Марк Кома: Испан моторалы жарысшысының өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Испандық мотоцикл жарыскері Марк Кома и Кампс (7 қазан 1976 жылы туған) – испандық ралли-мотоциклші. Ол 2006, 2009, 2011, 2014 және 2015 жылдары KTM мотоциклінде Дакар раллиінде жеңіске жетті, сондай-ақ FIM Cross Country Rallies әлем чемпионатының алты мәрте чемпионы атанды. 2016 жылдан 2018 жылға дейін Дакар раллиінің жарыс директоры қызметін атқарды.

Ерте өмір

Ол 1976 жылдың 7 қазанында Испанияның Каталония автономдық облысындағы Барселона қаласында дүниеге келді. Бала кезінен-ақ мотоциклдерге қызығушылық танытты. Оның әкесі, Рикард, Испания Мотокросс чемпионатының ересектер санатында бесінші орынды иеленді. 8 жасында ол алғаш рет Монтеса Кота 348 мотоцикліне отырды. Өзіне жеке мотоцикл алғаннан кейін, ол аймақтық, облыстық және ұлттық чемпионаттарға қатыса бастады.

Спорттық мансап

Кома өзінің кәсіби мансабын 1995 жылы Испанияның жасөсперімдер чемпионатында алғашқы жетістігін татып, эндуро мотоциклшісі ретінде бастады. Келесі жылы ол Испанияның ұлттық эндуро құрамасына қосылды, ол Ұлттар кубогінде күміс жүлде алды. 1998 жылы Кома өзінің жетістіктеріне 23 жасқа дейінгі әлем чемпионатының жеңісін қосты. Сол жылы ол Испанияның Ұлттар кубогінде жеңіске жетуіне көмектесті, сондай-ақ 2000 және 2001 жылдары үшінші орынды иеленді. 2002 жылы Кома алғаш рет «Дакар» раллиіне қатысты, ол жерлесі Карлос Сотело қолдаған, сынақтан өтпеген Suzuki CSV мотоциклінде өнер көрсетті. Раллидің ортасында зейнеткерлікке шыққанға дейін ол жалпы есепте жетінші орынға көтерілді, бірақ оның өнері Репсол командасының KTM құрамасына әсер етті, ол 2003 жылы Команы қабылдады. Ол төрт кезеңде үшінші орынды иеленді, бірақ жалпы есепте 18-ден жоғары көтеріле алмады және 2004 жылы апатта бас жарақатын алғаннан кейін раллиден шықты. Сол жылы ол «Баха-Испания-Арагон» жарысын жеңіп, кросс-кантри раллилері әлем чемпионатында жетінші орынды иеленді. 2005 жылы Кома «Дакар» раллиінің бір кезеңінде жеңіске жетіп, KTM командаласы Сирил Депреске қарағанда 10 минуттан аз айырмамен екінші орынды иеленді. Сондай-ақ ол сол жылы өткен әлем чемпионатының төрт кезеңіне қатысты, Аргентинадағы «Rally Por Las Pampas» және Египеттегі «Rallye des Pharaons» жарыстарындағы жеңісі оған титул жеңіп алуға жеткілікті болды. Ешбір кезеңде жеңіске жете алмаса да, Кома 2006 жылы «Дакар» раллиінде алғашқы жалпы жеңісін алды, содан кейін ол бес рет жеңіске жетіп, кросс-кантри раллилері атағын сәтті қорғады. Кома 2007 жылғы «Дакар» раллиіне үстемдік етіп, үш кезеңді жеңіп, өзінің ең жақын бәсекелесі Депрестен шамамен бір сағатқа басымдық танытты. Бірақ, соңғы екі кезеңге жеткенде навигациялық қателікке ұшырап, апатқа ілігіп, раллиден шығуға мәжбүр болды. Дегенмен, ол сол жылы тағы бес жеңіске жетіп, үшінші кросс-кантри раллилері титулын иеленді. 2008 жылы «Дакар» раллиі тоқтатылды, Кома 2008 жылғы Орталық Еуропа раллиінен екінші кезеңінде тізесін сындырғаннан кейін ертерек зейнеткерлікке шықты. Ол әлі де бес кезеңді жеңіп алса да, сол жылы кросс-кантри раллилері чемпионатының барлық бес кезеңінде жеңіске жетіп, төртінші титулын жеңіп алды. Мұнан кейін 2011 жылы «Дакар» раллиінде үшінші жеңісін тойлады, онда ол тағы бес кезеңді жеңіп, Депресті 15 минутқа басып озды. Келесі жылғы жарыс одан да тартысты болды, Кома мен Депрес екі минуттан да аз айырмамен бөлінді, бірақ қозғалтқышты ауыстыру жазасына байланысты 45 минутты жоғалтқаннан кейін Кома жеңіске ұшырауға мәжбүр болды. 2012 жылы FIM кросс-кантри раллилері әлем чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін, Кома Марокко раллиінде алған иық жарақатынан кейін 2013 жылғы «Дакар» раллиінен шығуға мәжбүр болды. Ол бұдан кейін әлем чемпионатында үш жеңіске жетіп, 2014 жылы тағы екі кезеңді жеңіп, төртінші «Дакар» жеңісін тойлады. Сол жылы Мароккода жеңіске жетіп, алтыншы әлем чемпионатының титулын жеңіп алды. 2015 жылы Кома Этьен Лавиннен алған «Дакар» раллиінің спорттық директоры лауазымын иеленді. Ол былай деді: «Менің алғашқы реакциям – «Уау!» болды, мен таң қалдым! «Дакар» раллиінде бес рет жеңіске жету мен үшін арман еді, бірақ қазір мен өзімнің қаншалықты бақытты екенімді түсінемін: ұйымдастырушы топтың мүшесі болу, осындай жауапкершілік деңгейі мен үшін «Дакар» маған берген барлық нәрселерді қайтаруға мүмкіндік береді». 2020 жылғы «Дакар» раллиіне Кома Фернандо Алонсоның серігі ретінде автомобильдер санатында қатысып, 13-орында аяқтады.

