Кіріспе

Шотланд жазушысы және дін қызметкері (1933 жылы туған)

Ричард Холлоуэй ФРСЭ (1933 жылғы 26 қарашада туған) – шотланд жазушысы, хабаршы және дін қызметкері. 1986 жылдан 2000 жылға дейін Эдинбург епископы, ал 1992 жылдан 2000 жылға дейін Шотландия епископтық шіркеуінің примусы болды.

Ерте өмір және білім

Глазго қаласындағы Поссилпарк ауданында дүниеге келген және Левен аңғарындағы Александрияда, Думбартонширде өскен Холлоуэй Кельхам теологиялық колледжінде, Эдинбург теологиялық колледжінде және Нью-Йорк қаласындағы Союз теологиялық семинариясында білім алған.

Мансап

1958-1986 жылдары Англия, Шотландия және АҚШ-тағы түрлі приходтарда пастор, викарий және ректор қызметін атқарды. 1986 жылдан Эдинбург епископы болды және 1992 жылы Шотландия епископ шіркеуінің примусы сайланды. 2000 жылы осы лауазымдарынан қанағаттама жасады және қазіргі уақытта агностицизмді қабылдап, діни сенімге қатысты мәселелерге кеңінен түсініктеме беретін шіркеудегі ең ашық және даулы тұлғалардың бірі саналады. Оның теологиялық ұстанымы күннен-күнге радикалданды, ал өзін адамзатқа деген мызғымас сенімі бар «діннен кейінгі» деп сипаттайды. Холлоуэй прогрессивті идеяларды қолдауымен, соның ішінде шіркеу мен мемлекетте гейлер мен лесбиянкалардың құқықтары үшін күресуімен белгілі. Ол ЛГБТ жастар Шотландиясының демеушісі, бұл ұйым ЛГБТ жастарын Шотландияның өміріне интеграциялауға бағытталған. Ол сексуалдық қатынастар, есірткі және биоэтика салаларындағы күрделі этикалық мәселелерді қарастырды. Ол осы тақырыптар бойынша көп жазды, қазіргі діндермен байланысын зерттейтін 20-дан астам кітаптың авторы. Холлоуэй 1997 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды және Стратклайд (1994), Абердин (1997), Нейпир (2000), Глазго (2002) және Сент-Эндрюс (2017) университеттерінің құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол Лондон қаласындағы Грешем колледжінде діни ілімдерден профессор болды. 1990-1997 жылдары Адам ұрықтандыру және эмбриология органының мүшесі болды және BMA этика және генетика жөніндегі басқару тобының төрағасы қызметін атқарды. Сондай-ақ ол Радио хабарларын тарату стандарттары комиссиясының мүшесі болды, ал Шотландияның өнер кеңесі мен Sistema Scotland ұйымының бұрынғы төрағасы болды. Холлоуэй бірнеше жыл бойы The Times, The Guardian, The Independent, Sunday Herald және The Scotsman газеттерінде рецензент және жазушы болып жұмыс істеді. Ол радио мен теледидарда жиі сөйлейді, BBC телеарнасының «Жұмаққа жеткенде», «Холлоуэйдің жолы» және «Қылыш пен крест» сериалдарын жүргізді. Қазіргі уақытта ол BBC Radio Scotland кітапты талқылайтын «Жаңа беттер» бағдарламасын жүргізеді. 2009 жылдың 11 наурызында Radio 4 Lent Talks бағдарламасының екінші бөлімін ұсынды. 2012 жылдың 28 мамырында ол BBC Radio 4 арнасында «Дүние бір жерде» бағдарламасынан кейін «Адал күмән: эпикалық күрес тарихы» деп аталатын сенім мен күмән туралы 15 минуттық бағдарламаны жүргізді. Оның «Александриядан кету: сенім мен күмәннің естеліктері» кітабы балалық шағынан бастап өмірінен әңгімелейді, ал 2016 жылғы «Діннің кішкене тарихы» (Yale University Press баспасынан шыққан) кітабына Peter Stanford («Observer»), Ian Thomson («Financial Times» – «толық есеп»), Stuart Kelly («The Scotsman») және John Charmley («The Sunday Times» – «Холлоуэйдің стилі, оның прозасы сияқты, сүйкімді») және тағы басқалар оң пікір білдірді. Оның «Соңғы автобусты күту» кітабы 2018 жылдың басында жарық көрді және онда өлім мен өлмеу туралы ойлары жинақталған. Бұл кітапта осы тақырыпқа қатысты «білімді цитаталар» келтірілген. Оның соңғы кітабы «Нәрсенің мәні» (2021) – өміріне арналған жеке ойлар мен сүйікті өлеңдерден үзінділер. Соңғы тарауда кешірім туралы айта келе, ол маңызды бір шындықты атап өтеді: біз өмірімізді батырлық, жеңіліс, мойынсыну немесе ұят призмасы арқылы қарастыра аламыз. Бірақ тек өз әлсіздігімізді мойындағанда ғана мейірімді боламыз, басқаларды түсінеміз және бір-бірімізге көмектесеміз. Соңғы шумақта ол Құдай немесе өлімнен кейінгі өмір туралы нақтылық болмаған жағдайда, «жоталарды аралаған, Ламмермурда қарда билейтін ақ қояндарды көрген мен, тіпті өмір өтіп бара жатқанда да оған алғыс айтуым керек» деген қорытындыға келді.

Жеке өмір

Холлоуэй американдық туған әйелі Жанмен Эдинбургте тұрады. Олардың үш ересек баласы бар: