Кіріспе

1865 жылғы Американдық Азамат соғысының шайқасы

Аппоматтокс стансасы шайқасы 1865 жылдың 8 сәуірінде Вирджиния штатындағы Аппоматтокс стансасында, Американдық Азамат соғысының Аппоматтокс науқаны кезінде Бригадир генерал (бриват генерал-майор) Джордж Армстронг Кастердің қолбасшылығындағы Одақ армиясы (Потомак армиясы, Джеймс армиясы, Шенандоа армиясы) атты әскер дивизиясы мен Бригадир генерал Линдси Уокердің қолбасшылығындағы Солтүстік Вирджиния Конфедерациялық армиясының артиллерия бөлімдері арасында болды. Оларға аттан түскен әскерлер, мылтықпен қаруланған артиллерияшылар және кейбір артта қалғандар көмектесті. Генерал Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясы Бес бұлақ шайқасы, үшінші Петербург шайқасы және Сазерленд стансасы шайқасынан кейін Вирджиния штатындағы Петербург қаласының қорғанысынан шыққаннан кейін Одақ армиясы конфедерациялықтарды батысқа қарай параллель және олардан кейін жүретін бағыттармен тығыз қуып жетті. Рацион мен жабдықтары жетіспейтін конфедерациялықтар қашып кету, артта қалу және шайқастарда, әсіресе 1865 жылдың 6 сәуіріндегі Саилорс-Крик шайқасында көптеген шығынға ұшырады. 7 сәуірдегі Камберленд шіркеуі шайқасынан кейін Ли әскері Одақ әскерлерінің алдында қалу үшін үшінші рет түнгі шеру жасады. Генерал-майор Филипп Шерьданның қолбасшылығындағы Одақ атты әскері 1865 жылдың 8 сәуірінде Аппоматтокс стансасында конфедерациялықтардың жабдықтау пойыздарын басып алу және олардан озып, олардың кері шегіну жолдарын кесу үшін шамамен 30 миль (48 км) сапар жасады. Аппоматтокс стансасындағы шайқастың басында, 8 сәуір күні сағат 14:00 мен 15:00 аралығында, 2-ші Нью-Йорк атты полкінің K ротасының алдыңғы қатардағы сарбаздары Линчбургтен, Вирджиниядан Солтүстік Вирджиния армиясына арналған азық-түлік, артиллерия және басқа да жабдықтармен жіберілген үш күзетсіз конфедерациялық пойызға жетті және оларды қарсылықсыз бағындырды. Полктің қалған бөлігі және полковник Александр Пеннингтонның бригадасының басқа сарбаздары жақын арада станцияға қолдау көрсету үшін келді. Теміржол ісінде тәжірибесі бар сарбаздар үш пойызды шамамен 8 шақырымдай шығысқа қарай Джеймс армиясының лагеріне дейін жүргізді. Төртінші локомотив пен бір-екі вагон Линчбургке қарай қашып кетті, ал осы пойыздың кем дегенде бір вагоны өртенді. Солтүстік Вирджиния Конфедерациялық армиясының резервтік артиллериясы, үшінші корпустың артиллерия бастығы, бригадир генерал Линдсей Уокердің басшылығында станция мен Линчбург сахналық жолының жанында орналасқан. Артиллерияны бригадалық генерал Мартин Гэридің қолбасшылығындағы 500-ге жуық атты әскер күзетті, оларға капитан Криспин Диккенсонның Рингголд батареясы мен капитан Дэвид Уокердің Отей батареясының артиллериялықтары қолдау көрсетті, олар мылтықпен қаруланды, сондай-ақ лейтенант В. Ф. Робинсонның Рингголд батареясынан жиналған кейбір артта қалғандар да қосылды. Уокер Одақ атты әскерінің станцияда екенін білгеннен кейін көп ұзамай станцияны бомбалауды бастады. Кастердің әскері тез арада шамамен 3 шақырым қашықтықтағы атыс көзін анықтады және Линчбург сахналық жолының жанында Уокердің артиллерия паркін шабуылдады. Уокердің әскері өзін қорғау үшін 25 қарудан жартылай шеңбер құрып орналасты, ал тағы 35-75 қару резервте орналасты. Жабдықтау пойыздарын басып алғаннан кейін Одақ атты әскері конфедерациялық артиллерия батареяларына және оларды қолдайтын атты әскерге, қаруланған артиллерияшыларға, инженерлерге және жаяу әскерге шабуыл жасады. Қараңғыда бірнеше сәтсіз шабуылдардан кейін Одақ атты әскері конфедерациялықтардың қорғанысын бұзып, конфедерациялықтар қашып кетуге кірісті, олар мүмкіндігінше көп қару мен арбаларды алып кетті. Жеңіліснен кейін Кастердің әскері қашып бара жатқан конфедерациялықтарды Линчбург сахналық жолына дейін қуып жететін шайқаста ұрып-соқты, онда Одақ әскерлері маңызды тірекке ие болды. Шерьдан шайқас аяқталғаннан кейін Кастердің шаршаған әскерін генерал-майор Джордж Круктың дивизиясымен ауыстырды. Шерьдан Одақтың бас қолбасшысы генерал-лейтенант Улисс С. Грантке станциядағы шабуылдың және артиллерия паркіне қарсы күрестің сәтті аяқталғанын хабарлады. Шерьдан Одақ әскерлерінің ертеңгі күні жаяу әскердің қолдауымен конфедерациялықтарды қоршап, талқандай алатынын айтты. Ол XXIV корпустың және XXV корпустың (африкалық американдықтар) 2 дивизиясының екі бригадасын (бригадир генерал (бриват генерал) Уильям Бирнидің дивизиясы, уақытша Гиббонның басшылығымен) жақындауын талап етті. Сондай-ақ ол генерал-майор Чарльз Гриффинге, Ord әскерінің артынан келе жатқан V корпусына жақындап, конфедерациялықтардың таңертең қашуына мүмкіндік болмауы үшін жылдамдауға бұйрық берді.

