Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік ауыр атлет
Israeli weightlifter
Дэвид Марк Бергер (24 мамыр 1944 – 6 қыркүйек 1972) – американдық және израильдік олимпиадалық ауыр атлет, 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Мюнхендегі трагедия кезінде палестиналық "Қара қыркүйек" тобы тарапынан тұтқынға алынып, өлтірілген 11 израильдік олимпиадашының бірі. АҚШ-та туып өскен Бергер заңгер мамандығын алған және 1969 жылғы Маккабиа ойындарына қатысқаннан кейін Израильге көшіп келген, онда ол алтын медаль жеңіп алған.
David Mark Berger (May 24, 1944 – September 6, 1972) was an American and Israeli Olympic weightlifter, and one of the 11 Israeli Olympians taken hostage and killed by the Palestinian group Black September during the Munich massacre at the 1972 Summer Olympics. Born and raised in the United States, Berger was a lawyer by education and had emigrated to Israel after taking part in the 1969 Maccabiah Games, where he won a gold medal.
Ерте өмір және спорттық жетістіктер
Дэвид Марк Бергер 1944 жылы 24 мамырда Огайо штатының Кливленд қаласында дүниеге келген. Оның анасы Дороти Бергер (құрметті аты Дэвидсон) және әкесі Бенджамин Бергер, ол танымал дәрігер болған. Бергер 1962 жылы Шейкер Хайтс орта мектебін үздік бітірген. 1962-1966 жылдары Жаңа Орлеандағы Тулан университетіне оқуға түсті. Тулан университетінде оқыған кезінде ол Жаңа Орлеан атлетика клубында ауыр атлетикамен жаттығуын жалғастырды. Тулан университетінің үшін курс студенті кезінде ол 148 фунт салмақ дәрежесінде NCAA ауыр атлетика чемпионатында жеңіске жетті. Бергер 1966 жылы Тулан университетінің психология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Нью-Йорктегі Колумбия университетінің MBA және құқық бағдарламасына қабылданды және 1969 жылы бітірді. Дипломдарға жұмыс істеген кезінде Бергер ауыр атлетикаға уақыт бөліп, Манхэттеннің орталық ауданындағы МакБерни YMCA-да жаттықты. Нью-Йоркте болған кезінде Бергер орта салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. 1968 жылы орта салмақта АҚШ Олимпиадалық іріктеу кезеңінде төртінші орын алды. Оның әкесі Бенджамин бірде: "Мен оған "Сен әлемдегі ең үздік ауыр атлет болмасаң да, әрине ең ақылдысысың!" дедім", - деген сөзді айтқан.
David Mark Berger was born in Cleveland, Ohio on May 24, 1944. His mother was Dorothy Berger, (née Davidson), and his father was Benjamin Berger, who was a well known physician. A high school honors student as well as an athlete, Berger graduated from Shaker Heights High School in 1962. He attended Tulane University in New Orleans from 1962 to 1966 where he was an honors student. While studying at Tulane, he continued weightlifting training at the New Orleans Athletic Club. As a junior at Tulane, he won the NCAA weightlifting title in the 148 pound class. Berger earned a bachelor's degree in psychology from Tulane in 1966. He went on to enroll in a combined MBA law degree program at Columbia University in New York, from which he graduated in 1969. While working toward his degrees, Berger continued to devote time to weightlifting, training at the McBurney YMCA in Midtown Manhattan. During his time in New York, Berger competed in the middleweight division. In 1968, competing as a middleweight, he finished fourth in the U. S. Olympic trials. His father, Benjamin, was once quoted as saying, "I used to tell him ‘You may not be the best weightlifter in the world, but you’re certainly the smartest!’"
1969 жылғы Маккаби ойындарында орта салмақта ауыр атлетикадан алтын медаль жеңгеннен кейін Бергер Израильге көшіп келді, Тель-Авивте құқық кеңсесін ашуды жоспарлады, бірақ бұрын әскери қызметін өтеуі керек болды. Бергер ауыр атлетикамен айналысуын жалғастырды, бірақ салмақ санаты бойынша жартылай жеңіл салмаққа көшті. 1971 жылы Азия ауыр атлетика чемпионатында күміс медаль жеңіп алды және 1972 жылғы Израиль Олимпиада құрамасына мүше болып таңдалғанда ұзақ жылдар бойы армандаған нәрсесіне қол жеткізді. Сол жылдың тамыз айының соңында Бергер командаластарымен бірге Мюнхенге ұшты. 1972 жылдың 2 қыркүйегінде Бергер қатысты, бірақ ерте кезеңде іріктеуден шығарылды.