Coma started off his professional career as an enduro rider, tasting his first success in the Spanish Junior championships in 1995. The following year, he joined the Spanish national enduro team, which took silver in the World Cup for Nations, before Coma added the under 23 world championship crown to his résumé in 1998. The same year, he helped Spain to win the World Cup for Nations, also contributing to third place finishes in 2000 and 2001. 2002 marked Coma's first Dakar Rally participation, aboard an unproven Suzuki CSV backed by compatriot Carlos Sotelo. Coma climbed as high as seventh in the overall classification before retiring halfway through the rally, but his performance caught the eye of the factory Repsol backed KTM team, which he joined in 2003. He finished third in four stages, but could finish no higher than 18th overall, and would retire from the rally in 2004 after suffering head injuries in a crash. The same year, he won the Baja España Aragón en route to seventh place in the Cross Country Rallies World Championship. 2005 saw Coma take his first stage win in the Dakar and finish a close runner up to KTM teammate Cyril Despres by a margin of under 10 minutes. He also contested four of that year's World Championships rounds, and victory in the Argentina based Rally Por Las Pampas and Egyptian Rallye des Pharaons was enough for him to clinch the title. Despite failing to win any stages, Coma took his first overall Dakar victory in 2006, after which he successfully defended his Cross Country Rallies title with five successive victories. Coma dominated the 2007 Dakar Rally, winning three stages to build up a lead of almost an hour over his closest rival, Despres, before a navigational error and a crash with two stages remaining forced him to retire. He nonetheless was able to take a third Cross Country Rallies title with another five victories that year. The Dakar was cancelled in 2008, Coma retiring early on from its replacement, the 2008 Central Europe Rally, after fracturing his knee in the second stage. although he still won five stage wins, but he made amends by winning all five Cross Country Rallies Championship rounds that year to take an emphatic fourth title. This was followed by a third Dakar victory in 2011, during which Coma took another five stage wins to beat Despres by only 15 minutes. The following year's contest was even closer, with Coma and Despres separated by less than two minutes before Coma was forced to concede defeat when he lost 45 minutes due to an engine change penalty. After winning the FIM Cross Country Rallies World Championship in 2012, Coma was forced to withdraw from the 2013 Dakar Rally owing to a shoulder injury sustained in the Moroccan Rally. He recovered from this to finish runner up in the World Championship with three wins, before taking a fourth Dakar victory on his return to the event in 2014 with a further two stage wins. He clinched a sixth world title the same year with victory in Morocco. In 2015, Coma took the position of the Dakar’s Sporting Director, which he got by Etienne Lavigne. He commented upon it that: "My first reaction was ‘wow’ I was in shock! Winning the Dakar 5 times was already a dream for me, but now I realise just how lucky I am: being part of the organising team, with this level of responsibility is an opportunity for me to put back into the rally everything that the Dakar has given me". For the 2020 Dakar Rally, Coma participated in the car category as the co driver of Fernando Alonso, finishing in 13th place.