Кіріспе

1996 жылы түсірілген қорқынышты фильм. Hellraiser: Bloodline (сонымен қатар Hellraiser IV: Bloodline деп те аталады) – 1996 жылы түсірілген американдық ғылыми-фантастикалық қорқынышты фильм және Hellraiser сериясының төртінші бөлімі. Ол преквел және сиквел ретінде қызмет етеді. Кевин Ягер мен Джо Чаппелдің режиссерлік еткен фильмде Дуг Брэдли Пинехед рөлін сомдап, бастапқы актер құрамындағы жалғыз қалған түпкілікті кейіпкер болады. Сондай-ақ, фильмде Брюс Рамзи, Валентина Варгас, Ким Майерс және Адам Скотт (оны алғашқы маңызды рөлі) ойнайды. Бұл Hellraiser фильмінің кинотеатрларда көрсетілген соңғы туындысы және 2022 жылғы қайта жаңғыруға дейін сериал авторы Клайв Баркердің ресми қатысуымен соңғы фильм болды. 18 ғасырда белгілі ойыншық шебері (Рамзи) ең үлкен туындысын – "Қайғылы конфигурацияны" жасау үшін шақырылады. Ол бұл конфигурацияның зұлым кенобиттерді, соның ішінде Пинехедті (Брэдли) және Анжелику (Варгас) шақыруға мүмкіндік беретінін білмейді. Бірнеше ғасыр өткен соң, ойыншық шеберінің ұрпағы (Рамзи де ойнайды), инженер, кенобиттерді тұтқындап, жоя алатын ғарыш станциясын жобалайды. Фильмнің басты тақырыптары – уақыт, ойыншықтар мен ойын, адалдыққа қиянат және құлдық. Фильмнің тарихы қиын болды. Фильмді аяқтағаннан кейін, түпкілікті режиссер Ягер дистрибьютор Miramax жаңа сахналарды түсіруді талап еткен соң, жобадан шығып кетті. Кейіннен оны Чаппел аяқтады. Жаңа сахналар мен қайта түсірулер кейіпкерлердің қарым-қатынасын өзгертті, фильмге жақсы аяқ берді, Пинехедті ертерек көрсетті және 25 минутты қысқартты. Ягер бұл өзгерістердің оның көзқарасынан тым алшақтағанын сезінді және режиссерлердің авторлық құқығын сақтағысы келгенде қолданатын Алан Смитти псевдонимін алды. Miramax 8 наурызда АҚШ-та фильмді шығарды, ол 9 миллион доллар табыс әкелді. Фильм сыншыларға көрсетілмеді және жағымсыз пікірлер алды.

