Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балықтар туысы
Genus of fishes
Панаке туысына Оңтүстік Америкаға тән шағын және орташа мөлшердегі сорғыш ауызды бронеатұмсық балықтар кіреді, олар ағашпен кеңінен қоректенетін өте сирек омыртқалы жануарлардың бірі болып ерекшеленеді. Бұған қоса, балдырлар мен судың бетіндегі өсімдіктер (ауфвухс) диетаның маңызды бөлігін құрайды, олар осыларды тастардан қырғып алу үшін тістерін пайдаланады. Бұл балықтар аквариумдарда да танымал, себебі олар тамақ іздегенде шығаратын қырқырау дыбысы жақсы естіледі.
The genus Panaque contains a small number of small to medium sized South American suckermouth armoured catfishes that are notable for being among the very few vertebrates that feed extensively on wood. In addition, algae and aufwuchs are an important part of the diet, and they use their rasping teeth to scrape this from rocks. These fish are also popular aquarium fish, where the sound of scraping as these fish forage for food is easily audible.
Таксономия
Scobinancistrus және Panaqolus кейде осы туыстың субгендері деп есептеледі.
Scobinancistrus and Panaqolus are sometimes considered to be subgenera of this genus.
Физикалық сипаттамалары
Қаптамалы балықтар тұқымдасының (Loricariidae) басқа өкілдері сияқты, барлық Panaque-тің де берік, қапталған денелері бар, олар қатаң теріден жасалған пластиналармен – қалқаншалармен жабылған. Бұл қабықша емес; барлық сомдар сияқты, Panaque-тің де қабықшалары жоқ. Осы қаптамасынан өзге, бұл балықтардың арқа және кеуде қанаттарында өте мықты тікенектері болады. Олар оларды қорғану үшін пайдаланады, жыртқыштар тартып ала алмайтын жарықтарға тығылып немесе ірі жыртқыштардың жұтып алуына жол бермеу үшін. Қаптамалы балықтар тұқымдасына тән тағы бір ерекшелік – көздің қабықшасы. Көптеген балықтар көзге түсетін жарықтың мөлшерін реттей алмайды, себебі олардың қабықшалары мөлшерін өзгерте алмайды. Еркек және ұрғашы Panaque-тің екеуінің де басының алдыңғы және кеуде қанаттарының жанында одонтода деп аталатын қылшықтар пайда болады. Тоңдатқыш балықтардан айырмашылығы, бұл барлық жейтін балықтардың мұрттық сақалдары өте қысқа. Бұл мұрттық сақалдарды Panaque-тің аузының суретінен көруге болады; олар сорғыш ауыздың екі жағындағы қысқа, сүйір құрылымдар. Бұл сорғыш тәрізді ауыз оларға тастарға жабысып, аз энергия жұмсап, жылмайып тұруға мүмкіндік береді.
Like other members of the armoured catfish family (Loricariidae), all Panaque have sturdy, armoured bodies covered in toughened plates of skin called scutes. These are not scales; like all catfish, Panaque lack scales. As well their armour, these catfish have very sturdy dorsal and pectoral fin spines. They use these defensively, either to wedge themselves into cracks from which predators cannot pull them, or else to prevent large predators from swallowing them. Another characteristic typical of the armoured catfish family is an iris. Most fish are unable to regulate the amount of light that enters the eye since they have irises that cannot change size. Both male and female Panaque develop bristles, known as odontodes, on the side of head immediately before and onto the pectoral fins. Unlike predatory catfish, these omnivorous catfish have very short barbels. These barbels can be seen in the photograph of mouth of a Panaque shown here; they are the short pointed structures on either side of a suckermouth. This sucker like mouth allows them to attach to rocks and remain stationary with very little expenditure of energy.
Ксилофагия (ағаш тұтыну және қорыту)
Гипостомус кохлиодон тобының түрлерімен (бұрын Кохлиодон туысы) бірге, Панакелер ғана ағаш жей және қорыта алатын балықтар деген пікір айтылды. Дегенмен, басқалар Панакелердің шын мәнінде ағашты қорытпайтынын, тіпті тұтынатын ағаштан өте аз энергия алып, тек ағашпен қоректенгенде салмақ жоғалтатынын дәлелдеді. Бұған қоса, олардың ас қорыту жүйесі туысқан балықтардан ешқандай айырмашылық көрсетпейді және ағаш бөлшектерін басқа балықтарға қарағанда ішекте ұзақ уақыт ұстамайды. Бұл Панакелердің ағаш жеуге физиологиялық тұрғыдан бейімделмегенін, ал шын мәнінде басқа Лорикаридтер сияқты детрит жегіштер екенін көрсетеді.