Петербургте жетістік

1865 жылдың 28-29 наурызына қараған түні басталған шабуыл, оның ішінде Льюис фермасы шайқасы, Уайт-Ок-роуд шайқасы және Динуиди сот шайқасы болды. Генерал-лейтенант Гранттың одақ армиясы тобы 1 сәуірде Бес бұрыштың шайқасында және 2 сәуірде Петербургтің үшінші шайқасында Вирджиния штатының Петербург қаласының конфедерация қорғанысын бұзды. Бригад генерал Нельсон А. Майлс басқаратын одақтық дивизия 2 сәуір күні түстен кейін Сазерленд стансасы шайқасында Оңтүстік теміржолының соңғы қорғанысын жойып, конфедерация үшін жабдықтау желісі немесе шегіну жолы ретінде осы теміржолды қолданбайтын қалдырды. Генерал Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясы 2 сәуірдің кешінде Петербург пен Вирджиния штатының Ричмонд қаласын эвакуациялап, Вирджиния штатының Дэнвилл қаласына жетіп, содан кейін генерал Джозеф Джонстонның армиясымен бірігіп, Солтүстік Каролинада генерал-майор Уильям Т. Шерман басқаратын одақ армиясының ілгерілеуін тежеуге тырысты. Солтүстік Вирджиния армиясының көп бөлігі, жергілікті қорғаныс әскерлері мен теңізшілер батальоны, сондай-ақ конфедерация президенті Джефферсон Дэвис және оның кабинеті 3 сәуірде одақ әскерлерінің аталған қалаларға кіруі алдында Петербург пен Ричмондтан қашып үлкерді, себебі конфедерацияның артқы күзет күштері, әсіресе Грегг және Уитворт форттары, Форт Махоун және Сазерленд стансасы 2 сәуірде одақ армиясының қуғыншыларынан конфедерация әскерлерінің көпшілігіне үлкен артықшылық беру үшін қаһармандық түрде кешіктіру шараларын жүргізді.

