Кіріспе

Аугуст Шмидхубер (8 мамыр 1901 – 19 ақпан 1947) – Waffen SS офицері және соғыс қылмыскері. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде оккупацияланған Югославия мен Албанияда екі Waffen SS дивизиясына қолбасшылық еткен SS бригадирі. Соғыстан кейін Югославия билігі оны соғыс қылмыстары үшін атқылады. Waffen SS – Германия нацистік партиясының қарулы тармағы, ол Вермахттың құрамына ресми түрде кірмеген, бірақ оның қасында қызмет еткен. Соғыстан кейінгі Нюрнберг процесінде Шмидхубердің жоғары лауазымды офицері болған Waffen SS, соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстарға кеңінен қатысқандықтан қылмыстық ұйым деп жарияланды. Югославиядағы партизанға қарсы операциялар кезінде оның тікелей бұйрығымен 21-ші Waffen SS «Скандербег» дивизиясы көптеген қатыгездіктер жасады; бұл дивизия Косоводан еврейлердің көпшілігін ұстауға және депортациялауға қатысып, Холокостқа да үлес қосты. Шмидхубер 1945 жылдың мамырында тұтқындалды, соғыс қылмыскері деп танылды және 1947 жылдың 19 ақпанында Белградта атқыланды.

Ерте мансап

Август Шмидхубер Бавариядағы Аугсбург қаласында шағын мемлекеттік қызметкердің ұлы болып дүниеге келді. 1919 жылы Ульмдегі Рейхсвердегі негізгі әскери дайындығын аяқтағаннан кейін, 5 мамырда 12 жылдық әскери қызметке тілді. Алғашқыда ол 42-ші номерлі атқыштар полкіне (Schützen Regiment) тағайындалды. 1919 жылдың 16 маусымынан қазан айының басына дейін Шмидхубер өз полкінің 9-шы ротасында қызмет етті, содан кейін 3-ші ротада шамамен бір жыл өткізді. Сонымен қатар, 1919 жылдың мамыр айынан маусымның ортасына дейін ол майор Франц Риттер фон Эпп басқаратын Фрайкорп қатарына қосылды. Шмидхубер кейін 19-шы тау жәгер полкіне (Gebirgs Jäger Regiment) ауыстырылды және 1922 жылдың 1 қазанында ефрейтор (Gefreiter) шеніне тағайындалды. Ол 1931 жылдың 4 мамырына дейін Германияның тұрақты армиясында қызмет етті, содан кейін оберфельдвебель (Oberfeldwebel) шенімен кетті. Армиядан шыққаннан кейін Шмидхубер сыра қайнатушы болып жұмыс істеді және Баварияда саяси белсенділікке қатысып, Бавария халық партиясына (Bayerische Volkspartei) қосылды. Президенттік сайлауда ол Линдау округінен кандидат болды, бірақ жеңіске жетпеді. Содан кейін ол НСДАП-қа қосылды және 1933 жылдың 16 шілдесінде СА-ға (SA) кірді. СА-да ол СА Gruppe Hochland құрамына кірді және алдымен аймақтағы СА мектептерінің директордың орынбасары, кейін директор болып қызмет етті. Шмидхубер СА-ның оқу командасының мүшесі болды.