Сюжет

2127 жылы инженер Пол Мерчант өзі жасаған ғарыш станциясы "Минос" ішіндегі бөлмеге қамалады. Қарулы күзетшілер есікті бұзуға тырысқанда, Мерчант роботты "Леймент конфигурациясын" шешуге мәжбүрлейді, нәтижесінде робот жойылды. Күзетшілер есікті бұзып, Мерчантты ұстайды, ол өз ниеттерін олардың басшысы Риммерге түсіндіруге келіседі. Фильм 1796 жылы Париж, Францияға оралады. Доктор Мерчанттың атасы, француз ойыншық шебері Филипп Лемаршан, аристократ Л'Иль герцогының тапсырысы бойынша "Леймент конфигурациясын" жасайды. Лемаршанның білмеуі бойынша, Л'Ильдің қорапқа берген талаптары оны тозаққа апаратын порталға айналдырады. Л'Ильге қорапты тапсырғаннан кейін, Лемаршан өзінің көмекшісі Жакпен бірге шаруа қызын құрбандыққа шалып, оның терісін қолданып, қорап арқылы Анжелика атты демонды шақырады. Лемаршан үрейлене үйге қашады, онда ол бірінші қораптың әсерін жоятын екінші қораптың жобаларын жасауға кіріседі. Л'Ильдің сарайына қорапты ұрлау үшін оралған Лемаршан, Жактың Л'Ильді өлтіріп, Анжеликаны бақылауына алғанын біледі. Анжелика оның құлы болуға келіседі, бірақ тозақтың қалауларына кедергі келтірмейді. Екеуі Лемаршанды өлтіреді, ал Жак оған оның әулеті тозаққа портал ашуға көмектескені үшін қарғысқа ұшырағанын айтады. 1996 жылы Лемаршанның ұрпағы Джон Мерчант Манхэттенде "Леймент конфигурациясына" ұқсас аспан қысқарғыш салады. Анжелика бір журналдағы ғимарат туралы мақаланы көріп, Жакустан оны АҚШ-қа алып барып, Мерчантпен бетпе-бет кездесуін сұрайды. Жак оның өтінішін қабылдамайды, сондықтан Анжелика оны өлтіреді, өйткені Мерчант тозаққа қауіп төндіреді. Анжелика АҚШ-қа сапар шегеді, онда ол Мерчантты азғыра алмайды. Ғимараттың негізінде "Леймент конфигурациясын" тапқан Анжелика күзетшіні оны шешуге көндіреді, бұл Пинхедті шақырады. Екеуі бірден қақтығысады, себебі Пинхед екі жүз жыл бұрын тастап кеткен тозақтың идеологиясының өзгеруін білдіреді: Анжелика адамдарды азғыру арқылы бұзуға сенсе, Пинхед азап пен құмарлыққа фанатикалық берілген. Олардың қарама-қайшылықты көзқарастарына қарамастан, екеуі Мерчантты оның "Элизиум конфигурациясын" аяқтауына дейін өлтіру үшін келісімге келеді, бұл мәңгілік жарық шығаратын және тозаққа барлық қақпаларды жабатын "Леймент конфигурациясының" қарсысы. Анжелика мен Пинхед бастапқыда Мерчантты бұзу үшін бірігеді, бірақ Пинхед Анжеликаның азғыру әдістерінен жалыққандықтан, Мерчанттың әйелі мен баласын өлтірумен қорқытады. Жердегі тұрмысқа дағдыланған Анжелика тозақтың жаңа фанатикалық қатаңдығына қатысуды қаламайды және Мерчантты "Элизиум конфигурациясын" іске қосып, тозақты жоюға мәжбүрлеуді жоспарлайды, осылайша оны оның императивтерінен босатады. Алайда Мерчанттың жасаған прототипі сәтсіз аяқталады. Пинхед Мерчантты өлтіреді, бірақ оның әйелі Анжеликаның "Леймент конфигурациясын" ашады, Пинхед пен Анжеликаны тозаққа қайтарады. 2127 жылы Риммер доктор Мерчанттың әңгімесіне сенбейді және оны қамауға бұйырады. Пинхед және оның ізбасарлары, соның ішінде құл Анжелика, Мерчант қорапты ашқаннан кейін босатылды. Доктор Мерчанттың ниеттерін білгеннен кейін, олар кеменің барлық экипажын өлтіреді, Риммер мен доктор Мерчантты қоспағанда, олар қашып құтылады. Доктор Мерчант "Минос" шын мәнінде "Элизиум конфигурациясының" соңғы, жетілдірілген түрі екенін және оны іске қосу арқылы Пинхедті өлтіріп, тозаққа кіретін қақпаны мәңгілікке жаба алатынын ашады. Доктор Мерчант Пинхедті голограммамен алаңдатып, Риммермен бірге құтқару капсуласына отырады. Станциядан шыққаннан кейін, ол "Элизиум конфигурациясын" іске қосады. Күшті лазерлер мен айналардың сериясы тұрақты жарық өрісін жасайды, ал станция жарыққа айналып, үлкен қорапты құру үшін өзгеріп, бүктеледі. Жарық қораптың ішінде тұтқындалады, Пинхедті және оның ізбасарларын өлтіреді, осылайша Пинхедтің өмір сүруі осы жолы мәңгілік тоқтатылады.