Амелия сотына қашу; Намозин шіркеуінің шайқастары, Бовер Понд Крик

Ли армиясының көп бөлігі маршқа бір күндік артықшылыққа ие болғанымен, генерал-майор Филип Шеридан басқаратын Одақ армиясының алдыңғы атты және жаяу әскер корпустары Лидің күштерін солтүстікте ұстап тұру үшін, олардың оңтүстігіне қатарласып еріп отырды. Одақ атты әскері Ли армиясы Петербургтен қашқаннан бастап-ақ конфедерат бөлімшелерімен шайқасып, мазалады. 1865 жылдың 3 сәуірінде бригада генералы (бривет генерал-майор) Джордж Армстронг Кастер басқаратын Одақ атты әскерінің алдыңғы бөлімдері Намозин шіркеуі шайқасында және Амелия сот үйі маңында конфедераттардың арттық күштерімен шайқасты. Ал Шериданның әскерлері Вирджиния штатындағы Джетерсвилл және маңызды теміржол торабы – Берквиллді басып алды. Лидің әскері Петербург пен Ричмондтағы өзінің позицияларын бір күндік азықпен ғана тастап кетті. Ли армиямен кездесу үшін Амелия сот үйіне жеткізілген азық-түлік пойызын күткен. Бірақ Амелия сот үйіне келген Ли азық пойыздарында тек қару-жарақ ғана тапты, азық жоқ еді. Ол әскеріне аймақта азық іздеуге рұқсат беру үшін бір күндік кешігуге мәжбүр болды, бірақ барлық әскерлер келесі күні таңға дейін Амелия сот үйіне жетпегендіктен, әскерінің бір бөлігін қалдырып кетуге батыл болмады.

Амелия Спрингс немесе Пейнсвилл шайқасы

5 сәуір күні таңертең Шеридан генерал-майор Джордж Круктың дивизиясының бригадир-генералы Генри Э. Дэвистің бригадасын Пейневилл маңындағы Амелия сотының артында немесе Амелия Спрингстен солтүстікке қарай шамамен 8 км жерде орналасқан Пейнес Кросс Роудсқа Конфедерация әскерлерінің қозғалысын барлауға жіберді. Пэйнвиллден шығысқа қарай 6 км-дей жерде Дэвис Ричмондтан генерал Лидің армиясына азық-түлік, оқ-дәрі және штаб-пәтер заттарын алып келе жатқан вагонды тауып, шабуыл жасады. Сол кезде, Дэвис оңтүстіктен өзінің орналасқан жеріне жақындап келе жатқан Амелия сотынан артық артиллериясы бар тағы бір вагонды кездестірді. Конфедерацияның көптеген вагондарын, оның ішінде штаб вагондарын өртеп, жылқыларды, есектері мен бірнеше артиллериялық құралдарын қолға түсіріп, 630 тұтқынға алғаннан кейін, Пейнвилл немесе Пейнес Кросс Роудста Дэвис Джетерсвиллге қайта оралуға кірісті. Генерал-майор Фитцхуг Ли генерал-майор Томас Л. Россер мен полковник Томас Т. Манфордтың Конфедерация кавалерия дивизияларымен бірге олардың қайтарылу жолында шабуыл жасады, Амелия Спрингстің солтүстігінен басталып, Джетерсвиллге дейін шамамен 2 км жерге дейін созылған ұзақ шайқас болды. Амелия Спрингске жеткенде, генерал-бригадир Дж. Ирвин Грегг пен полковник (бригадир-генерал) Чарльз Х. Смит басқаратын Крук дивизиясының басқа бригадалары күшін қосып, Дэвистің күштеріне тұтқындармен, қаруларымен және ат-арбаларымен Джетерсвиллге жетуге көмектесті. Ли сағат 13:00-де әскерін Джетерсвиллге қарай жылжыта бастады, алда генерал-лейтенант Джеймс Лонгстриттің бірінші корпусы болды. Ли Данвиллге баратын жолының жылдам қозғалатын одақтың кавалериясымен тосылғанын анықтады. Ли көптеген одақтық жаяу әскер келгенге дейін армиясын соғысу үшін жеткілікті жылдамдықпен жеткізе алмайтынына шешім келді. Конфедерацияның ұзақ, баяу жылжыған вагонды колоннасы, жауын-шашын және жолдардың шектеулі саны салдарынан Ли корпусы бірінен соң бірі ұзақ шерумен жүрді.

