Кіріспе

Эстонияның 18-ші премьер-министрі

Юри Ратас (; 1978 жылдың 2 шілдесінде туған) – 2016 жылдан 2021 жылға дейін Эстонияның премьер-министрі, 2016 жылдан 2023 жылға дейін Орталық партиясының төрағасы, ал 2005 жылдан 2007 жылға дейін Таллин қаласының мэрі қызметін атқарған эстондық саясаткер. Ратас 2024 жылы «Исамаа» партиясына өтуге дейін Орталық партиясының мүшесі болды. Премьер-министр ретінде Ратас екі үкіметке жетекшілік етті – біріншісі 2016 жылдан 2019 жылға дейін, екіншісі 2019 жылдан 2021 жылға дейін қызмет етті. Оның екінші үкіметі көптеген қоғамдық дауларға, Эстония тарихындағы министрлердің ең көп санының отставкаға келуіне және Ратастың көптеген рет халық алдында кешірім сұрауына байланысты ерекшеленді. Бұл көбінесе кіші коалициялық серіктес – ұлтшыл және оңшыл популисттік EKRE партиясының әрекеттерімен және ұстанымдарымен байланысты болды. Олар Финляндия премьер-министрі Санна Маринды «білімі жоқ сатушы қыз» деп, ал Джо Байденді «сыбайлас жемқор» деп атады, бұл Ратасты олардың атынан кешірім сұрауға мәжбүр етті. Оның қызмет ету кезеңінде Эстонияның мемлекеттік бюджеті көп жылдық профициттен кейін дефицитке көшті.

Мансап

Ол 2007-2016 жылдары Рийгикогу вице-президенті, ал 2005-2007 жылдары Таллинн қаласының әкімі болды, бұл лауазымға 27 жасында ие болды. Таллинн қаласының әкімі ретінде ол Еуропаның Жасыл астанасы сыйлығы бағдарламасын іске қосты. 2015 жылғы Эстония парламенті сайлауында Ратас 7 932 жеке дауыспен парламентке қайта сайланды. Наурыз айында ол Рийгикогудың екінші вице-спикері болып сайланды. 2016 жылдың 5 қарашасында Ратас Эдгар Сависаардың орнын басатын Орталық партияның басшысы болып сайланды. 2016 жылдың қараша айында Тави Рõйвастың екінші кабинеті ішкі тартыстарға байланысты тарағаннан кейін Орталық партия, Социал-демократиялық партия және "Pro Patria" мен "Res Publica" одағы арасында коалициялық келіссөздер басталды.

Премьер-министр қызметі

19 қарашада үш партия Ратастың бірінші кабинетінің шарттары туралы келісімге келді. Ратас 23 қарашада Эстонияның премьер-министрі қызметіне ант берді. 2019 жылғы парламент сайлауынан кейін Ратас сайлауда жеңіске жеткен либералдық Реформа партиясының коалициялық ұсынысын қабылдамай, консервативтік Исама және көбінесе радикалды оңшыл деп саналатын ЭКРЕ партияларымен келіссөздер жүргізді. 17 сәуірде Рийгикогу Ратасқа үкімет құруға және премьер-министр лауазымында қалуға қажетті өкілеттік берді. Бұл келіссөздер нәтижесінде 2019 жылдың сәуір айында Ратастың екінші кабинеті құрылды. Оның қызмет ету кезеңінде Эстонияның ұлттық бюджеті көп жылдық профициттен кейін дефицитке түсті. Бұл Еуропалық комиссия және Эстонияның Орталық банкі тарапынан кеңінен сынға ұшырады. 2018 жылдың 9 наурызында Польшаның Еуропалық сотқа шағымдануынан кейін Латвия, Литва және Эстония басшылары Польшаға Еуропалық Одақ шартының 7-бабы бойынша қолдау көрсетті. Ратас: "Дауыс беруге қатысты кез келген мәселелер мен дауыс беру құқығын жою – менің ойымша, мүлдем болмауы керек, бұл тым батыл қадам болар еді" деді.

Жақтардың ауысуы

2024 жылдың 29 қаңтарында Ратас Орталық партиясынан шығып, партия төрағасы Михайл Кольвартпен арадағы құндылықтардағы келіспеушіліктерге байланысты консервативті христиандық-демократиялық «Исамаа» партиясына қосылатынын хабарлады.

Жеке өмір

Ратас Таллинн қаласында дүниеге келген. Оның әкесі – Орталық партиясының саясаткері Рейн Ратас. Ол Номмедегі орта мектепті бітірген. Таллинн Технология университетінде бизнес-менеджмент мамандығын алып, содан кейін сол университеттің экономика ғылымдары магистрі дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Тарту университетінде заңгер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алған. Ратас үйленген, оның бір қызы мен үш ұлы бар. Ратас өзін діншіл адам деп есептейді және Санкт-Олаф шіркеуіндегі Альфа курсын аяқтаған. Баспасөзde ол баптист деп сипатталғанымен, ол бұны жоққа шығарды. Эстон тілінен басқа, Ратас ағылшын тілін жетік меңгерген, ал орыс, швед және португал тілдерін түсінеді. Ол 2017 жылдың басында орыс тілін үйрене бастады. Оның хоббилері – шахмат, кітап оқу және атпен жүру.