Кіріспе

Ньютон Мартин Кертис (21 мамыр 1835 – 8 қаңтар 1910) – американдық саяхатшы, Америка Азамат соғысы кезінде Одақ әскерінің офицері және Нью-Йорк штатынан АҚШ Өкілдер палатасының депутаты.

Ерте өмір

Кертис Нью-Йорк штатындағы Де Пейстер қаласында дүниеге келген. Гувернер Веслиан семинариясын бітіргеннен кейін Кертис мұғалім, заңгер және Де Пейстердің пошта бастығы қызметтерін атқарды. Азамат соғысына дейінгі жылы ол фермер болып жұмыс істеген. Кертис 203 см (6 фут 7 дюйм) бойымен және 102 кг (225 фунт) салмағымен ерекше көзге түсті. Оның сол кездегі алып келісі тіпті Авраам Линкольнді: "Мырза Кертис, аяғыңыздың суық екенін қалай білесіз?" деп әзілдеуге мәжбүр етті. Азамат соғысы басталғанда оның отбасы оның қауіпті нысанаға айналуы мүмкін деген алаңдаушылыққа толы болды.

Азаматтық соғыс

1861 жылы 15 мамырда Кертис 16-шы Нью-Йорк жаяу әскерінің G ротасында капитан ретінде Одақ армиясына ерікті түрде қосылды. Ол Жарым аралдағы науқанда шайқасты және Вирджиния штатының Вест-Пойнт қаласынан тыс шайқаста жеңіл жарақат алды. 1862 жылы 23 қазанда ол 142-ші Нью-Йорк ерікті жаяу әскеріне ауысты, 1865 жылы 21 қаңтарда полковникке дейін подполковник болып қызмет етті. 142-ші Нью-Йорк жаяу әскерінің командирі ретінде ол 1864 жылдың мамыр айында Бермуда жүздігі науқанында шайқасты. Петербургті қоршау кезінде ол X корпусының 2-ші дивизиясының 1-ші бригадасының командасын қабылдады. Кертис 1864 жылы 28 қазанда Нью-Маркет-Хайтс шайқасындағы ерлігі үшін бригадир-генерал шеніне өкіметтік түрде көтерілді. Оның бригадасы 1864 жылдың желтоқсан айында Форт-Фишерге қарсы жорыққа қатысты. Кертистің бригадасы жағаға шыққан азаз топтың бірі болды, бірақ Форт-Фишерге қарсы алғашқы шабуыл сәтсіз аяқталды. Ол 1865 жылдың қаңтарында екінші шабуылға қатысты, онда оның бригадасы Одақтың жеңісіне маңызды үлес қосты. Шайқас кезінде Кертиске бекініс салу туралы ұсыныс жетті. Ол ашуланып, бірнеше қазып алу құралдарын алып, оларды көлденең бастионға лақтырып, "Джоннилер қазыңдар! Мен сендерге келемін!" деді. Кертис сөзін орындап, шабуылды жалғастырды. Ол бригадасының алдында жараланды және еріктілердің бригадир-генералы шеніне толық көтерілді, сондай-ақ Құрмет медалімен марапатталды. Ол 1866 жылдың қаңтарына дейін армияда қызмет етті, 1865 жылдың 13 наурызында еріктілердің генерал-майоры шеніне өкіметтік түрде көтерілді.

Саяси мансап

Соғыстан кейін Кертис 1866 жылы Нью-Йорк штатының Освегачи ауданында кеден жинаушысы қызметін атқарды, содан кейін 1867 жылдан 1880 жылға дейін АҚШ Қаржы министрлігінің арнайы агенті болды. Ол 1880 жылдан 1882 жылға дейін Әділет министрлігінде жұмыс істеді. 1884, 1885, 1886, 1887, 1888, 1889 және 1890 жылдары Нью-Йорк штаты Ассамблеясының мүшесі (Сент-Лоуренс округы, 1-ші сайлау округі) болды. Кертис Лесли У. Расселдің отставкасынан босаған орынды толтыру үшін республикашыл ретінде 52-ші Конгресске сайланды. Ол 53-ші және 54-ші Конгресстерге қайта сайланды және 1891 жылдың 3 қарашасынан 1897 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті. Ол Конгрессте Президент, Вице-президент және өкілдерді сайлау комитетінің төрағасы болды (54-ші Конгресс).

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Ол 1906 жылы жарық көрген "Булл-Раннан Чанселлорсвиллге дейін" атты кітап жазды. 1910 жылы ол мүгедек ерікті сарбаздарға арналған ұлттық үйдің бас инспекторының көмекшісі болды. Ол АҚШ-тың адал легионының әскери орденінің Нью-Йорк бөлімінің мүшесі болды. Ол Нью-Йорк қаласында қайтыс болды және Нью-Йорк штатының Огденсбург қаласындағы Огденсбург зиратында жерленді, онда оның құрметіне ескерткіш орнатылған. Азамат соғысының Одақ ардагерлерінің ұлдарының генерал Ньютон Мартин Кертис атындағы #142 лагері Кертистің құрметіне аталды.

Құрмет медалі

Форт-Фишердің екінші шайқасында: ол қоршауға бірінші болып өтіп, барлық шабуылдарды жеке басқарды және 4 рет жарақаттанды.