Жоғары көпір, Теңізші сағасы, Райс станциясы шайқастары

5 сәуір түнінде Берквилл немесе Берк’с-Джанкшн, Вирджиния штатында генерал-лейтенант Грант генерал-майор Ордқа Фермвиллден шамамен 6 км шығысқа қарай орналасқан Аппоматтокс өзені үстіндегі Хай-Бридж, Саут-Сайд темір жолының көпірі және вагондық көпірді, сондай-ақ Фермвиллдегі темір жол және вагондық көпірлерді қиратуға бұйрық берді. Оның мақсаты – Ли әскерінің Дэнвиллге немесе Линчбургке қарай жылжуына кедергі келтіру немесе оны тоқтату, оларды өзеннің оңтүстік жағымен шектеу болатын. Кейіннен Ли әскерінің кем дегенде бір бөлігі Хай-Бриджге жақын Райс станциясында екенін білген Орд, ол жалғаса берсе, одан да үлкен күшке тап болатыны туралы Ридті ескертуге тырысты. Лонгстрит Хай-Бриджді сақтап қалу үшін үлкен күш жіберді. Екі тараптан да бірнеше жоғары шенді офицерлер қаза тапқан немесе жараланған қатал шайқастан кейін Конфедерациялықтар көпірді сақтап алып, барлық тірі қалған одақтық әскерді тұтқынға алды. Бригадир генерал (бривет генерал-майор) Гершом Мотттың генерал-майор Эндрю А. Хамфристің II корпусының дивизиясы Амелия Корт Хаусының батысына қарай жылжып келе жатқан Конфедерация армиясының арт жағына тап болды. Түн жақындағанда Хамфристің корпусы көптеген вагонды жойды, 13 ту мен 3 зеңбірекке қол жеткізді және 1700 тұтқын алғанын хабарлады, ал Гордонның қалған дезорганизацияланған әскері Хай-Бриджке қарай бет алды. Осы уақытта генерал-лейтенант Ричард Х. Андерсон корпусы генерал-майор Джордж Круктың кавалерия дивизиясының шабуылын Дж. Холт үйінен жолдың Райс станциясына немесе Сейлорс-Крикке бұрылатын жерде тойтарды. Бригадир генерал (бривет генерал-майор) Уэсли Мерриттің екі дивизиясы, бригада генералдары Джордж Армстронг Кастер мен Томас Девиннің басқаруымен күшейтілген Круктың дивизиясы қайтадан шабуыл жасады, бірақ Андерсонның әскері оларды қайтадан кері шегіндірді, оларға генерал-лейтенант Ричард С. Эуэллдің корпусының бір бөлігі қосылды. Одақтың кавалериясының көп бөлігі Конфедерация әскерінің жылжу бағытына параллель қозғалды. Кастердің дивизиясы Лонгстрит баяу жылдамдықпен қозғалған вагондық колоннаның алдында және Андерсон корпусының соңынан ергенінде Конфедерация әскерінің жылжу бағытындағы үзілісті тапты. Кастердің әскерлері жолды тосып, көптеген вагонды жойды және 12 зеңбірекке қол жеткізді. Эуэлл корпусы дерлік толығымен қоршауға алынды және корпустағы 3400-ден астам адамның 250-ден астамы, көбінесе тұтқынға алынды. Андерсон 6300 әскерінен 2600-дейін жоғалтты.

