Кіріспе

Австрия газеті (1703 – қазірге дейін)

Wiener Zeitung – австриялық газет. 1703 жылы «Wiennerisches Diarium» деген атпен алғаш рет жарық көрген, бұл әлемдегі ең көне газеттердің бірі. 2023 жылдың сәуір айына дейін, сондай-ақ 2004 жылға дейін заңдар мен үкімет шешімдерін ресми жариялайтын орган болды. 2002 жылдан бастап Wiener Zeitung – оңшыл либералды «Die Presse», солшыл либералды «Der Standard» және либералды-консервативті «Salzburger Nachrichten» газеттерімен қатарғы төрт австриялық сапалы күнделікті газеттің бірі саналды. Газет 2023 жылдың 30 маусымында күнделікті баспа басылымын тоқтатып, онлайн басылымға айналды. Цифрлық платформаның іске қосылуы 2023 жылғы Еуропалық баспа сыйлығын «Цифрлық форматтағы жаңа басылым немесе қайта іске қосылу» номинациясы бойынша жеңіп алды.

17031856: Құрылтай және жеке меншік

Иоганн Баптист Шёнветтер 1702 жылдың 10 қаңтарында апталық газет басуға privilegium impressorium алды. Газеттің алғашқы саны 1703 жылдың 8 тамызында жарық көрді. Басты бетінде газет "Бұл Вена қаласында, сондай-ақ бүкіл әлемдегі басқа да жерлерде күн сайын болатын барлық маңызды оқиғаларды" қамтиды деп көрсетілген, оның ішінде қаладағы қайтыс туралы хабарламалар, аристократтардың тууы, некелері, Венаға келулері мен кетулері де жарияланды. Шёнветтер газеттің иесі, бас редакторы және баспагері 1722 жылға дейін болды, содан кейін оны Иоганн Петер ван Гелен алмастырды. Газеттің тікелей және тек Императорлық сарайдан ақпарат алуына байланысты, ол сарайдың ресми айқын сөйлеу құралы болып саналды. Газет екі аптада бір рет, әдетте сегіз беттен тұратын болып шығарылды. Соғыс кезінде қосымша материалдар мен кеңейтілген баяндамалар жарияланды, олар негізінен Австрия, Франко-австриялық альянсы және олардың басты жауы Пруссия туралы болды. Газеттің негізгі дереккөздері Австрия армиясының жауынгерлік күнделіктері мен естеліктері болды, олар офицерлердің лауазымға көтерілуі, әскерлердің орналасуы және соғысқа қатысты басқа да хабарлар туралы, көбінесе жергілікті қызығушылық тудыратын ақпараттарды берді. Хабарлардың шамамен 15 пайызы шайқастар мен қарулы қақтығыстар туралы, ал 3 пайызы пруссиялық әскерлер жасаған соғыс қылмыстары туралы болды. 1780 жылдан бастап газет Wiener Zeitung (ағылшын тілінде "Вена газеті") деп аталды, ал 1810 жылы ол ресми үкіметтік газетке айналды. 1813 жылдың 1 қазанынан бастап ол күнделікті шығарыла бастады.

18572020: Мемлекеттік меншік

1857 жылы үкімет газетті сатып алды және оны 1997 жылға дейін Австрия мемлекеттік баспаханасы басып шығарды. Нацистер Аншлюстен кейін газетті жапты: 1939 жылдың ақпан айында редакциялық бөлімі жойылды, ал 1940 жылдың ақпан айында қалған ресми басылым толығымен жабылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алғашқы нөмірі 1945 жылдың 21 қыркүйегінде жарық көрді. 1855 жылы 4 500 данадан сатылған газеттің бүгінгі күнгі таралған саны шамамен 24 000 данаға жеткен. 1998 жылы газет Австрия үкіметіне тиесілі GmbH (жауапкершілігі шектеулі компания) компаниясына берілді. Wiener Zeitung сонымен қатар Австрия Республикасы Үкіметінің ресми хабарламалар үшін пайдаланатын ресми басылымы болып табылады. Мемлекеттік қызметке орналасу туралы жариялаулар және коммерциялық тізілімдегі өзгерістер сияқты хабарламалар Wiener Zeitung газетінің ресми қосымшасында жарияланады. 2004 жылға дейін газет жаңа қабылданған Австрия заңдарының ресми нұсқасын жариялап келді. Бүгінде жаңадан қабылданған заңдар мен шарттардың үкіметтік нұсқасы ресми түрде интернетте жарияланады, сондықтан заңдар жинағы енді қағаз түрінде қолжетімді емес. 2009 жылға дейін Wiener Zeitung газетінің бас редакторы Андреас Унтербергер болды, кейін оны Рейнхард Гёвейль алмастырды. Унтербергер көбінесе белгілі консервативті жазушыларды жұмысқа алған, ал Рейнхард Гёвейль басшылығымен газет либералды ұстанымына қайта оралды.

2021 қазіргі уақытқа дейін: Күнделікті баспа басылымының жабылуы

Австрия үкіметі кәсіпкерлер арасында кеңінен сынға ұшырауда, себебі олар заң бойынша акционерлер жиналысының хабарламалары және коммерциялық тізілімдегі өзгерістер сияқты белгілі бір заңды жариялауларды Wiener Zeitung газетінде жариялауға міндетті және осылайша белгілі бір төлемдерді жасауға тиіс, ал жариялаулар Интернет арқылы да жүзеге асырылады. Кәсіпкерлер мен жеке газеттер бәсекеге қарсы шаралар деп айыптап, газеттің осы міндетті төлемдер есебінен қаржыландырылатынын мәлімдейді. Австрия Жоғарғы соты осы мәселе бойынша шағымдарды қабылдамады. Мәселе одан да күрделі, себебі бүгінгі таңда Австрияның заңнамалық актілерінің жалғыз сенімді көзі – Интернет. de газет қайта құрылатыны анық болғанда, 2022 жылдың соңында бас редактор қызметінен кетті. de және de 2023 жылдың 1 қаңтарында бас редакторлар болып тағайындалды. Хеммерле журналист ретінде қызметін жалғастырды, бірақ 2023 жылдың 21 сәуірінде ол және газет өзара келісіммен 2023 жылдың 1 мамырынан бастап еңбек шартын тоқтағанын хабарлады. «Кейбіреулер үкімет 320 жылдық тарихы бар Wiener Zeitung брендін сақтап қалуды қалайды деп қорқады, ал болашақтағы басылымның қандай болатыны белгісіз – ол әлі де салмақты журналистика болады ма?» – деді Матиас Зиглер, бас редактордың орынбасары.

2023 жылдың 30 маусымында газет күнделікті басылымнан тоқтады. Wiener Zeitung онлайн форматта ай сайынғы басылымдармен және 20 қызметкерден тұратын редакциялық алқамен жұмысын жалғастыруды жоспарлап отыр. Бұрын Wiener Zeitung-тің өнімдерін дамытқан Катарина Шмидт және бұрын Profil газетінің цифрлық нұсқасында жұмыс істеген Себастьян Пумбергер сол күні уақытша бас редакторлар болып тағайындалды.

Ең көне күнделікті газет ретінде танымал

Күнделікті басылымы аяқталғаннан кейін, "Венер Цайтунг" өзін "әлі де басылып шығып тұрған әлемдегі ең ұзақ тарихы бар күнделікті газет" деп сипаттады. Ал Haarlems Dagblad (1883) Weeckelycke Courante van Europa (1656) газетімен күштеп біріктірілді.