Алдын ала өндіріс

Атқарушы продюсер ретінде Клайв Баркер алғашқы 1987 жылғы фильмінің екі жалғасынан кейін серияға жаңа бағыт беруді қалаған. Фильмнің бастапқы идеясы, Пинхедті тұтқындауға арналған пішінін өзгертетін құрылым, «Hellraiser III» фильмінің соңынан шабыттанды, онда архитектурасы Ламент Конфигурациясына ұқсас ғимарат көрсетілген. Баркер әр түрлі уақыт кезеңдерінде өтетін үш бөлімді фильмді ұсынды, ал Питер Аткинс Баркердің повесіне оралып, Лемаршанд сюжетін қосты. Аткинс бұрын «Hellraiser II» романын жазған және «Hellraiser III» ромасын бірлесіп жазған. Аткинс пен Баркер идеяны Miramax компаниясына ұсынды, олар оған ешқандай жоспарсыз жасыл жарық берді. «The Hellraiser Films and Their Legacy» кітабының авторы Пол Кейн сценарийді амбициялық және «Hellraiser» жалғаларының ең жақсыларының бірі деп сипаттады. Бұл сценарийде тура уақыт желісі, көбірек арнайы эффектілер және Пинхед пен Анжелика арасындағы қақтығыстар болды. Miramax осы көріністерді іске асыруға бюджет бөлмегендіктен, фильмнің ауқымы қысқартылды. Төмен бюджетті қорқынышты фильмдерімен танымал Стюарт Гордон режиссерлікке шақырылды, бірақ шығармашылық келіспеушіліктерге байланысты бас тартты. Кейін арнайы эффектілер шебері Кевин Ягер, Жоэл Сильвердің «Тауылдан келген әңгімелер» фильмінде режиссерлік жұмысын үнемді түрде орындағаннан кейін жұмысқа қабылданды. Ягер бастапқыда жұмысты қабылдауға күмәнданды, өйткені ол серияның бұрынғы бөлімдерін қайта жасағысы келмеді. Алайда, ол сценарийге таң қалды және Баркер фильмге қатысты өз көзқарасын түсіндіргеннен кейін ынталанды. Бұрынғы фильмдерде Пинхед рөлін ойнаған Дуг Брэдли алғашқы актерлердің қатарына қосылды. Брэдли фильмде басқа кейіпкерлерге көбірек назар аудару қажеттігіне келісті, сондай-ақ канадалық Брюс Рамзи және чилилік Валентина Варгас сияқты бірнеше танымал емес актерлер басты рөлдерге қосылды. Сценарий ақшаны үнемдеу үшін тағы да қысқартылғандықтан, кейіпкерлердің саны азайтылды және бірнешеуінің мотивациясы мен шығу тегі жеңілдетілді. Image Animation компаниясының Гари Дж. Тунниклифф, бұрын «Hellraiser III» фильмінде жұмыс істеген, арнайы эффектілерді орындау үшін шақырылды. Тунниклифф Ягердің эффектілерді өзі орындағысы келетінінен қорқып, бірақ Ягер Image Animation компаниясымен бірлесіп жұмыс істегісі келді және олардың сериядағы бұрынғы фильмдердегі тәжірибесінің құнды екеніне сенді. Ягердің өзі тек «Сөйлейтін аңға» ғана үлес қосты. Анжеликаның келбеті үшін Тунниклифф Мортисия Адамс пен «Сеңлі әйелдер» фильмінен шабыттанды, монахтың киімін терісінен тазартылған теріге айналдырды. «Hellraiser III» фильмінде Брэдлидің Пинхед ретіндегі макияжы оны қолдануды жеңілдету үшін өзгертілді, бірақ бұл ыңғайсыздыққа әкелді. Тунниклифф бұрынғы макияжға оралды, ол жақсы көрінеді деп сенді.

