Кіріспе
2006 жылдың басында Солтүстік Каролина штатының Порттар басқармасы (NCSPA) Саутпорт қаласының солтүстігінде, «Progress Energy Brunswick» ядролық электр станциясы мен «Sunny Point» әскери оқ-дәрі порты арасында орналасқан, жақында сатып алынған жерде Солтүстік Каролина халықаралық терминалын салу жөніндегі ұсынысын жасады. NCSPA 2006 жылдың басында бұл жерді «Pfizer» компаниясынан 30 миллион долларға сатып алды. Бірақ, кейінгі жылдары күшті қоғамдық және саяси қарсылыққа тап болғандықтан, бұл ұсыныс көрінетін болашақта ілгерілемейді деп күтілуде.
Ұсынылған ауқым және инфрақұрылымға инвестиция
Солтүстік Каролина халықаралық терминалының тұжырымдамалық жобалары 12000 TEU сыйымдылығы бар, кемінде 50 фут тереңдігі бар кемелерді қабылдай алатын жоғары тығыздықты, автоматтандырылған контейнер терминалын көздеген (Уилмингтон портын қызмет көрсететін Уилмингтон портындағы қазіргі навигациялық арнаның қазу тереңдігі 42 (+/-) футты құрайды). Солтүстік Каролина халықаралық терминалын қазіргі орнында дамыту нәтижесінде жылына 2,3 миллион TEU-ға дейін жүк тасымалдайтын терминал құрылуы мүмкін, бұл Чарльстон және Саванна сияқты контейнер терминалдарының қазіргі сыйымдылығымен тең. 2010 жылдың маусым айындағы құрылыс бағасы шамамен 4,4 миллиард долларды құрады (инфляция ескерілген). Жобаны іске асыру үшін жүктерді терминалға және одан жол және теміржол арқылы тасымалдауға қосымша көлік инфрақұрылымына инвестициялар қажет болар еді. Қазіргі уақытта ұсынылып отырған Солтүстік Каролина халықаралық терминалына автомобиль және теміржолмен қол жеткізу шектеулі, сондықтан күтілетін жүк көлемін қабылдау және жергілікті жолдардағы трафик жүктемесін азайту үшін оларды жақсарту қажет болар еді.
Контейнерлік тасымал және жұмыс орындарын ашу мүмкіндігі
Жерді сатып алуды және жоспарланған құрылысты қолдау мақсатында NCSPA АҚШ-тың шығыс жағалауында болашақта қажет болатын терең су айдыны мен ірі контейнерлік терминалдарды ұсына алатын порттардың аз екенін айтты. Сол кезде салынып жатқан жаңа шлюздер мен каналдар қазір аяқталды, бұл «Пост-Панамакс» типтес аса ірі контейнер тасымалдау кемелерінің канал арқылы өтуіне мүмкіндік берді. Бұрын Тынық мұхиты арқылы өтіп, батыс жағалауындағы порттарда түсіріліп, теміржол арқылы шығысқа тасымалданған көптеген контейнерлер енді канал арқылы шығыс жағалауындағы порттарға тиімдірек тасымалдануы мүмкін. NCSPA порттың осы жаңа контейнерлік өсімді пайдаланып, аймақ және штат үшін жаңа жұмыс орындарын құруды ұсынды.