Екінші биік көпірдің шайқастары, Фермвилл, Камберленд шіркеуі

7 сәуір күні күндіз генерал-майор Орд Райс стансасына жетіп, генерал-лейтенант Лонгстриттің әскерлерімен Райс стансасы түбінде шайқасты. Конфедерациялықтар түнде Райс стансасын тастап кеткенін білген Орд оларды Фермвиллге қарай қуды. 7 сәуір күні таңертең Хэмфристің II корпусы Саилорс-Крик шайқасынан уақытында шығып, Махоун дивизиясының ішінде қашқан конфедерациялықтардан бұрын Жоғары көпірге жетті, олар көпірді бұзуға тырысты. Полковник Уильям А. Ольмстед бригадасы Смит бригадасын қолдау үшін жылжыды, бірақ оның 100-ден астам әскері конфедерациялықтар оқшауланған топқа шабуыл жасағанда тұтқынға алынды, ал Смит әскерлері командирлерін жоғалтқандықтан жылжуға кешікті. Фермвиллде рацион алғаннан кейін Лонгстриттің корпусы Аппоматтокс өзенінің солтүстік жағына өтті, генерал Лидің бұйрығымен Фермвилл көпірлерін қиратты, бірақ конфедерациялық атты әскер мен жаяу әскер бригадасын өткел табуға қалдырды. Рациондар толыққандай бөлінбесе де, конфедерациялық колонналар Памплин станциясына бағытталды, оларды тұтқынға алу немесе жоюдан сақтау үшін, бірақ қалған жабдықтарды келесі күні Круктың атты әскері Памплин арқылы өтіп бара жатқанда жойды. Круктың атты әскері мен VI корпус Лонгстриттің әскері кеткеннен кейін Фермвиллге келді. 7 сәуірдің түстен кейін Махоун мен Гордон Камберленд шіркеуінің жоғары жерінде бекініп, жақын арада конфедерациялық армияның қалған бөлігі қосылды. Ол кейде Камберленд шіркеуінің шайқасының бөлігі емес, Фермвилл шайқасы деп аталатын оқиға туралы естіді, ол Круктың атты әскерінің бір бөлігі мен батысқа қарай жылжып бара жатқан вагондық колоннаны күзеткен конфедерациялық атты әскер арасындағы шайқас болды. Конфедерациялық атты әскер одақтың алдыңғы қатардағы әскерлерін тосыннан шапты және 74 адамды жарақаттады, олардың көп бөлігі, одақтың бригадир генералы Дж. Ирвин Грегг сияқты, тұтқындар еді. Конфедерациялықтар одақтың күштерін өзеннен кері шегіндірді, немесе сол кезде Шеридан Крукты Фермвиллге шақырып алды, және Шеридан Крукқа дивизиясын Фермвиллдің батысына қарай Проспект станциясына жылжытуды бұйырды. Крук дивизиясы түн ортасында Проспект станциясына келді. Конфедерациялықтар 7 сәуір түнінде Камберленд шіркеуінің маңынан кетіп бара жатқанда, Гранттың Лиге Ли армиясының капитуляциясын сұраған хаттарының біріншісі Лиге жеткізілді, бірақ ол оны әлі қажетсіз деп қабылдамады. Ли Гранттан армиясы капитуляцияланған жағдайда қандай шарттар ұсынатынын сұрады. Екі-үш сағат демалғаннан кейін Хэмфристің корпусы конфедерациялықтарды 42 шақырымға дейін қуып, Лонгстриттің артқы күзетіне 5 шақырым жетті, 9 сәуір таңында Хэмфристің әскерлері демалу үшін және рациондық колоннасы жетіп алу үшін тоқтады. Конфедерацияның бригадир генералы Линдсей Уокердің үшінші корпусының резервтік артиллериялық колоннасы 8 сәуірде сағат 1-де Камберленд шіркеуінен шықты. Уокер, бірнеше артиллеристерді жаяу әскерге айналдырып, бригадир генерал Мартин Гэридің 500-ге жуық атты әскерімен бірге 8 сәуірде сағат 14:00-ден 15:00-ге дейін Аппоматтокс сотының батысына қарай 5 шақырым жердегі Аппоматтокс станциясына келді. Гордон корпусы Аппоматтокс сотының шығысына қарай 2 шақырым жерде сағат 15:00 шамасында тоқтады, ал конфедерациялық армияның қалған бөлігі 16 шақырымға дейін тарап кетті.