Along with the species of the Hypostomus cochliodon group (formerly the genus Cochliodon), it has been argued that Panaque are the only fish that can eat and digest wood. However, others have argued that Panaque do not in fact digest wood, and in fact take up very little energy from the wood they consume and actually lose weight when fed just wood. Furthermore, their digestive tracts are no different from those of related catfish and they do not hold wood particles in the gut longer than other catfish, suggesting Panaque are not physically adapted to eating wood, and are in fact detritivores much like other Loricariidae.
Аквариумда
Панаке балықтарының бірнеше түрі аквариумда кең таралған. Көзге жарқын түсті Panaque nigrolineatus ерекше танымал және «патшалық панаке» немесе «патшалық плекко» деп аталады, бұл атаулар оның қарапайым плеккоға қарағанда салыстырмалы түрде қымбаттылығы мен әдемілігін көрсетеді. Патшалық плекконың негізгі түсі сұрғылт-жасыл, ал үстіне қалың, қою көкшіл-қара жолақтар жатады. Жүзбе қанаттары алтын немесе қаймақ түсімен шеттелген, ал көздері қызыл. Жерсіндіру жағдайында патшалық плекко әдетте 30 сантиметрге дейін өседі. Екінші бір түрі – Panaque cochliodon, көптеген аквариумшыларға «көк көзді плекко» деп белгілі. Көк көзді плекко 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында кеңінен саудаға түскенімен, қазір туған жері Колумбиядан сирек экспортталады. Ол сондай-ақ Panaque suttonorum және P. suttoni есімдерімен де байланысты, бірақ Panaque suttonorum – Венесуэладан ғана табылсатын басқа балық. Көк көзді плекконың мөлшері патшалық плеккоға ұқсас, бірақ көптеген мысалдары Rickettsia бактериясына ұқсас бактериямен жұқтырылғандықтан, импорттан кейін өлім-жітім көрсеткіші жоғары болуы мүмкін. Дегенмен, олар бейімделіп, тамақтана бастағаннан кейін, күтімі патшалық плеккодан кем емес. Барлық Панаке балықтарына жерсіндіруде шамамен бірдей күтім қажет. Панакелер негізінен жасыл балдырлар, сәбіз, кабачок, шпинат сияқты жаңа көкөністерден тұратын қосымша тамақтандыруды қажет етеді, бірақ олардың ксилофагтар екендігі айтылғандықтан, көптеген аквариумдар оларға жайылу үшін де ағаш бұтақтарын ұсынады. Басқа плекколардың сүйіп жейтін етті тағамдары қажет емес. Олар аквариум балықтары үшін салыстырмалы түрде үлкен болғандықтан және қалыптыдан көп қалдықтар шығаратындықтан, үлкен сыйымдылығы бар аквариум мен сүзгі қажет. Патшалық панакелер басқа түрлеріне қарағанда су химиясының кең ауқымына төзімді – олар жұмсақ, аздап қышқыл суды артық көреді, бірақ қатты, сілтілі суды да төзе алады. Мінез-құлқы жағынан Панакелер бейбіт және түнгі уақытта белсенді болатын, аквариумның түбінде жүретін балықтар, олар қоғамдық аквариумдарда жақсы тұрады. Басқа бронелиздер сияқты, олар да аумақтық болып келеді, сондықтан топтарды өте үлкен аквариумдарда ғана ұстаған жөн.
Several species of Panaque have become popular aquarium fish. The brightly coloured Panaque nigrolineatus is particularly popular and is known as the "royal panaque" or "royal pleco", monikers which reflect its comparative costliness and beauty over the common pleco. Royal plecos have a greyish green base color against which thick, dark bluish black stripes are set; their fins are edged with gold or cream, and their eyes are red. In captivity, royal plecos typically grow to around 30 centimeters in length. A second species, Panaque cochliodon, is familiar to many aquarists as the "blue eyed pleco". Though the blue eyed pleco was widely traded in the late 1980s and early 1990s, it is now only rarely exported from its native Colombia. It is also associated with the binomina Panaque suttonorum and P. suttoni, though Panaque suttonorum is a different fish which only comes from Venezuela. Blue eyed plecos reach a similar size to royal plecos, but because many specimens are infected with a bacterium closely related to Rickettsia, mortality immediately after import can be high. However, once they have settled in and begun feeding, they are no more difficult to keep than royal plecos. All Panaque catfish require much the same care in captivity. Panaque mainly demand a mixed diet including green algae, fresh vegetables such as carrots, courgettes, and spinach, but because they are argued to be xylophagous, many aquarists provide driftwood for them to graze upon, as well. The meaty foods enjoyed by other plecos are not required. Because they are relatively big for aquarium fish and produce an unusually large amount of waste, a high capacity tank and filter are essential. Royal panaques tolerate a wider range of water chemistry than others—they prefer somewhat soft, slightly acid water but they will tolerate hard, alkaline water. In terms of behavior, Panaque are peaceful and nocturnal bottom dwellers which make good residents in community tanks. Like most of the other armored catfish, they are territorial, and groups should only be kept in very large tanks.