Қазіргі Шығыс жағалау порттарының бәсекелестік және артық қуаты
Ұсынылып отырған портпен бәсекелесе отырып, шығыс жағалауындағы көптеген порттар Панамакс кемелерінен үлкен кемелерді тарту үшін тереңдету және кеңейту жобаларына инвестиция жасады. 2011 жылдың ақпан айында Панама каналының бас директоры Альберто Алеман шығыс жағалаудағы сыйымдылықты кеңейту мәселесіне қатысты: «АҚШ-тың шығыс жағалауындағы екі терең, кең порт және Мексика шығанағындағы бір порт, қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан шамамен 13 порттың кеңейтуінің орнына, көліктің өсуін басқаруға жеткілікті болар еді. Шығыс жағалауда көптеген порттар бар, ал ірі контейнерлік кемелер әрбір портта тоқтамайды». Шындығында, жаңа пост-Панамакс кемелеріне шығыс жағалауындағы порттардың артық сыйымдылығы бар, олар бизнес үшін бір-бірімен бәсекелесіп жатыр. Осыған байланысты, Саутпорттың жоспарланған орны нашар теміржол және жүк тасымалына қол жеткізілуіне байланысты қиын бәсекелестік жағдайында болар еді. Керісінше, Солтүстік Каролинаның өндірушілері Саутпорттағы салық төлеушілердің субсидиясымен қолдаусыз, шығыс жағалауындағы басқа өндірушілермен бәсекелесу үшін қазірдің өзінде бірнеше бәсекеге қабілетті теңіз порттарына ие. Шығыс жағалауындағы порттардың бәсекелестігі 2012 жылдың 19 шілдесінде президент Обаманың Джексонвилл мен Майами (Флорида), Саванна (Джорджия), Чарльстон (Оңтүстік Каролина), Нью-Йорк және Нью-Джерсидегі бес ірі портты кеңейту жобаларын федералды үкімет жеделдетіп жатқанын жариялағаннан кейін күшейді. Ақ үйдің мәлімдемесіне сәйкес, жеделдетілген жобалар 2012-2015 жылдар аралығында аяқталады. Сонымен қатар, Саутпорт географиялық тұрғыдан бәсекеге қабілетсіз, себебі ол табиғи түрде шалшық сулы сағаға орналасқан. 2012 жылдың 13 тамызында NC Көлік министрі Джин Конти Хэмптон Роудс және оның айналасындағы табиғи терең су туралы айта келе: «Құдай Норфолкке осы артықшылықты берді. Мен Құдаймен бәсекелесе алмаймын», - деді. 2013 жылдың 27 наурызында «NC порттарының болашағы» тақырыбындағы баяндамасында штаттық порттар басқармасының атқарушы директорының міндетін атқарушы Джефф Майлз басқа Шығыс жағалау порттарымен бәсекелесуге қатысты басқарманың қазіргі көзқарасын жеткізді. «Бүгінгі таңда Чарльстон, Норфолк және Саванна – алып контейнерлік операторлар. Олармен қарулану жарысына түсу – ауыр жеңіліске ұшыраудың кепілі. Біз бүгін олармен теңдей бәсекелесе алмаймыз».
Қоршаған ортаға, өмір сүру сапасына және мүлік құндылықтарына әсері
Мегапортқа қарсылар экологиялық тұрғыдан өте нәзік аймақтағы қоршаған ортаға тигізетін зиян, сондай-ақ осы кішкентай жағалаудағы елді мекенде (Саутпорт, Солтүстік Каролина) ірі порт трафигінің орнатылуымен байланысты жергілікті денсаулық және тұрмыс сапасына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. Бұған қоса, Panamax контейнерлерін қабылдау үшін қажетті тереңдету жұмыстары Кейп-Фейрдің жағалау қауымдастықтарының (Ок аралы, Солтүстік Каролина) және (Bald Head аралы, Солтүстік Каролина) жағалау сызығының тұтастығына бұзылу келтіруі мүмкін, сондай-ақ аймақ бойынша ауыз суға қажетті тұщы су кенінің тұтастығына қауіп төндіреді. Бұл кен қазіргі Кейп-Фейр өзенінің теңіз жолының астында орналасқан және белгіленген тереңдікте теңіз суының енуі салдарынан жойылуы мүмкін. Шығыс жағалаудағы басқа да ірі порттардағыдай, мегапортқа қарсылар аталған аймақтың төменгі Кейп-Фейр бөлігіндегі тұрғын үй мүлкінің құны мегапорт құрылысымен бірге айтарлықтай төмендеуіне күдік келтірді.