Кастердің дивизиясы Аппоматтокс станциясына барады

Сейлорс-Крик шайқасынан кейін Грант Конфедерацияның Данвиллге қашуға тырысуына қарсы тұру үшін оңтүстікке қарай Вирджиния штатының Кейсвилл бағытында жылжуға шешім қабылдады. Ол Шериданның (Мерриттің), Круктың және бригадир генерал Рональд Маккензидің ат әскерін, содан кейін Гриффиннің V корпусын, Гиббонның XXIV корпусын және Уильям Бирнидің XXV корпусының 2-ші дивизиясының екі бригадасын, сонымен қатар Гиббон басшылығымен Вирджиниядағы Принц Эдвард Корт Хаусына (қазіргі Уоршам, Вирджиния) жіберді. Шеридан Мерриттің ат әскеріне (Кастер мен Девин дивизиялары) Фермвиллден оңтүстікке қарай 7 миль (11 км) және Проспект стансасынан 4 миль (6 км) жерде орналасқан Буффало Крик пен Спринг Крикке көшуді бұйырды, онда олар түнгі жайлауға орналасты. Маккензидің күштері Проспект станциясында орналасқан Крук дивизиясымен біріктірілді. Проспект станциясынан 3 миль (5 км) қашықтықта Джордж Армстронг Кастер мен Томас Девин дивизияларынан тұратын Уэсли Мерриттің жасағы Аппоматтокс станциясына қарай даламен жол тартты, ал Крук дивизиясы теміржол бойымен Памплин станциясына (немесе Памплин депосына) қарай жолын жалғастырды.

8 сәуірде Одақтың ат әскері Проспект станциясынан шыққаннан кейін Шериданның конфедерациялық форма киген барлаушылары оған сегіз, кейіннен төрт ғана пойыз Аппоматтокс станциясына келгенін хабарлады. Шеридан осы пойыздардың аймаққа жақын жерге келуін күтті, себебі барлаушылар Лидің оған жол бойына азық-түлік жіберу туралы бұйрығын ұстап алған. Олар конфедерация әскерлері станцияға жеткенге дейін пойыздарды басып алу мүмкіндігін күтіп, бұйрықты Линчбургке жіберді. Проспект станциясынан Уолкер шіркеуіне дейін тағы 7 миль (11 км) жүріп өткеннен кейін Шеридан Крукқа Аппоматтокс станциясына баруды және егер ол бірінші жетсе, пойыздарға шабуыл жасауды тапсырды. Бригадир генерал Е. П. Александр генерал Лиге Камберленд шіркеуінде айтқандай, Аппоматтокс өзенінің оңтүстігіндегі Одақтың күштері Аппоматтокс станциясына дейін қысқа жолмен жете алатын.