Фильм түсіру және пост-өндірісі

Фильмнің түсірілімі 1994 жылдың тамызында Лос-Анджелесте басталды. Түсірілім орындарының ішінде әуесқойлардың құрсауында болған деген қауесет бар I. Магнин ғимараты және ғарыш станциясына айналдырылған тастап кетілген фабрика болды. Проблемалар ерте басталып, өндіріс барысында да жалғасты. Брэдли оны "тозақтан түсірілген фильм" деп атады. "Hellraiser III" фильмін түсірген Джерри Лайвли бастапқы оператордың орнына келді, режиссердің көмекшісі шұғыл жағдайға байланысты кетіп қалды, бірнеше адам ауруға шалдықты, ал Брэдлидің айтуынша, көркемдік бөлім мен операторлар тобының барлығы бірінші аптаның ішінде жұмыстан босатылды. Барлық қиындықтарға қарамастан, Hellraiser IV уақытында және бюджет шегінде аяқталды. 1995 жылдың басында студия басшыларына көрсетілген фильмнің алғашқы нұсқасы 110 минутты құрады. Алайда, Miramax компаниясының пікірі жағымсыз болды, олар Pinhead рөлінің маңыздырақ болуын және экранда ертерек пайда болуын талап етті. Аткинс олар сценарий туралы білгенін, бірақ шындықты көргенде қорқып қалғанын айтты. Miramax талаптары сценарийді қайта жазуды қажет етті; Pinhead фильмнің басына қосылды, онда 22 ғасырдың өкілі Пол Мерчант өз ата-аналарының тарихын баяндайды, сондай-ақ фильмге бақытты соң болды. Ягер қиын түсірілімнен кейін жаңа сахналарды түсіруден бас тартты және уақыт пен күштің жетіспеуін айтып, өндірістен шығып кетті. Ягер Miramax ұсынған өзгертулерге қарсы болмағанын, бірақ фильмге көп еңбек сіңіріп, кейіннен басқа туындыға айналуын қаламағанын айтты. Фильмді аяқтау үшін режиссер Джо Чаппель шақырылды. Аткинс үш жаңа сахна жазды, ал ол қолжетімсіз болған кезде Баркер бұрын "Candyman: Farewell to the Flesh" фильмінде жұмыс істеген Рэнд Равичті ұсынды. Жаңа түсірілімдер 1995 жылдың сәуір және мамыр айларында жүзеге асырылды. Брэдли олардың толығымен жаңа материалдан тұратынын және қайта түсірілмегенін мәлімдеді. Анжеликаның шығу тегі және Pinhead пен Лемаршанд әулетімен қарым-қатынасы өзгертілді. Монтаж кезінде көптеген сахналар, әсіресе Лемаршанд желісі алынып тасталды. Анжелика мен Pinhead бастапқыда зорлық-зомбылыққа толы және қарсыластық қарым-қатынаста болды; Анжелика тозақтың көне, хаотикалық бейнесін көрсетеді, ол ұзаққа созылған азғыруға бейім, ал Pinhead нәтижеге бағытталған, аскетикалық тәртіпті білдіреді. Театрлық нұсқасы бұл мәселені дөңгелектетеді және олардың жауыздығын жыныстық тартымдылықпен алмастырады. Фильмнің соңғы нұсқасы 85 минутты құрады. Ягер аяқталған фильмді көрген кезде, ол өзінің бастапқы көзқарасынан тым алыстап кеткенін сезінді және өзінің атын титрлерден алып тастады, DGA псевдонимін – Алан Смитхиді пайдаланды.