After winning a gold medal in the middleweight weight lifting contest in the 1969 Maccabiah Games, Berger emigrated to Israel, intending to open a law office in Tel Aviv after completing his compulsory military service. Berger continued competing in weightlifting, but moved up in body weight to the lightheavy class. He won a silver medal at the 1971 Asian Weightlifting Championships, and achieved a long time dream when he was chosen to represent Israel as a member of the 1972 Israeli Olympic team. In late August of that year, Berger flew to Munich with his teammates. On September 2, 1972, Berger competed, but was eliminated in an early round.
Өлім
1972 жылы 5 қыркүйекте таңертең палестиналық террористер Бергерді және оның бес бөлмелес серігін кепілге алды. Бұған дейін олар Олимпиада ауылына басып кіріп, басқа бір пәтерде алты шенеунікті ұстап алып, күрес жаттықтырушысы Моше Вайнбергті бетінен жаралады. Спортшыларды бірінші пәтерге көшіру кезінде Вайнберг басқыншылармен күресіп, жеңіл салмақтағы күрескер Гад Цобаридің қашуына мүмкіндік жасады, бірақ Вайнберг атылып қаза тапты. Қалған кепілге алынғандар мен террористер шенеуніктердің пәтеріне кіргенде, ауыр атлетикші Йосеф Романо да басқыншыларды басып тастауға тырысты. Романо автоматтан атылған оқтармен жартылай кесілді (оның денесі күні бойы төсекке байланған кепілге алынғандардың аяқтарының астында қалды), ал Бергер сол иығына оқ тиді, осы жараны неміс шенеуніктері күні кешкісін көрді. Бергер дене бітімі жағынан кепілге алынғандардың ішіндегі ең ірілері болғандықтан, басқа кепілге алынғандарды қорқыту үшін оны да ұрып-сапқылаған деп есептеледі. Күн бойы келіссөздерден кейін террористер мен олардың байланған кепілге алынғандарын Олимпиада ауылынан вертолетпен Мюнхеннің сыртындағы Фюрстенфельдбрук әуежайына жеткізді, онда террористер оларды достық араб мемлекетіне ұшырып апарады деп ойлады. Бірақ неміс шекара күзетшілері мен Мюнхен полициясы террористерді тұтқындауға және кепілге алынғандарды босатуға тырысты. Екі сағатқа созылған атыс кезінде террористердің бірі Бергер отырған вертолетке автоматтан оқ атып, оны өртеді. Вертолеттегі қалған үш адам бірден қаза тапты, ал Бергердің аяқтарына екі ғана жеңіл жарақат тиді. Бірақ террорист содан кейін вертолеттің ішінде қол гранатасын жарды, нәтижесінде үлкен жарылыс пен өрт болды. Денсаулық сақтау органдары Бергердің түтін жұтып қайтыс болғанын анықтады. Екінші вертолеттегі бес кепілге алынғанды басқа террорист атып өлтірді. Израильдің қалған 10 олимпиадашысы Израильге жеткізіліп, жерленді, ал Дэвид Бергердің денесі АҚШ-қа президент Ричард Никсонның жеке тапсырысымен әскери-әуе күштерінің ұшағымен қайтарылды. Бергер өзінің туған қаласы Кливлендтегі Мейфилд зиратында жерленген.
Early on the morning of September 5, 1972, Palestinian terrorists took Berger and his five roommates hostage, after having earlier broken into the Olympic Village and seized six officials in another apartment as well as wounding wrestling coach Moshe Weinberg in the face. While the athletes were being moved to the first apartment, Weinberg grappled with the intruders, allowing flyweight wrestler Gad Tsobari to escape but resulting in Weinberg’s death by gunfire. As the remaining hostages and terrorists entered the officials’ apartment, weightlifter Yossef Romano also attempted to overpower the intruders. Romano was cut nearly in half by automatic fire (his corpse was left all day at the feet of the hostages, who were tied to beds), and Berger was shot in his left shoulder, a wound seen by German officials later in the day. It is believed that Berger, being physically one of the largest of the hostages, was also beaten in order to intimidate the other hostages. After all day negotiations, the terrorists and their tied up hostages were transferred from the Olympic Village via helicopter to Fürstenfeldbruck airbase outside of Munich, where the terrorists believed they would be flown to a friendly Arab nation. Instead, the German border guards and Munich police attempted to ambush the terrorists and free the hostages. After a two hour gunfight, one of the terrorists turned on the helicopter in which Berger was sitting and sprayed it with machine gun fire. The other three hostages in the helicopter were killed instantly, but somehow Berger only received two non lethal wounds in his legs. However, the terrorist then detonated a hand grenade inside the helicopter, causing a huge explosion and fire. An autopsy found that Berger had died of smoke inhalation. The five hostages in the other helicopter were all shot to death by another terrorist. While the 10 other Israeli Olympians were flown to and buried in Israel, David Berger's body was returned to the United States on an Air Force jet personally ordered by President Richard Nixon. Berger is buried at the Mayfield Cemetery in his hometown of Cleveland.