ешқашан шығарылмады. Мартин "Жарлаушылар" фильмін түсіруден бас тартқандықтан, Columbia Мартиннің "Кісі өлтірушілер қатарынан" алған үлесін ұстап қалды деген хабар бар. 1960 жылдардағы Хелм пародиалары (соның ішінде Джеймс Кобернмен бірге түсірілген екі "Дерек Флинт" фильмі, олардың біріншісі Хелмнің алғашқы фильмімен бір жылда шықты) 1970 жылдардағы Бонд фильмдерінің үлгісіне айналған сияқты, ал кейде Хелм фильмдерінің түсірілген эпизодтары кейінгі Бонд фильмдерінде қайталанған. "Алмастар мәңгі" фильмінде SPECTRE орбитадағы спутниктен гелио-сәулемен әлемді қорқытады. Фильмдегі Ironhead-тің электромагниттік жойылуы "The Spy Who Loved Me" фильміндегі "Jaws" атты зұлым кейіпкерге ұқсас, ал теңіз және құрлықтағы hovercraft қуғыны "Moonraker" фильмінде гаджеттермен толтырылған гондоламен қайталанады, ал осы фильмдегі зұлым шебер Хьюго Дракс Джулиан Уоллға ұқсас әзілдер айтады.
Саундтрек
Фильмнің музыкасын Лало Шифрин жазды, ол Элмер Бернштейннің орнын басты. Шифрин негізгі күшті тақырып пен тыңшыларға арналған музыкадан басқа, бірнеше джаз пьесаларын қосты, олардың бірі Бад Шенктің кавер-версиясы болды, сондай-ақ Говард Гринфилдтің ("Мен үйленуге жарамаймын") сөзін жазған Мартинге арналған әні де бар. Бірақ, келісімшарт құқықтарына байланысты бұл ән саундтрек альбомына енбеді. Дегенмен, ол Мартиннің "Бақыт – Дин Мартин" атты LP-сінде пайда болды. Билли Стрэндж Шифриннің басты тақырыбын өзінің "Джеймс Бонд Double Feature" альбомында "Испан шпионы" деп аталатын "түпнұсқа" шығарма ретінде сәл өзгертті. Поп-тобы Dino, Desi & Billy (оны фильмде Хельмді "әке" деп атайтын Мартиннің ұлы Дин Пол Мартин құрады) Бойс пен Харттың "If You're Thinkin' What I'm Thinkin'" әнін орындайды.