Тақырыптар

Кейн фильмде бірнеше тақырыпты анықтайды. Біріншісі – уақыт, ол фильмнің сызықты емес повествосында көрінеді, оқиға өткен шақта, қазіргі уақытта және болашақта өтеді. Кейн болашақтан келген қайта көріністерді уақыт саяхаты туралы әңгімелермен салыстырады. Паул уақыт арқылы саяхаттамаса да, ол өткенді, соның ішінде ата-бабаларының жоспарларын және олардың сәтсіздіктерін білу арқасында міндетін сәтті орындайды, деп жазады Кейн. Кейіпкерлер диалогтарда жиі уақытқа сілтеме жасайды, ал сағаттар, әсіресе Филиптің ойыншық дүкенінде, жиі кездесетін фондық элемент болып табылады. Ғарыш стансасында Элизиум конфигурациясы Пинхедті және оның серіктері – кенобиттерді өлтіретін уақытты жариялайды. Өлер алдында Пинхед: «Мен мәңгілікпін!» деп айқайлайды. Ойыншықтар мен ойын ойнау фильмдер сериясының тұрақты тақырыбы болып табылады, олардың барлығында ойыншық жасаушы жасаған мистикалық жұмбақ қорапшасы – Lament Configuration бейнеленген. Кейн бұл тақырыптарды «Қандық» фильмінде «көбірек айқын» деп атап көрсетеді. Алғашқы сценарийде демондық құмар ойыншылар Анжеликаға қызмет етеді. Ол құрбандарымен сексуалдық ойындар ойнайды, ал Пинхед көңіл көтеру үшін адамдармен өліммен ойнайды. Кейн Джон Элизиум конфигурациясын компьютерде жобалағандағы жағдайды бейне ойындармен салыстырады, ал ғарыш стансасының көріністерін Паулдың соңғы деңгейде жеңіске жете алатынына сенетін ату ойынымен теңейді. Пинхед ойын ойнауға көп сілтеме жасайды, соның ішінде Джонды өлтірген кезде, ал Джонның әйелі Бобби Пинхедті тозаққа қайтарғанда ойынға қатысты мәлімдеме жасайды. Кейн сексуалдық қатынас, өлім және адалдықтан айырылу жиі байланысты екенін айтады, бірақ ол бұл театрлық нұсқасында біршама әлсірегенін атап өтеді. Анжелика Лемаршанд әулетін азғырады, ал адалдықтан айырылу олардың өліміне әкеледі. Кейн бұл Анжеликаның Джонмен қарым-қатынасында ең анық көрінетінін айтады; бастапқы сценарийде Филипптің Анжеликаға және Жалаңдау конфигурациясына деген құштарлығы некелік қатынастың бұзылуын айқын көрсетеді. Кейн Паулдың туыстарын елемеу арқасында өлімнен құтылып, әулетін құтқару арқылы қарым-қатынасқа ие болады деп жазады. Жак Анжеликаға қызғаныштан Филиппті өлтіруді бұйырады, және осы қызғаныш кейіннен Анжеликаның қолынан оның өліміне себеп болады. Кейннің пікірінше, кейіпкерлердің көптеген қарым-қатынастары құлдық пен тәуелділікке негізделген. Анжелика де Л’Ильдің құлы, содан кейін Жактың құлы болады. Ол тозақтың жаңа қатаңдығына қарсы шыққанда Пинхедпен қақтығысқа түседі, ол оны өз бақылауына алады. Пинхедтің өзі тозақтың құлы, бірақ Кейн оның Анжеликаға қарағанда көбірек тәуелсіздікке ие екенін айтады. Лемаршанд әулеті Жалаңдау конфигурациясының құлы; Джон және, аздап болса, Филипп те Анжеликаға деген құштарлықтарының құлы. Фильмде айна бейнелері жиі кездеседі, соның ішінде екі кенобит және Анжелика мен Паул қолданатын нақты айналар бар. Кейннің талдауы бойынша, Паул тек өз ата-бабаларын ғана емес, сонымен қатар Пинхедті де бейнелейді, оның күшті болу үшін оған еліктейді. Кейн фильмде қараңғылық пен жарықтың қалай көрініс табатынын сипаттайды, кейде сөзбе-сөз, мысалы, жарық Пинхедті өлтірген кезде, ал кейде метафоралық түрде, мысалы, Анжелика мен Пинхедтің жасырын жақтарын көрсеткен кезде.