Жабдықтар пойыздарын ұстау

Полковник Александр Пеннингтонның кіші бригадасы Кастер дивизиясының құрамындағы одақ атты әскерін Эвергрин станциясындағы Оңтүстік теміржолына жеткізіп, содан кейін батысқа қарай 6 миль (10 км) жол тартты, Аппоматтокс станциясына, қазіргі Вирджиния штатындағы Аппоматтоксқа жетті. Бұл жерде Пеннингтонның алдыңғы құрамы, 2-ші Нью-Йорк ерікті атты әскері полкінің K ротасы, рациондар мен басқа да жабдықтар, соның ішінде аяқ киім, киім, ас-су ыдыстары, медициналық құралдар мен қару-жарақтары бар теміржол вагондарының төрт пойызын тапты. 2-ші Нью-Йорк кавалериясының қолбасшысы полковник Алансон Мервин Рэндол шайқас туралы есепінде вагондар ішінара түсіріліп, Кастер Рэндолға пойыздарды басып алуға бұйрық берген кезде кетуге дайындалып жатқанын айтты. Кастердің әскері қашуға жол бермеу үшін рельсті жыртып алмастан бұрын, локомотив және пойыздардың бірінің бір-екі вагоны Линчбургке қарай қашып кетті. Пойыздың қалған вагондары өртеліп кетті. Пеннингтон бригадасының атты әскерлері стансаны және аймақты бақылауға алды. Полковник Рэндол полк артиллерия оғынан көп зақым көрмегенін, себебі артиллерия паркі мен станса арасындағы тығыз орман арқылы оқ атуға тура келгенін хабарлады. Полковник Рэндол пойыздарды жылжыту үшін тәжірибелі сарбаздарды шақырғанда, пойыздарды қауіпсіз жерге, шығысқа қарай, Фермвиллге қарай жылжытуға жеткілікті адам келді. Еріктілердің кем дегенде екеуі полковник Генри Кейпхарт бригадасының 2-ші Батыс Вирджиния кавалерия полкіне қарасты. Пойыз бен стансаны нысанаға алған Конфедерацияның батареясы, одақ атты әскері жақын маңдағы Конфедерацияның вагон және артиллерия паркін шабуылдағаннан кейін тұтқындалды. Гаридің атты әскері теміржолға соғыс атты әскері стансаны басып алғаннан кейін жетті, оларды Уокердің позициясына қарай кері тартты. Қай жағдайда болса да, одақ атты әскері Конфедерация әскерін Уокердің артиллерия позициясына қарай итермеледі. Аппоматтокс стансасының жанында, Линчбург жолының бойында Конфедерация әскерлері аурухана пойызын, көптеген вагондарды және шамамен 100 артиллериялық құралды тоқтатты. Бірнеше жаяу әскер, негізінен қарулы артиллерияшылар, және бригадалық генерал Мартин Гэридің 500 адамнан тұратын атты әскері вагондар паркін күзетті. Конфедерацияның артиллериясы орналасқан және одақ атты әскері әрекет етуі керек аймақ вагондық жолдармен кесіліп, ағаш пен бұталармен жабылған. Одақтың полкі Конфедерация лагеріне қол жеткізгеннен кейін, Конфедерация жаяу әскерінің шабуылшылары оларға оқ атты. Соған қарамастан, одақ әскері Конфедерацияның негізгі артиллерия позициясына қарсы 400-ге жуық адамнан тұратын нашар ұйымдастырылған шабуыл жасады және кері қайтарылды. Сонымен қатар, оларды Конфедерацияның шабуылшылары мен артиллериясы кері қайтарып жіберді. Полковник Генри Кейпхарттың Үшінші бригадасы Пеннингтонның әскерін далаға ертіп келгеннен кейін, Кастер барлық әскерін Конфедерация позициясына қарсы жіберді. Уэллстің бригадасын қосқанда да одақтың тағы бір шабуылы сәтсіз аяқталды. Тарихшы Уильям Марвел Уокердің әскерінің күшті қарсыласуы мен ұзақ уақыт бойы тұруына Гэридің әскерлері мен полковник Т. М. Р. Талкоттың (қаруланған) инженерлерінің, сондай-ақ Уокердің ауыр қару-жарақтарының көмектескенін айтты. Кастер содан кейін өзінің бүкіл күштерімен шабуылға барды, бірақ жетістікке жетпеді. Түнгі сағат 9:00-де, толық айдың жарығында, Кастердің бүкіл дивизиясы қайтадан шабуыл жасап, ақыры Конфедерация шегін бұзды. Уокердің қарулары мен әскерлерінің біртіндеп тарауы және Гари мен Талкоттың әскерлерінің кері шегінуі Уокердің қалған қорғанысын әлсіретіп, Кастердің соңғы шабуылында құлдырауға әкелді. Тарихшы Крис Калкинстің айтуынша, Кастердің жоғалтуы 5 қаза тапқан, 40 жараланған және 3 жоғалып кеткен адамды құрады, бірақ көптеген жаралар ауыр болды. "Тремейн" газетінде былай деп жазылған: "Атты әскерде көп тәжірибелі хирургтар мұндай қысқа шайқаста мұндай көп ауыр жағдайды ешқашан емдемегендерін айтты. Жарақаттар негізінен артиллериядан келді және олар өте ауыр болды; көптеген науқастар қатты қираған". Конфедерация әскерінің қорғанысы бұзылғанда, кейбір әскерлері Линчбургке қарай қашып кетті, ал басқалары Аппоматтокс сотының ғимаратына қарай шегінді. Артынан шегінген артиллериялықтар одақтың атты әскеріне екі жақтан да оқ атқанда, Кастердің атты әскерлерінің тобы осы Конфедерацияның қарсыласуын тоқтатты. Кастердің әскерлері Аппоматтокс сотының ғимаратына қарай ілгеріледі, олардың жолында жаяу әскер кездесті. Кастер содан кейін артиллерияны және вагондар паркінен тартылған құнды заттарды теміржол станциясының оңтүстігіне жіберуге бұйрық берді, ал қалған әскерлері олар тоқтатылған жерде жолды жабу үшін шеп құрды. Кастердің әскерлері шамамен 1,000 тұтқынды ұстады, оның ішінде ауруға шалдыққан және аурухана вагонында отырған бригадалық генерал Янг Маршалл Муди де бар еді. Кастердің әскерлері содан кейін түнгі қалған уақытта ұйықтауға тырысқаннан бұрын даланы тазалау жұмысына кірісті. Рут және кем дегенде бір адам қаза тапты, ал бір немесе бірнеше одақ атты әскерлері қалаға жасаған шабуылда жараланды. "Конфедерация әскери тарихы", 5-том бойынша, бұрынғы Конфедерация бригадалық генералы Эллисон Каперстің айтуынша, Якоб Дэвид Фельдер, Оңтүстік Каролина штатындағы Бамберг қаласынан, Хэмптон легионының H ротасының жекелеген сарбазы, Рут оқ атқаннан кейін оқ атқаннан кейін Рутқа қатысты соққы тигізді. Тарихшы Уильям Марвел Руттың кейбір батыл атты әскерлерімен қаладан өткенін, ал бірнеше бей-жай, ұйымдаспаған шабуылшылар атты әскерлерге оқ атқандарын айтады. Қаладағы оқ атулар Бушрод Джонсон дивизиясын оятып, оның шамамен 1,000 адамы қалаға кірді. Қала шетінде Конфедерация әскерлері қайтадан жатып, мүмкіндігі болса ұйықтауға тырысты. Крук дивизиясы шайқас аяқталғаннан кейін шайқас даласына келді. 9 сәуірдегі сағат 2:00 шамасында жаяу әскер колонналарының алдыңғы құрамы Аппоматтокс стансасына жетті, бірақ көптеген жаяу әскерлер таңның соңында келді, ал атты әскерлер Конфедерацияның қашу әрекетін тоқтатып тұрды. 8 сәуірдегі Одақ атты әскерінің және XXIV корпустың, V корпустың және XXV корпусының африкалық-американдық әскерлерінің Армиясының батысқа қарай бағытталған жолындағы және II корпустың және VI корпустың Конфедерация әскерін артынан қысып шығуы 9 сәуірде Конфедерация армиясын тиімді түрде қоршап алды.