Терроризм қаупі
Келесі Каролина штатының төменгі Капе Фир аймағындағы зардап шеккен муниципалитеттер, сондай-ақ АҚШ конгрессмені Майк МакИнтайр да қауіпсіздік және нысандардың қауіпсіздігі туралы алаңдаушылықтарын білдірді; себебі ұсынылған порт орны ядролық электр станциясының (Брансуик ядролық электр станциясы) және әлемдегі ең ірі қару-жарақ, оқ-дәрі, жарылғыш заттар мен әскери жабдықтар терминалының (Әскери мұхит терминалы Санни Пойнт) қасында орналасқан. Техас университетінің Остин қаласындағы LBJ Public Affairs мектебіндегі Ядролық қару көбеюін болдырмау жобасы (NPPP) Пентагон үшін дайындаған есепте Саутпорт маңындағы Брансуик ядролық электр станциясы ең осал 11 нысанның бірі деп есептеледі, өйткені ол теңізден болатын шабуылдан жеткілікті қорғалмаған, ал ірі халықаралық порттың жақын орналасуы осы осалдықты одан әрі күшейтер еді.
Prevention Project (NPPP) at the University of Texas at Austin's LBJ School of Public Affairs, the Brunswick Nuclear Power Plant near Southport is considered among the 11 most vulnerable because it further lacks protection against attack from the sea, and the proximity of a major international port would have served only to aggravate this vulnerability.
Мемлекеттік инвестициялар талабы
Шалғай орналасқандығы және АҚШ-тағы басқа контейнерлік порттарда кең таралған автокөлік және маңызды теміржол қызметтерінің жоқтығы салдарынан, жеке инвесторлар міндеттемелерін алғанға дейін салық төлеушілерге Southport аймағына кіріп-шығатын жүк көліктері мен теміржол қозғалысының жоғары деңгейін қамтамасыз етуге қажетті ауқымды мемлекеттік құрылыс жобаларын қаржыландыру қажет болар еді (NCSPA порт жобасының ілгерілеуі үшін қажет деп мәлімдеген). АҚШ және Солтүстік Каролинаның салық төлеушілері жеке инвесторлар порт жобасына инвестиция салуға "келісіміне" ешқандай кепілдіксіз инфрақұрылымды жақсартуға міндеттеме беруі керек еді.
Жеке коммерциялық инвестициялар
Megaport тұжырымдамасының енгізілгеніне жеті жылдан астам уақыт өткен соң да, NCSPA бұл инвестицияға қатысуға ниет білдірген коммерциялық серіктестерді таба алмады, бұл ұсыныстың коммерциялық тұрғыдан қызмет ету мүмкіндігіне күмән тудырды. Panamax кемелерін тартуға мақсат етілген, шығыс жағалаудағы бәсекелес порттарда терең суға қол жеткізуге арналған жобалардың жүзеге асырылуы немесе жоспарлануы NCIT ұсынысының коммерциялық тиімділігін одан бетер нашарлатты.
NCDOT теңіз стратегиясын зерттеу
2010 жылдың 21 шілдесінде Southport мегапорты жобасын іске асыруды "тоқтатуға" қаулы еткеннен кейін, халық пен саяси қарсылықтарға қарамастан, NCSPA Басқарма Төрағасы Карл Стюарт сол кезде ол және Порт Авторитеті Басқармасы болашақта осы орналасқан жерде Southport мегапорты жобасын іске асыруға ниетті екенін мәлімдеді. 2011 жылдың наурыз айында NC Department of Transportation (NC Көлік департаменті) құрамында NCSPA қайта ұйымдастырылғаннан кейін, NCDOT басқа мәселелермен қатар NCIT жобасын қайта қарастыратын Теңіз стратегиясын зерттеуді әзірлеу туралы хабарлады. 2012 жылдың 26 маусымында зерттеу тобы соңғы есебін жариялады, онда Вилмингтон және Морехед-Ситидегі қолданыстағы порттарға инвестиция жасау Southport-тағы мегапортты іске асырудан экономикалық тұрғыдан тиімдірек екені айтылды, бірақ ол балама ретінде қарастырылды. Зерттеу бойынша мегапорттың, инфрақұрылымды қоса алғандағы, жалпы құны 6,1 миллиард долларды құрады.
