Кіріспе

Грекиялық суретшілер

Михаил Астрапас және Евтихий (Μιχαήλ Αστραπάς και Ευτύχιος) (1294-1317 жылдар аралығында шығармашылығымен көзге түскен) – Салоники қаласынан шыққан Византиялық грек суретшілері. Олардың бұл аймақта өте белсенді шеберханасы болған және олардың кейбір туындылары бізге жеткен. Сол кезеңде Салоникидегі танымал суретші Мануэль Панселинос та жұмыс істеген. Салоники Византия империясының екінші астанасы саналды. Аймақта көптеген икона жасайтын шеберханалар болған. Көптеген тарихшылар Салоникиді Палеологтар эпохасының Ренессансы кезеңіндегі Македония мектебінің орталығы деп есептейді. Басқа да көрнекті византиялық суретшілер Иоанн Пагомен, грек Теофан және Теодор Апсевдис болды. Византия стилі көптеген итальяндық және грек суретшілеріне үлкен әсер еткен. Бұл стиль ақырында Maniera Greca деп аталды.

Тарих

Михаил Астрапас пен Евтих Солтүстік Грекияда және Македония аймағында белсенді суретшілер болған. Суретшілер туралы көп мәлімет жоқ. Әйгілісі, олар өз жұмыстарына қол қойған. Сақталмаған туындылары туралы да құжатталған әңгімелер бар. Салоникада көптеген иконографиялық шеберханалар жұмыс істеді. Ол Византия империясының екінші астанасы болды. Мануэль Панселинос осы географиялық аймақта танымал шеберханаға ие болды. Суретшілер дәстүрлі Византия стилін ұстанды. Михаил Астрапас пен Евтих қазіргі Грекия, Солтүстік Македония және Сербияны қамти отырып, империяның барлық аймақтарына саяхаттады. Суретшілерді Сербия патшасы Стефан Милутин шақырған. Олар басқа да меценаттармен икона суретшілері ретінде олардың иеліктерінде тапсырыспен жұмыс істеу үшін келісім жасады. Михаил мен Евтих есімдері Старо-Нагоричино, Призрен, Баньяни және Охрид қалаларындағы төрт шіркеудің жазуларында сақталған. Фрескаларда күшті жарық-көлеңге және ауыр маталардың ішінде терең бүктемелер байқалады. Әйгілі Георгий шіркеуінің протезінде Марияның өмірін, соның ішінде Успениесін бейнелейтін фрескалар циклі бар. Бір теория бойынша, Евтих Астрапас – Михаил Астрапастың әкесі болған. Маркович сурет салу стильдерінің айырмашылығына байланысты, екеуінің арасында әке мен баланың қарым-қатынасы болуы мүмкін деген пікірді айтады. Кейбір туындыларға «Евтих ұлы Михаил» деген қол қойылған.