Кіріспе

Бунлап – Тынық мұхиты архипелагындағы Вануату аралдарындағы Пятидесятница аралының оңтүстік-шығысында орналасқан ауыл. Бұл, дәстүрлі өмір салтын сақтауға және батыстың ықпалын азайтуға тырысатын бірнеше жергілікті kastom (дәстүр-салты) ауылдарының ең танымал ауылы. Кейбір басқа kastom ауылдары шетелдіктерге қатаң түрде жабық болса, Бунлап соңғы жылдары туризмнен үлкен пайда көріп отыр.

Киім-кешек

Көптеген ауыл тұрғындары әлі күнге дейін дәстүрлі киім киеді (бірақ барлығы емес). Әйелдер үшін бұл талшық жолақтарынан тігілген тізеге дейін жететін юбкалардан тұрады. Салтанатты шараларда тобыққа дейін жететін юбкалар киіледі. Ерлер белге кең белбеу тағады, оған мата немесе жапырақтан жасалған түтік бекітіледі. Түтік жыныс мүшесіне (қарбыз тәрізді) кигізіледі, ал қалған жыныс мүшелері мен мүжік ашық қалдырылады. Бұл киімдер Вануатудың басқа да жергілікті халықтары киетін, бірақ әртүрлі намбалардан ерекшеленеді. Бунлап ауылының тұрғындары әдетте осы аймақтан тысқары жерлерге саяхаттағанда батыс киімдерін киеді.

"Гол"

Бунлап халқы Гол (Бислама нанггол) немесе "жерге секіру" деп аталатын ежелгі рәсімді орындайды. Онда ер адамдар білезіктеріне жүзімдерді байлап, мұнарадан тік сынып секіреді. Секірушінің құлауын жүзімдер тоқтатады, олардың екінші ұшы мұнараға бекітіледі. Мұнараның түбіндегі жұмсақ топырақтан жасалған еңіс бет, жүзімнің үзілуіне, дұрыс емес ұзындығына немесе нашар секіруге байланысты жарақат алу қаупін азайтады. Гол қазіргі заманғы банжи секіру спортына әсер етті, бірақ Голда қолданылатын жүзімдер банжи арқандарына қарағанда әлдеқайда серпімді емес, сондықтан секіруші секірген соң кері қайта секірмейді. Гол туралы аңыз бойынша, Бунлап ауылында Тамали есімді ер адам әйелімен дауласып, ол қашып, банян ағашына шығып, аяқтарын лиана жүзімімен ораған. Тамали оған жеткенде, әйел ағаштан секіріп түсіпті, ал күйеуі оның не істегенін білмей, одан кейін секірген. Ол қайтыс болды, бірақ әйел аман қалды. Бунлаптың ер адамдары осы оқиғаға қатты әсер етіп, ұқсас жағдайға тап болғанда осындай секірулерді жаттығу үшін бастады. Бұл практика мол түлімдік жинау және ерлік көрсету үшін рәсімге айналды.

Ауыл шаруашылығы және егін өсіру

Аралдың ішкі беткейлерінде ауыл тұрғындары таро өсіреді – кеңінен тараған тропикалық Азия өсімдігі (Colocasia esculenta), үлкен, қалқан тәрізді жапырақтары мен ірі крахмалға толы жеуге жарамды түйірі бар. Бунлап еркектері көбінесе күн батқанда алкогольге ұқсас әсер ететін кава сығындысын ішеді. Бұл сусын кава өсімдігінің тамырынан дайындалады. Әйелдерге кава ішуге рұқсат етілмейді.

Құрбандықтар

Бұл тайпаның жас ұлдары 5 жасында бамбуктан жасалған пышақпен сүндеттетіледі. Жасынан кейін жараны жылдам жазылуы үшін арнайы жапырақпен орайды. Ер адамдар сүндет рәсімінен кейін, тары және кокос жаңғағынан жасалған, ыстық тастарда пісірілген нан жейді. 7 апталық жекелеуден кейін ұлдар босатылып, тағы бір үлкен той ұйымдастырылады. Сүндеттелген ұлдар осы тойдағы әр шошқаны өлтіру арқылы ер адам болуға бір қадам жасайды.

Тіл

Бунлап тұрғындары са тілінің сәл ерекше түрінде сөйлейді. Бунлап диалектісі батыстағы Панги, солтүстіктегі Бей Барьер және оңтүстіктегі Ранвас диалектілерінің қоспасынан құралған сияқты. Антропологтар Маргарет Джоли мен Мюррей Гард Бунлапта уақыт өткізіп, оның тілін үйренді. Вануатудың ұлттық тілі – бисламаны Бунлаптың көптеген ересек ер адамдары белгілі бір деңгейде біледі, бірақ Бунлап тұрғындары арасындағы бисламаны білу және қолдану жақын жердегі христиандық ауылдармен салыстырғанда әлдеқайда төмен. Бунлапта батыс үлгісіндегі білім беру жүйесі жоқ, және оның көптеген (бірақ барлық) тұрғындары сауатсыз.

Танымал мәдениетте

The Travel Channel деректі сериалы Tribal Life Бунлап қауымының мүшелерін көрсетеді.