Конфедерацияның реакциясы

Ли және оның басты қол астындағылары 8 сәуірде Аппоматтокс стансасынан естілген оқ атысының шуылы одақтың атты әскерінің олардан алда екенін көрсетті. Генерал-лейтенант Лонгстрит және генерал-майорлар Гордон мен Фитцху Лимен жағдайды талқылағаннан кейін, Гранттың армияны тапсыру шарты бойынша көрсеткен кеңдігін айтқаннан соң, генерал Ли 9 сәуір күні таңертең Линчбургке қарай шабуыл жасауға тырысуға шешім қабылдады, егер оның әскері тек одақтың атты әскерімен кездессе. Гордон мен Фитцху Лиге Линчбургке баратын жолды одақтың әскерлерінен тазартатын міндет жүктелді. Ли Дэнвиллге Кэмпбелл сот арқылы тікелей емес жолмен өтуді қалаған. Вагондық колонна Линчбургке қарай қияңдап, күзетсіз жолмен жүреді. Тернердің әскері Аппоматтокс стансасында тұтқынға алынған пойыздар жіберілген жерде тоқтады. Тарихшы Эдвард Лонгакер XXV корпустың сол күні барлық одақтық бөлімдердің арасында ең көп қашықтықты жүріп, ерекше төзімділік танытқанын атап өтті. Бригадир генерал Чарльз Гриффиннің V корпусы Ордтың күшінің артына келгенде, олар бос салдақтарымен кемпінг құрды, Аппоматтокс стансасында қолға түскен азық-түліктің пайдасын көру үшін тым артта қалды.

Грант пен Ли

8 сәуірде Гордон корпусын қуып, II корпуспен бірге жол жүрген генералдар Грант пен Мид сол түні Нью-Стордан 4,5 миль (7 км) қашықтықтағы Клифтон плантациясында тоқтады. Грант 8 сәуір күні таңертең жақсы көңіл-күйде болғанмен, түстен кейін және кешке қарай мигреньден қиналды. Ли сол кезде әскері қашып құтыла алатынын білетінін, әйтпесе әскерін тапсыруға мәжбүр болары немесе оның құрылуына қарамастан қалуы мүмкін екенін түсінді.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Азаматтық соғыс қоры (Америкалық шайқас алаңдары қорының бөлімшесі) және оның серіктестері шайқас алаңының бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды.