Кіріспе

Малайзиядағы жол

Черас-Кажан тас жолы – Малайзия түбегіндегі Кланг аңғары аймағындағы қатаң бақылаудағы тас жол. Ол Куала-Лумпур мен Селангор шекарасындағы Черас қаласынан Селангор штатындағы Кажанг қаласына дейін созылады.

Тарих

Шоссе – Джалан Черас жолының кеңейтілуінің бір бөлігі болып табылады, бұл Кажанг пен Черас арасындағы екі қатарлы қалааралық жолдан тұратын. Автомобиль жолының құрылысы 1998 жылдың соңында басталды және 275 миллион ринггит сомасында 1999 жылдың 15 қаңтарында аяқталып, жол ақысы алына бастады. Жаңа атау алып, «Черас-Кажанг экспрес-жолы» аталғаннан кейін, алғашқы жолдың ортаңғы бөлігі экспресс-жолына енгізілді. Нәтижесінде экспресс-жолы бастапқы жолдың екі шетінде Джалан Черасты екіге бөліп алды: біреуі Кажангта, екіншісі Чераста. Ал жолдың дамылмаған участаларының қалдықтары ішінара пайдаланылуда. Черас-Кажанг экспресс-жолы Малайзиядағы алғашқы сегіз қатарлы екі бағытты автомобиль жолдарының бірі болып табылады. Ол Куала-Лумпурдың Черас қаласындағы Коннаут түйіскен жерінен Кажангтағы Саужана Импианға дейін созылады. Экспресс-жолында бір демалыс және сервистік аймақ, сондай-ақ тоғыз түйіскен жер бар. Экспресс-жолы байланысты жерлерге және кері бағыттағы қозғалысқа үлкен көлемде трафик қамтамасыз етеді. 2003 және 2004 жылдар аралығында трафик көлемі 4%-ға өсті, ал 2004 қаржы жылында экспресс-жолын күніне орташа есеппен 187 000 көлік пайдаланды. Бұрын экспресс-жолында Saga Tag деп аталатын жеке электронды төлем жүйесі болған. Алайда 2004 жылдың 1 шілдесінде Saga Tag Touch 'n Go және Smart TAG жүйелерімен алмастырылды. Экспресс-жолын салуға жұмсалған 275 миллион ринггиттің 210 миллионы Grand Saga Sdn Bhd, экспресс-жолының концессионері шығарған облигациялардан, ал 59 миллионы – үкіметтен алынған қолдау қарызынан тұрды. Grand Saga компаниясына жоспарланған жол ақысын өзгерту үшін үкімет тарапынан өтемақы төленді. 2003 және 2004 жылдары үкімет 104,93 миллион ринггит өтемақы төледі, бұл пайыздарды өтеуден бас тарту және қолдау қарызын өтеуден басқа сома. Сондай-ақ, үкімет 2002 жылы экспресс-жолының концессиясын екі жылға ұзартты, оның мерзімі 2027 жылдың 18 қыркүйегіне дейін. 2012 жылдың 2 наурызында Демократиялық әрекет партиясының өкілі Эдди Нг Тьен Чи бастаған үлкен петицияға байланысты үкімет экспресс-жолының Куала-Лумпур бағытындағы Бату 9 және Кажанг бағытындағы Бату 11 төлем алаңдарын жойды. Бұл петицияға аймақтың 100 мың тұрғыны қол қойды.

Бандар Махота Черас шығысы

Бандар-Махкота-Черас қалашығы салынып жатқан кезде, жаңа қалашықты және Бандар-Тун Хусейн-Онн шығуын байланыстыратын кіру жолын құрылыс компаниясы Черас-Кажаң тас жолынан Бандар-Махкота-Черасқа және кері бағытта келу-кетуді жеңілдету үшін салған. Бірақ, 2006 жылдың қаңтарында Grand Saga компаниясы, Малайзия автомобиль жолдары басқармасының нұсқауымен, Бандар-Махкота-Черас құрылыс компаниясымен өтемақы мәселесі бойынша туындаған дауларға байланысты бұл жолды жапты. Себебі, бұл жол жүргізушілерге тас жолдағы Бату 11 төлеу пунктинен өтуден қашуға мүмкіндік беретін. Осының салдарынан Куала-Лумпурға сапар шегетін тұрғындар Бандар-Сунгай-Лонг арқылы немесе кері бағытта тас жолға кіруге мәжбүр болды, сонымен қатар Бату 9 және Бату 11 төлеу пункттері үшін жол ақысын төлеуге тиіс болды. 2008 жылғы сайлауда Селангорды оппозиция бақылауға алғаннан кейін, жергілікті тұрғындар кедергілерді бұзып, қалашықтан және қалаға тікелей кіру-шығуға уақытша рұқсат берді. Grand Saga компаниясы жолды күшпен қайта жапқанмен, 2008 жылдың 27 маусымында кедергі тағы да құлатылды. 2008 жылдың 4 маусымында Малайзия автомобиль жолдары басқармасы мен Grand Saga компаниясына Бандар-Махкота-Черас тұраптарындағы қозғалысты жеңілдету үшін светофорлар орнатуға бұйрық берілді. Бүгінде Бандар-Махкота-Черас пен Бандар-Тун-Хусейн-Онн аралықтарын байланыстыратын кіру жолы ашық.

Жол ақысын төлеу жүйелері

Черас-Кажан тас жолы ашық есептеу жүйесін қолданады.

Электрондық жол ақысын жинау (ЭТК)

Бату 9 және Бату 11 ақы төлеу алаңдарында төлемдерді жылдамдату мақсатында, 2016 жылдың 13 қаңтарынан бастап, Черас-Кажан тас жолындағы екі ақы төлеу алаңындағы барлық төлемдер Touch 'n Go карталары немесе SmartTAG арқылы электронды түрде жүзеге асырылуда.