Кіріспе

Американдық тарихшы Марк Клемпнер (1956 жылғы 11 шілде – 2019 жылғы 3 наурыз) – фольклорші, ауызбасты тарихшы және қоғамдық пікір білдіруші.

Ерте өмір

Клемпнер Нью-Йорк қаласында өсті, Корнелл университетінде оқыды, 1997 жылы Phi Beta Kappa құрметті дипломмен бітірді және J. William Fulbright стипендиясын жеңіп алды. 2000 жылы Солтүстік Каролина Университетінің Чапел-Хилл қаласында фольклор саласында магистр дәрежесін алды. Кейін Коста-Рикаға көшіп, Блю-Вэлли мектебінде ағылшын тілінде жазуды оқытты.

Музыка

Марк Лос-Анджелестегі "Бодхи" кітап дүкенінде жұмыс істеді және жеке клиенттерге гитара сабақтары берді. Марк жергілікті кофеханаларда өнер көрсетіп, тез арада көптеген жанкүйерлерге ие болды, әсіресе "Бодхи" кітап дүкенінен танысқан адамдардан. 1985 жылы ол өзінің алғашқы музыкасын таспаға жазды, ол «Жүрек құпиялары» деп аталды. Атау әні өзінің шағын өмірбаяндық әні болды, онда оның мысығы Кришна және оның екі баласы – Пабло мен Гертруда туралы айтылды (олардың екеуі де оның бір гитара оқушысына бітіру сыйлығы ретінде сыйға берілді). Осы шамада ол Джейми Майклс сахналық атымен өнер көрсетуді бастады. 1990 жыл шамасында Марк өзінің екінші альбомын шығарды, ол негізінен оның өмірі туралы болды. Екі альбом да Лос-Анджелестегі Берендо көшесіндегі үйінің қонақ бөлмесінде 4 тректік студиялық диктофонмен жазылды.

Жүректің себептері бар

Клемпнер "Жүректің себептері бар: Холокост құтқарушылары және олардың батылдық туралы әңгімелері" атты кітабын жазу үшін голландтық Ұлылардың арасындағы әділ адамдармен сөйлесіп, танысу үшін шамамен он жыл жұмсады. Ол құтқарушыларды Яд Вашем арқылы тапты және бастапқыда Корнелл университетінің Еуропалық зерттеулер институтының зерттеу грантымен қаржыландырылды. Ол сұхбат алған құтқарушылардың көпшілігі бұрын жұртшылыққа белгісіз болды, тек Анне Франк пен оның отбасын құтқаруға тырысқан Мип Гиес ерекше көзге түсті. Клемпнер Холокосттан мүшкілмен құтылған еврей иммигранттың ұлы болғандықтан, кейде өзінің сұхбаттасқан адамдары оны құтқарған еврейлердің баласы немесе немересі деп қарағанын байқады. Кейін ол АҚШ Холокост еске алу мұражайында және Нидерланды соғыс құжаттама институтында мұрағаттық зерттеулер жүргізді. Жарияланған кітапқа танымал Холокост тарихшысы Кристофер Браунингтің алғы сөзі қосылған. 2012 жылдың көктемінде Клемпнер Холокостты еске алу күні (Йом Ха-Шоа) күні АҚШ Конгресінің мүшелері мен олардың қызметкерлеріне сөз сөйледі. Ол сондай-ақ Конгресс кітапханасында сөйледі және оның сөйлеген сөзін қамтитын веб-трансляция қазір қолжетімді. 2012 жылдың 15 қарашасында Night Stand Books баспасы "Жүректің себептері бар" кітабының жаңартылған қағаздық басылымын шығарды. Кіші тақырыбы "Холокост құтқарушылары және олардың батылдық туралы әңгімелері" дегеннен "Холокост кезінде еврей балаларын құтқарған голланд құтқарушылары" деп өзгертілді. Автор бұл екінші басылымда 12 жаңа фотосурет, мәтіннің жақсартылған нұсқасы және жаңартылған эпилог бар екенін атап өтті.

Тарихи, әлеуметтік, саяси және мәдени түсініктеме

Клемпнердің ауызша тарих әдістемесі туралы мақалалары халықаралық деңгейде кәсіби журналдар мен "The Oral History Reader" сияқты антологияларда жарияланды. Ол сондай-ақ Christian Science Monitor және Baltimore Sun сияқты басты қағаздар үшін, сондай-ақ National Catholic Reporter және Tikkun сияқты прогрессивті діни басылымдар үшін қонақ жазушы болды. Оның пікір мақалалары көбінесе күрделі саяси және әлеуметтік мәселелерді қамтиды, мысалы, "Интернет: еркін баспасөз үшін соңғы үмітіміз" атты мақаласы 1000-нан астам Digg дауысын алды. Ол Morning Edition радиосында комментатор ретінде де танымал болды және Air America Radio, NPR, Prime Time Radio және АҚШ-тың басқа да радиостанцияларында сұхбат берді. Ол сонымен қатар сұхбат алушы ретінде де жұмыс істеді, ең белгілісі – автор Трейси Киддермен сұхбаттасып, ол Клемпнермен "Таулар артындағы таулар" кітабындағы доктор Пол Фармердің бейнесі туралы әңгімелесті. Клемпнердің мақалалары Common Dreams, Alternet, The Huffington Post, The Social Edge және Jim Wallis-тің Sojourners қауымдастығының апталық жаңалықтары Sojo Mail сияқты сайттарда интернетте жарияланды.

Өлім

Марк табиғатты жақсы көріп, жиі табиғатқа серуендеуге және тауға шығуға бармайтын. Кейде ол жалғыз да баратын. Оның достары оның жоғалып кеткенін хабарлады, іздеуден кейін денесі табылып, алынып шығарылды. Оның қазасына байланысты әртүрлі болжамдар бар, бірақ оның тау жолының тар жерінде сығалап, көп қашықтыққа құлап кеткені болжанып отыр.