Итальяндық кезеңдегі австрия суретшісі Йоханн Пауль Шор

Кіріспе

Австриялық суретші Иоганн Пауль Шор (1615–1674), Римде Джованни Паоло Тедеско (teˈdɛsko Tedesco – итальян тілінде «неміс» дегенді білдіреді) деп белгілі болған, австриялық суретші. Ол барокко стиліндегі Римдегі сәндік өнердің көрнекті дизайнері болды, мемлекеттік жатын орындар, фейерверктер, кареталар, күміс бұйымдар, маталар және тіпті қанттан жасалған банкеттік безендірулерге арналған эскиздер жасады. Оның көптеген суреттері бұрын Берниниге жатқызылған.

Өмірбаян

Инсбрук қаласында туған ол Тирольдегі үлкен суретшілер отбасының мүшесі болды. Ол әкесі Ханс Шордың белсенді шеберханасында білім алды. 1640 жылы Римде қоныстанды. 1654 жылы Сан-Лука академиясының мүшесі атанды. Бернини мен Пьетро да Кортонаның ықпалымен оның дизайнның ерекшелігі мен жан-жақтылығы Римдегі суретшілер, меценаттар мен шеберлер арасында оған жоғары мәртебе берді: "оның туындыларында Кортона мен Бернинидің терең көркемдік мұралары, сондай-ақ Калло мен Стефано делла Белладан бастау алған, кейде рококоның алғы көрінісі сияқты көрінетін каллиграфиялық еркіндік үйлесім тапқан" (Hibbard 1958:205). Кортонаның басшылығымен ол Папа Александр VII Чиги үшін Палаццо дель Кириналды безендіруге көмектесті. 1659 жылы папа Шорға Бернинидің Чиги отбасының капелласын (Дуомо ди Сиенадағы Капелла делла Мадонна дель Вото) қайта жаңарту жобаларын жүзеге асыруды тапсырды. Римде Шор Берниниге Киелі Петір тағының алтын қоламен қапталуында (Lanciani 1892) және 1650-ші және 1660-шы жылдардағы басқа да жобаларда көмектесті. (Hibbar 1958:205, 10-шы ескерту). Оның ең маңызды жұмыстарының бірі – Сассиадағы Санто-Спиритодағы балдахин. Шор Ватикан бөлмелерін және Боргезе сарайын безендіруге де көмектесті, онда ол Карло Райналдимен бірлесіп ауладағы нимфеумның фонтанында, ваннадағы Венера бейнесін жасады. Палаццо Колоннадағы (1665-1668) төбелерге скульптуралық шеңберлерді ұсынатын иллюзионистік квадратураны жасады, ал суреттерді Джованни Коли мен Филиппо Герарди салған. Графикалық суретші ретіндегі шектеулері Афанасиус Кирхердің 1650 жылғы "Musurgia Universalis" кітабына салған фронтисписымен көрсетілуі мүмкін, бірақ онда композиция, әрине, Кирхердің өзі ұсынған аллегориялық бағдарламамен тым ауыр болған. Жеке жұмыс істегенде, оның сақталған суреттері оның шеберлігін көрсетеді. 1670-ші жылдардағы шеберханасында жас австриялық суретші Иоганн Бернхард Фишерді жұмысқа алды, ол Венаға оралып, жоғары барокко архитектурасының көрнекті вендік шебері Фишер фон Эрлах атанды. Иоганн Пауль Шор 1674 жылы Римде қайтыс болды. Шордың ұлдары Филиппо Шор (1646 жылы Римде туған) және Кристофоро Шор (1655 жылы Римде туған; 1701 жылы Римде қайтыс болған) – сәулетшілер болды және әкесі қайтыс болғаннан кейін оның шеберханасын жалғастырды. Екеуі де 1683 жылы жаңа вице-король, 7-ші маркиз Карпио Гаспар Мендес де Хароның Неапольге алып кеткен римдік шеберлердің қатарында болды. Дель Карпио осы суретшілердің барлығымен Неапольдің бас констеблі Лоренцо Онофрио Колонна арқылы танысқан, ал дель Карпио Испанияның Апостолдық таққа елшісі болған кезде. 1690 жылы Кристофоро Шор Мартино Лонгидің Сант-Антонио деи Португези шіркеуінің фасадына шағын өзгерістер енгізді. Иоганн Фердинанд Шор Карло Мараттаның шеберханасында көмекші болды.

Born in Innsbruck, he was a member of an extended Tyrolese artistic family, who received his training in the active studio of his father, Hans Schor. In 1640 he established himself in Rome. There, in 1654, he became a member of the Accademia di San Luca, the artists' academy. Influenced by Bernini and Pietro da Cortona, the originality of his designs and his versatility gained him a prominent position among artists, patrons and craftsmen in Rome: "he united in his work the highly expressive artistic legacies of Cortona and Bernini with a calligraphic freedom, apparently stemming from Callot and Stefano della Bella, which at times seems to foreshadow the rococo" (Hibbard 1958:205.) Under Cortona he helped decorate the Palazzo del Quirinale for Pope Alexander VII Chigi. In 1659, the pope also commissioned Schor to execute Bernini's designs for rebuilding of the Chigi family chapel (Capella della Madonna del Voto in the Duomo di Siena. In Rome, Schor assisted Bernini, in the gilt bronze encasing of the Chair of Saint Peter (Lanciani 1892), and other projects in the late 1650s and 1660s. (Hibbar 1958:205 note 10). Perhaps his most prominent undertaking was the baldacchino in Santo Spirito in Sassia. Schor also helped decorate rooms of the Vatican and in Palazzo Borghese, where he collaborated with Carlo Rainaldi on the fountain for the nymphaeum in the courtyard, depicting Venus at the Bath. He supplied illusionistic quadratura suggesting sculptural enframements for ceilings at Palazzo Colonna, (1665 1668), where the painted subjects were provided by Giovanni Coli and Filippo Gherardi. Limitations as a graphic artist might be suggested by the frontispiece that he provided for Athanasius Kircher's Musurgia Universalis, 1650, but there, doubtless the composition was overloaded by the allegorical program provided by Kircher himself. When working on his own, his surviving drawings show more proficiency. In his workshop during the 1670s he employed a young Austrian draughtsman named Johann Bernhard Fischer, who returned to Vienna and a career in which he was ennobled as Fischer von Erlach, the pre eminent Viennese practitioner of High Baroque architecture. Johann Paul Schor died at Rome in 1674. Schor's sons Filippo Schor (born Rome, 1646) and Cristoforo Schor (born Rome, 1655; died Rome, 1701) were architects and continued their father's studio after his death. Both of them were among the Roman artisans taken to Naples by the new viceroy, Gaspar Méndez de Haro, 7th Marquis of Carpio, in 1683. Del Carpio himself had met all these artists through prince Lorenzo Onofrio Colonna, grand constable of Naples, while del Carpio was Spanish ambassador to the Holy See. In 1690 Cristoforo Schor made minor modifications to Martino Longhi's facade of Sant'Antonio dei Portoghesi. Johann Ferdinand Schor was a studio assistant of Carlo Maratta.