Кіріспе

Этанолды тұндыру – сулы ерітінділерден РНК, ДНК және пектин, ксилоглюкан сияқты полисахаридтерді этанолды антиеріткіш ретінде қосу арқылы тазарту және/немесе шоғырландыру әдісі.

Практика

ДНК тұндыру үшін алдымен ерітіндіде оң иондардың дұрыс концентрациясы болуын қамтамасыз ету қажет (көп болса ДНК-мен бірге көп тұз тұндырылып қалады, ал аз болса ДНК толық қалпына келмейді), содан кейін кемінде 95% этанолдан екі-үш есе көбірек қосу керек. Көптеген хаттамалар осы кезде ДНК-ны төмен температурада сақтауға кеңес береді, бірақ ДНК-ның қалпына келуін жақсартпауы мүмкін, тіпті түнгі инкубация уақытын пайдаланса, тұндыру тиімділігі төмендеуі мүмкін. Сондықтан бөлме температурасында да тиімділікке қол жеткізуге болады, бірақ ыдырау мүмкіндігін ескергенде, ДНК-ны мұзда инкубациялау артық болмас. Инкубация уақытының оңтайлы ұзақтығы ДНК-ның ұзындығы мен концентрациясына байланысты. Кішкентай фрагменттер мен төмен концентрациялар үшін қанағаттанарлық қалпына келтіруге ұзақ уақыт қажет. Өте кішкентай фрагменттер мен төмен концентрациялар үшін түнгі инкубация ұсынылады. Мұндай жағдайларда tRNA, гликоген немесе сызықтық полиакриламид сияқты тасымалдаушыларды қолдану қалпына келтіруді едәуір жақсарта алады. Инкубация кезінде ерітіндіден ДНК және кейбір тұздар тұнбаланады, ал келесі қадамда бұл тұнба микроцентрифуга түтігінде жоғары жылдамдықпен (~12 000g) центрифугалау арқылы жиналады. Центрифугалау уақыты мен жылдамдығы ДНК-ның қалпына келу деңгейіне ең үлкен әсер етеді. Кішкентай фрагменттер мен жоғары сұйытылған ерітінділер үшін ұзақ және жылдам центрифугалау қажет. Центрифугалау бөлме температурасында немесе 4 °C немесе 0 °C температурада жүргізілуі мүмкін. Центрифугалау кезінде тұнған ДНК этанол ерітіндісі арқылы түтіктің түбіне қарай жылжуы керек, төмен температура ерітіндінің тұтқырлығын арттырады және үлкен көлемдер қашықтықты ұзартады, сондықтан бұл екі фактор да процестің тиімділігін төмендетеді, демек бірдей нәтижеге қол жеткізу үшін ұзақ центрифугалау қажет. Центрифугалаудан кейін үстіңгі ерітінді алынып тасталады, ал түбінде шикі ДНК тұнбасы қалады. Тұнбаның көрінуі ДНК мөлшеріне және оның тазалығына (ластанған тұнбаны көру оңайырақ) немесе ко-тұндырғыштардың қолданылуына байланысты. Келесі қадамда 70% этанол тұнбаға қосылады, ақырын араластырылып, тұнбаны бөліп, жуу үшін қолданылады. Бұл қалған үстіңгі ерітіндідегі тұздардың бір бөлігін және ДНК тұнбасына байланысқан тұздарды жояды, соның нәтижесінде ДНК тазаланады. Бұл суспензия тағы да центрифугаланады, ДНК тағы да тұнбаланады және үстіңгі ерітінді алынып тасталады. Бұл қадам бір рет қайталанады. Соңында, тұнба ауада кептіріліп, ДНК суға немесе басқа қажетті буферге қайта ерітіледі. Тұнбаны тым кептірмеу керек, өйткені бұл ДНК денатурациялануына және қайта ерітуді қиындатуына әкелуі мүмкін. Этанолдың орнына изопропанол да қолдануға болады, изопропанолдың тұндыру тиімділігі жоғарырақ, сондықтан тұндыру үшін бір көлем жеткілікті. Алайда изопропанол этанолға қарағанда аз ұшпалы және соңғы қадамда ауада кептіру үшін көбірек уақыт қажет. Изопропанол қолданғанда тұнба түтікке аз жабысуы мүмкін.