Саундтрек

Музыка авторы – Дэниел Лихт, ол 1996 жылғы 19 наурызда жарық көрді. Кейн осы туралы: "Бүкіл музыка күшті, конвенциялық емес аспаптарды үйлестіріп, кейде хормен күшейтіледі" деп жазды. Кейн "Сөйлеуші аңның" эпизодтарындағы қуып жететін сахналардың музыкасын бөліп көрсетті.

Шығару

Bloodline сыншыларға көрсетілмеді. Echo Bridge Home Entertainment оны 2011 жылы алғаш рет Blu-ray форматында шығарды.

Қабылдау

Bloodline шығуымен бірге жағымсыз пікірлер алды. Кейн «сыншылар фильмді сынап, айыптау үшін тізіліп тұрды» деп жазды. Variety журналы оны жағымды кейіпкері жоқ «мағынасыз шатақтық» деп атады. Сыншы актерлік шеберлікті сынап, ғарышқа негізделген эффекттерді қоспағанда, алғашқы фильмнен бері арнайы эффекттердің әсері шаршата бастады деді. Ричард Харрингтон да арнайы эффекттерді сынға алып, The Washington Post газетінде олардың «әлдеқайда жаман, бірақ аса қорқынышты емес» екенін жазды. Харрингтон фильмге «әлдеқайда үлкен бюджет пен қорқыныш шебері Клайв Баркердің нақты үлесі» қажет екенін айтты. Лос-Анджелес Таймс газетінің Кевин Томас Баркердің өзі фильмді қайта жазып, режиссерлік еткен болса, ол жұмыс істеген болар еді деп жазды; алайда, сценарий күрделі, ал фильмнің атмосферасы «қызықтырғыш емес, керісінше, жағымсыз». Томас Брэдли, Коттрелл және Рамзидің актерлік шеберлігін мақтады, бірақ қалған актерлерді «орташа» деп атады. Фильм ретроспективті сын-пикирлерді де алды. Dread Central үшін Blu-ray нұсқасында фильмді қарап, Мэтт Серафини оған 2.5/5 жұлдыз баға берді және фильмді продюсерлер бағаламағанын, нәтижесінде ол «жартылай пісірілген келісім» болғанын, өзінің қызықты идеясына сай келмейтінін, соңында кульминациясында қарапайым слэшер фильмге айналғанын жазды. Серафини Варгастың рөлінің бекер кеткенін айтты және жұқа материал қосалқы актерлердің мүмкіндіктерін шектейді деді. Сондай-ақ, фильмді бейне нұсқасында қарап, Entertainment Weekly-дің J. R. Taylor оған «B» бағасын берді және оның ұғымсыз тұстары бар болғанымен, DVD-де қарағанда көтеруге болатын «шын мәнінде қызықты» екенін айтты. Дінтанушы Дуглас Коуэн «Аспандықтар» фильмдерін марафоннан кейін «Қандықтарды» өзінің сүйікті фильмі деп атады. Ол жанкүйерлердің сын-пікірін мойындағанмен, фильмнің кеңейтілген мифологиясы мен діни тақырыптары оны бұрынғы бөлімдерге қарағанда қызықтыратынын анықтады. Коуэн Пинхедтің Құдайдың еркіне деген наразылығын қазіргі қоғамның дінге деген көзқарасының символы ретінде сипаттайды. Кейти Райф, ол да сериалды марафон кезінде The A. V. Club-та ретроспектива үшін көрді, оны «көңілді шатақтық» деп атады. Райфтың айтуынша, жанкүйерлер фильмді ынтамен қорғайды және кемшіліктеріне қарамастан, Bloodline ешқашан жалықтырмайды.