СС мансабы

1935 жылдың мамыр айында Шмидхубер СС қатарына қосылды, онда ол СС Obersturmführer шеніне тағайындалып, бірден СС Verfügungstruppe құрамына енді. Бастапқыда ол SS 1 Standarte-нің 7-ші взводына қолбасшылық етті және 1936 жылдың ақпан айының басына дейін әскерлерге басшылық етті, содан кейін SS Germania полкіне ауыстырылды. Ол онда 1936 жылдың 1 мамырына дейін 1-ші ротаға жетекшілік етті. 1936 жылдың 13 қыркүйегінде Шмидхубер SS Hauptsturmführer шеніне көтеріліп, SS Germania полкінің штабына ауыстырылды. Ол 1937 жылдың қараша айының ортасына дейін онда қызмет етті, ал компания 1938 жылдың ақпан айының соңына дейін кіші офицерлерді даярлаудан жауапты болды. 1939 жылдың 30 қаңтарында Шмидхубер СС Штурмбаннфюрер шеніне ие болды. 1939 жылдың 1 мамырынан 1 қарашасына дейін Шмидхубер SS Germania полкінің 1-ші батальонына басшылық етті, ол Польшаға басып кіруге қатысқан кезде, ол бұл қызметін 1940 жылдың соңына дейін атқарды. 1941 жылдың 21 маусымында ол SS Obersturmbannführer шеніне көтеріліп, бір жылдан кейін 7-ші СС еріктілер тау дивизиясының командирі болды. 1943 жылдың 20 сәуірінде Шмидхубер СС штандартенфюрері (полковник) шеніне өрледі. 1943 жылдың 28 қарашасынан желтоқсан айының соңына дейін, содан кейін 1944 жылдың 11 қаңтарынан ақпан айының басына дейін ол Prinz Eugen дивизиясының уақытша басшысы болды. 1944 жылдың 17 сәуірінде Шмидхубер 21-ші Waffen тау дивизиясының командирі болды – SS Skanderbeg (1-ші албан), неміс басшылығымен жұмыс істеген, негізінен Косово аймағындағы этникалық албандардың ерікті күштері. Дивизия қарусыз азаматтарға, әсіресе этникалық сербтерге қарсы тонау мен қатыгездік жасауымен танымал болды. 1944 жылдың мамыр айында SS Skanderbeg Холокостқа қатысқан кезде, ол Косоводан еврейлерді ұйымдастырып, Берген-Белсен концлагеріне депортациялауға қатысты, онда олардың көп бөлігі қайтыс болды. 1944 жылдың 21 маусымында Шмидхубер SS Oberführer шеніне көтерілді. Соғыс кезінде Косоводағы партизандыққа қарсы іс-қимылдарына қатысқан ғалым Бернд Юрген Фишер Шмидхубердің "ауылдарды өртеу және адамдарды өлтіруді күшейтуге бұйрық бергенін, осы бұйрықтарға сәйкес 19 қыркүйектен 23 қазанға дейін 131 НЛМ тұтқыны, оның ішінде әйелдер Косовода атылып немесе асылып өлтірілгенін" атап өтті. Дивизия саботаж актілеріне жауап ретінде жазалау мақсатында да асып тастауды қолданды. Алты ай өмір сүргеннен кейін, қатарында жаппай дезертирліктер, нашар жауынгерлік көрсеткіштер және қатыгездіктер тарихынан кейін, дивизияны 1944 жылдың 1 қарашасында Генрих Гиммлер таратуға бұйырды. Шмидхубер дивизияның сәтсіздігін албан сарбаздарына жүйкелеп, "шабуыл кезінде ол ұрлауға немесе тонауға бірдеңе тапқанша ғана барады" деді. Шмидхубер 1945 жылдың қаңтарында Бригадефюрер және Вафен СС генерал-майоры болды. Германияның Албаниядан эвакуациялануынан кейін, 1945 жылдың 21 қаңтарында Шмидхубер 7-ші СС еріктілер тау дивизиясының командирі ретінде SS бригадасы Ото Куммның орнын басты. 21-ші дивизияның неміс кадрлары (Reichsdeutsche және Volksdeutsche) Prinz Eugen-нің 14-ші SS Freiwilligen Gebirgsjäger полкіне қосылды, оған оның бауырлас құрамының құрметіне Skanderbeg деген атау берілді, албандардың көп бөлігі қызметтен босатылды. Шмидхубер басшылық еткен кезде және Prinz Eugen Далмацияға орналасқанда, бөлімше Сплит және Дубровникте бірнеше соғыс қылмыстарын жасады. Prinz Eugen дивизиясы Ф армия тобының құрамында югослав партизандарымен және орыс бөлімшелерімен күресіп, немістер елден толыққанды түрде шегініп жатқанда артқы сапты қорғады.

Тұтқындалу және өлім

Шмидтхүбер 1945 жылғы 11 мамырда Словениядағы Чилиде «Принц-Евген» дивизиясы капитуляциялағаннан кейін югославиялық партизандармен тұтқындалды және югославиялық билікке тапсырылды. Югославияның әскери трибуналы оны жаппай қырғынға, депортацияға және азаматтарға қарсы жасалған қатыгездіктерге қатысқандығы айыбымен соттады және дарға асу жазасына кесті. Шмидтхүбер 1947 жылғы 19 ақпанда Белградта дарға асылды.