Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістанның Пәнджаб облысы
District in Punjab, Pakistan
Дегенмен, Үндістанның ежелгі географиясы бойынша астана Гуджараттың негізі қаланды:
However the foundation of the capital, Gujrat, according to the Ancient Geography of India:
Ислам билігі (Газнавид, Гурид, Дели, Сури және Моғол империялары)
997 жылы Махмуд Газнави әкесі Себуктегин құрған Газнави әулетінің билігін өз қолына алды. Хинду шахиларын жеңгеннен кейін, ол олардың бүкіл мемлекетін, қазіргі Пәкістанның Пәнджаб аймағын қоса, жаулап алды. Газнавилерді жеңген соң, аймақты Гуридтер басып алды. Олардың орнын Дели сұлтандықтары иеленді. Моғол императоры Әкбар өзінің кең империясын бекіту кезінде Гужратты көптеген аудандармен бірге аудан ретінде құрды. Әкбардың ұлы және мұрагері Жәһангир өзінің естеліктерінде Гужрат туралы келесі ақпаратты жазды:
In 997 CE, Mahmud Ghaznavi, took rule over the Ghaznavid dynasty established by his father Sebuktegin. After defeating the Hindu Shahis, he conquered their kingdom entirely which included the Punjab region of modern day Pakistan. After defeating the Ghaznavids, the Ghurids took over the region. They were in turn succeeded by the Sultanates of Delhi. The Mughal emperor Akbar established Gujrat as a district along with many others when he began consolidating his rule over his vast empire. Jahangir, Akbar's son and successor, in his memoirs records the following information on Gujrat:
“Әкбар патша Кашмирге барғанда, сол өзеннің жағасында бекініс салынған еді. Ол бұл бекініске осы маңайда ұрлық және қарақшылықпен айналысқан гужарларды әкеліп орналастырды. Осылайша, ол жер гужарлардың мекеніне айналғандықтан, оны жеке паргана етіп, Гужрат деп атады”. Мұрагерлік тіркеушілердің (канунго) отбасыларында сақталған кіріс тізімдері Гужратты 2592 ауылдан тұратын ауданның орталығы ретінде көрсетеді, ол 11,6 миллион табыс әкелген. 1605 жылы атақты Сәйід Абдул Касим Гужратты Әкбардан иелік ретінде алды. 1707 жылы Әуренгзебтің қайтысымен Пәнджаб аймағында Моғол билігінің құлдырауы басталды. 1739 жылы Моғол империясына жасаған шабуылында Надир Шах Гужратты қоса алғанда, Пәнджабты басып алды. Шабуылдан кейін бұл аймақты Равалпинди маңынан келген Пәнджаби Гахар тайпасының адамдары басып алды. Гужрат және жалпы Пәнджаб 1748 және 1767 жылдар аралығында Әхмәд Шах Дуррани бастаған Дуррани әфғандарының (пуштундардың) шапқындарынан одан әрі қирады. 1753 жылы Пәнджабтың моғол әкімі Мир Манну қайтыс болғаннан кейін Дуррани Пәнджабты тікелей басқара бастады. Дуррани жиі олжалау және жаңадан пайда болған сикх милдерімен күресу үшін бұл аймақты кесіп өтетін. 2017 жылғы халық санауы бойынша Гужрат ауданында 436 952 үй шаруашылығы және 2 756 289 адам тұрады. Гужратта 1000 еркекке 1065 әйел шарасы болды, ал сауаттылық деңгейі 78,68% құрады, оның ішінде еркектердің арасында 83,32%, әйелдердің арасында 74,47%. Қалалық жерлерде 827 500 адам (30,02%) тұрды. 656 987 (23,84%) 10 жасқа толмағандарды құрады. 2023 жылы ауданда 489 589 үй шаруашылығы және 3 219 375 адам тұрады.
At the time when His Majesty Akbar went to Kashmir, a fort had been built on the bank of that river. Having brought to this fort a body of Gujars who had passed their time in the neighbourhood in thieving and highway robbery, he established them here. As it had become the abode of Gujars, he made it a separate pargana, and gave it the name of Gujrat. " Revenue records have been preserved in the families of the hereditary registrars (kanungos), and these exhibit Gujrat as the capital of a district containing 2,592 villages, paying a revenue of 11.6 million. In 1605, the famous Sayyid Abdul Kasim received Gujrat as a fief from Akbar. In 1707, with Aurangzeb's death, the decline of Mughal power began in the Punjab region. Nadir Shah occupied the Punjab including Gujrat during his invasion of the Mughal Empire in 1739. The area was captured by Punjabi Gakhar tribesmen from near the Rawalpindi area after the invasion. Gujrat and Punjab as a whole was devastated further from the invasions of the Durrani Afghans (Pashtuns) under Ahmad Shah Durrani between 1748 and 1767. Durrani took direct control over Punjab after Mir Mannu, the Mughal governor of Punjab, died in 1753. Durrani would frequently cross the area for plunder and to fight the newly emerged Sikh Misls. At the time of the 2017 census, Gujrat district had 436,952 households and a population of 2,756,289. Gujrat had a sex ratio of 1065 females per 1000 males and a literacy rate of 78.68% 83.32% for males and 74.47% for females. 827,500 (30.02%) lived in urban areas. 656,987 (23.84%) were under 10 years of age. In 2023, the district had 489,589 households and a population of 3,219,375.
Білім
Гуджарат ауданында бастауыш және орта білім беретін 1475 мемлекеттік мектеп бар. Осы мемлекеттік мектептердің 60 пайызы (889 мектеп) қыздарға арналған. Соңғы қолжетімді мәліметтер бойынша, мемлекеттік мектептерде 323 058 оқушы оқып, 10 581 мұғалім жұмыс істейді.
District Gujrat has a total of 1,475 government schools at primary and secondary level. Out of these public schools, 60 percent (889 schools) are for girls. According to the latest available data, 323,058 students are enrolled in the public schools while 10,581 teachers are working in these schools.
Спорт
Танвир Афзал, Гонконг крикетшісі. Имтиаз Бхатти, Пәкістандық велоспортшы және Пәкістан Әуе күштерінің бұрынғы ұшқышы. Мұдасар Бұхари. Голландия крикетшісі. Ризван Чима, пакистандық-канаддық крикетші. Муньир Дар, Гонконг крикетшісі.
Tanwir Afzal, Hong Kong cricketer. Imtiaz Bhatti, Pakistani cyclist and a former Air Force pilot of Pakistan. Mudassar Bukhari. Dutch cricketer. Rizwan Cheema, Pakistani Canadian cricketer. Munir Dar, Hong Kong cricketer.
Басқа
Ұлыбританияда туған Шафилия Ахмед, намыс үшін өлтірілген қыз, оның отбасы Уттамнан шыққан.
The family of UK born Shafilea Ahmed, an honour killing victim, originated from Uttam.