АӨСШК басшылығы мен портқа назар аударудағы өзгерістер
2016 жылға дейін төрағалық мерзімі ұзартылғанымен, Стюарттың NCSPA кеңесінен ерте кеткені 2012 жылдың 23 тамызында жарияланды. Сол кезде Том Эгардың бұрынғы лауазымын Том Брэдшоу Солтүстік Каролина штатының Порт басқармасының атқарушы директоры болып тағайындалды. Стюарттың NCSPA-дан кетуімен, мегапорт жобасын іске асыру немесе бағалау үшін салық төлеушілердің ақшасын жұмсауды қолдаған федералдық немесе штаттық деңгейдегі сайланған немесе тағайындалған шенеуніктердің ешқайсысы қалмады; және бүгінгі күнге дейін мегапорт тұжырымдамасына инвестиция салуға ниет білдірген жеке компаниялар жоқ. 2012 жылдың 29 тамызында губернатор Перду штаттық депутат Дэнни Маккомасты, республикашыл және Уилмингтон қаласының тұрғыны, Карл Стюарттың орнына NCSPA директорлар кеңесінің төрағасы етіп тағайындады. Депутат Маккомас мегапорт жобасы "менің назарымда жоқ" деді. Жақын арада оның ілгерілеуін көріп тұрған жоқпын". Осы жағдайлардың жиынтығы мегапорт жобасының болашағына үміт беруге мүмкіндік бермейді деген көрінеді, бірақ 2005 жылы сатып алынған 600 акрлық жер учаскесі әлі де NCSPA-ға тиесілі және осындай өнеркәсіптік даму үшін қолданылуы мүмкін.
NCSPA сатып алған мегапорттық мүліктердің баламалы пайдалануы
"Save the Cape" компаниясы мегапорт үшін NCSPA сатып алған жер учаскесіне қатысты басқаша қолдану жолын ұсынды. Олардың ұсынысы бойынша, Солтүстік Каролина штаты бұл жерді NCSPA-дан сатып алып, оны мемлекеттік парк деп жариялау арқылы "келер ұрпақ үшін қалған аз ғана жағалау ылғалды жерлерінің биологиялық әртүрлілігін сақтауды" қамтамасыз етеді.
Ұлттық палатада порт жобасын қайта жаңғыртуға тырысу?
NC сенаторы Майкл Ли, R New Hanover, NC Сенатында Зике мен Смит аралдары арасындағы "The Rocks" деп аталатын тастарды алып тастау туралы заң жобасын ұсынды, ол Солтүстік Каролинаның 97 нөміріндегі 2015 жылғы Үкіметтік шығындар заңының бір бөлігіне айналды. Солтүстік Каролина Сенатының заң шығарушылары оның мақсаты "экожүйені қалпына келтіру және кеме қатынасы қауіпсіздігін қорғау" екенін мәлімдесе де, аймақтық мекемелер мен жергілікті билік өкілдері бұған күмәндануда. "Менің ойымша, мақсаты туралы толық ақпарат берілмей отыр", - деді Солтүстік Каролина Вилмингтон университетінің профессоры және океанографы Ларри Кахун. "Экологиялық тұрғыдан алғанда, қандай мәселе шешілуі керек екені туралы ешқандай аргумент естімедім". Кейп-Фейр аймағының көптеген сарапшылары Солтүстік Каролина Сенатының "Тастарды алып тастау" бастамасын NCSPA-ға әлі де тиесілі болған "Тастардан" батысқа қарай орналасқан жерге халықаралық порт салуға жасалған тағы бір әрекет деп санайды. NCIT ұсынысын жергілікті билік органдары әлі де қабылдамайды ("Тастарды алып тастау" ұсынысын бірауыздан қабылдамау арқылы). 2018 жылдың басына қарай, сенатор Лидің ұсынысынан ешқандай нәтиже шықпаған сияқты.
Уилмингтон порты ең ірі контейнерлік кемелерді қабылдау үшін 2020 жылы жақсартулар туралы хабарлайды
NC Port Authority 2020 жылдың 7 сәуірінде Уилмингтон контейнерлік портының "АҚШ-тың Шығыс жағалауына келетін ең ірі контейнерлік кемелерді қабылдауға дайын екенін, себебі Тернинг бассейнінің кеңейту жобасының II кезеңі аяқталды" деп хабарлады. 2020 жылдың 20 мамырында 16,000 TEU сыйымдылығы бар Hyundai Hope контейнерлік кемесі Вилмингтон бағытындағы Кейп-Фир су жолымен өтіп, бұл бағыттағы ең үлкен кеме рекордын орнатты.