Кіріспе

Уильям Уэйн Килер (5 сәуір 1908 - 24 тамыз 1987) – американдық инженер, мұнайшы және тайпа басшысы. Ол 20 ғасырда чероки тайпасының соңғы тағайындалған және алғашқы сайланған Бас басшысы болды. Химиялық инженер мамандығын алған ол «Филипс Петролеум» компаниясында жұмыс істеді, онда ұзақ жылғы еңбек жолынан кейін бас атқарушы директорға дейін көтерілді. Өмірі бойы ол үндістердің дамуы үшін федералды үкіметте де жұмыс істеді. Президент Трумэн 1949 жылы оны Оклахома штатының чероки тайпасының Бас басшысы етіп тағайындады. Сонымен қатар, ол 1939 жылдан 1972 жылға дейін Техас черокилері мен олардың одақтас тайпаларының атқару комитетінің төрағасы қызметін атқарды. 1971 жылы ол 1903 жылдан бері чероки тайпасының алғашқы сайланған басшысы болды. Килер чероки тайпасының құрылысшылар корпорациясы және ұлттық чероки газеті сияқты тайпалық мекемелерді құрды. Ол чероки қорының құрылуына көмектесті және жер дауынан федералды үкіметтен 14 миллион доллар алуға қол жеткізді. 1975 жылы ол чероки тайпасының жаңа конституциясын жасауға жетекшілік етті. Билл Килердің ата-анасы Уильям және Сара Луиза Карр болды, екеуі де чероки тайпасынан шыққан. Уильям 1908 жылы Бартлсвиллден Техас Панхандлға мал сатып алу үшін сапар шеккен малшы еді. Сара төртінші баласын күтіп жатқан болатын, бірақ күйеуіне бірге жүруге шешім берді. Ол олардың тұңғыш ұлын Далхарт қаласында дүниеге әкелді. Олардың екі баласы ғана есейді: Билл және оның қарындасы Бланш. Жас Билл Бартлсвиллдегі мемлекеттік мектептерде оқыды. Жоғары мектепте және колледжде оқыған кезінде ол жаздарды «Филипс Петролеум» компаниясының құрылыс алаңдарында жұмыс істеуге арнады. 1924 жылы Бланш Кеннет С. Адамсқа үйленді, ол кейін «Филипс Петролеум» корпорациясының президенті болды. 1945 жылы олар ажырасып кетті. Килер чероки тайпасының Ұзын Шашты руында дүниеге келген.

Федералды мансап

1948 жылы ол тайпаның атқару комитеті төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Чероки ұлттық кеңесі мен Оклахома штатының конгресс делегациясы президент Трумэнге 1949 жылы бұрынғы бас басшы Дж. Б. Милам қайтыс болғаннан кейін Килерді басшылыққа тағайындауды ұсынды. 1945 жылдан 1972 жылға дейінгі кезеңде ол Техас шерокилері мен олардың серіктес тобының атқару комитетінің төрағасы қызметін атқарды және 1836 жылғы Боулс ауылы шартының Үнділердің талаптары жөніндегі комиссия қарауына енгізілуіне зор үлес қосты. Ол 1972 жылы бұл қызметтен бас тартты. Президент Джонсон басқарған кезеңде Килер кедейлікке қарсы күрес бағдарламасының Ұлттық кеңес комитетіне мүше болып тағайындалды және Президенттің экономикалық мүмкіндіктер жөніндегі комитетіне енгізілді.

Чероки халқы

Кейбіреулер Килерді Джон Росстан басқа, чероки ұлтына ең ықпалды адам деп санайды, ол үндістерді күштеп шығаруға қарсы күресіп, "Айқыр жолмен" атқарылған зұлматқа тойтарыс берді. Басшы қызметін атқарган кезде ол чероки жерінде инфрақұрылым құрылысын дамытуға көмектесті. Килер ақырында чероки инфрақұрылымы мен өмірінде үлкен жетістіктерге жете алды, бірақ 1950 жылдардың соңында чероки егемендігін қолдауға ұмтылмады. Ол сондай-ақ чероки жұмыскерлері бар киім-кешек өндіру компаниясы, чероки ұлтының құрылысшылар корпорациясы (чероки үнді құрылыс бригадаларымен) және жаңа өнеркәсіптік әлемге бейімделуге, сондай-ақ әйелдерге үйде қолөнер мен бала күтіміне оқыту бағдарламалары сияқты, өнеркәсіптік құрылысқа бағытталған бірнеше чероки ғимараттарын құрды. Ол сонымен қатар 1975 жылы басшы қызметінің соңғы жылында жаңа чероки конституциясының жобасын жасауға қатысты. 1987 жылдың 24 тамызында Оклахома штатының Бартлсвилл қаласында төрт жылға созылған денсаулық мәселелерінен кейін қайтыс болды.