Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бұлбұлжан, туған аты Абдулбағи Әли оғлы Зулалов (1841–1927) – әзербайжандық халық музыкасы және муғам (Әзербайжандағы классикалық халық музыкасының өзгеше импровизациялық жанры) әншісі. Ол грузин, лезги, кумық, парсы және орыс тілдерінде әзербайжан муғамдарын орындауымен де белгілі болды.
Bulbuljan , born as Abdulbagi Ali oglu Zulalov (1841–1927), was an Azerbaijani singer of folk music and mugam (an original improvisational genre of classical folk music in Azerbaijan). He was also famous for his performance of Azeri mugams in other regional languages, such as Georgian, Lezgian, Kumyk, Persian, and Russian.
Өмір және мансап
Абдулбаги Зулалов, кейіннен Булбулжан атымен танылған, 1841 жылы Шушада (сол кезде Ресей империясының құрамында, қазіргі Әзірбайжан) дүниеге келді. Жастық шағында Кавказ және Иран аймақтарын көптеп аралаған. Иранға жасаған сапарының бірінде Мозафар әл-Дин Шах Каджар (Иранның билеушісі) оның өнерін қатты ұнатып, Зулаловқа сол кездегі ең жоғары Иран ордені – Шир-о-Хоршид орденін табыс етті. 1875 жылы Зулалов сол кездегі аймақтық мәдени орталық Тбилисиге көшіп, 1905 жылға дейін онда тұрды. Ол өзінің отандасы, көрнекті таршы Садижанмен бірге концерттер берді. Ғажайып дауысы, тартымды сырт келбеті және жоғары көркемдік шеберлігінің арқасында ол Кавказ аймағында тез танымал болды. Грузин тілін үйреніп, грузин тілінде әзербайжандық муғамдарды орындағанда, грузин тыңдаушыларын әуелендірді. Осы кезде оған «Бұлбұлжан» деген есім берілді, ол әзербайжан тілінде «сүйікті бұлбұл» деген мағынаны білдіреді. 1905 жылы Шушаға оралғаннан кейін, ол жетім қалған туған інілерінің балаларын тәрбиелеуге өзін толық арнады. 1920 жылдардың басында Бакуге көшіп, жаңа ашылған музыкалық оқу орындарында сабақ берді және өмірінің соңына дейін онда қалды. Булбулжан көптеген белгілі әзербайжандық муғам және халық әншілеріне зор әсер етті. Жаббар Гарягдыоглу, Мұса Шушинский, Машади Мамад Фарзалиев, Шакили Аласгар, Сеид Шушинский және тағы да басқалар сияқты муғам шеберлері оны өздерінің көркемдік ұстазы деп есептеді. Бүгінде Зулаловтар отбасы Әзірбайжанда музыкалық таланттарға толы отбасы ретінде белгілі. Булбулжанның қызы, немересі және туған інілерінің балалары оның муғам өнері дәстүрін жалғастыруда.
Abdulbagi Zulalov, later known as Bulbuljan, was born in 1841 in Shusha (then part of the Russian Empire, nowadays in Azerbaijan). In his younger years he travelled a lot throughout the Caucasus and Iran. During one of his visits in Iran Mozzafar al Din Shah Qajar (the ruler of Iran) liked his performance so much that he awarded Zulalov the Shir o Khorshid order, the highest Iranian order at the time. In 1875 Zulalov moved to Tbilisi, the regional cultural capital at the time, where he would live until 1905. He gave concerts together with his fellow countryman, a great tar player Sadigjan. Due to his wonderful voice, attractive appearance and high artistic performance, he quickly became famous throughout the Caucasus. Having learned Georgian language and began to perform Azeri mugams in Georgian would bring the Georgian listeners into rapture. This was the time when he began to be called Bulbuljan, which literally means "[our] dear nightingale" in the Azeri language. After returning to Shusha in 1905, he dedicated himself to raising his orphaned nephews. In the early 1920s he moved to Baku to teach at the newly opened post secondary musical institutions, and remained there until his death. Bulbuljan significantly influenced many prominent Azerbaijani mugam and folk singers. Masters of mugham such as Jabbar Garyaghdyoglu, Musa Shushinski, Mashadi Mammad Farzaliyev, Shakili Alasgar, Seyid Shushinski and many others considered him their artistic master. Today the Zulalov family is known in Azerbaijan as a family of musical talents. Bulbuljan's daughter, granddaughter and nephews continued his traditions of mugam arts.