Кіріспе

Руэда аббаттығы немесе Руэда-де-Эбро аббаттығы (lang es, немесе "Дөңгелек Анамыздың Корольдік монастыры") – Испанияның Арагон провинциясы, Сарагоса провинциясының Рибера Баха-дель-Эбро аймағындағы Састагода орналасқан бұрынғы цистерциандық монастырь. Сарагосадан оңтүстік-шығысқа қарай 74 километр қашықтықта, Эбро өзенінің сол жағасында орналасқан. Мұндағы ғимараттарды үкімет сақтап, оларды қонақ үй және конференциялар орталығы ретінде пайдалану жоспарлануда.

Ерте тарих

Бірінші цистерциан монастыры 1089 жылы Франциядағы Сито қаласында құрылды. Содан кейін төрт бауырлас аббаттықтар пайда болды, соның ішінде 1115 жылы Франциядағы Моримонд. Моримонд аббаттығының монахтары 1152 жылы Францияда Гимонт аббаттығын құрды. 1162 жылы Гимонт монахтары Испаниядағы Буржазуд (Вильнюэва-де-Гальего, Сарагосадан солтүстікке қарай) жерін алды, бірақ сол жерде монастырь салынбады. Бұл жер 1182 жылы Арагон королі Альфонсо II-нің сыйлығымен кеңейтіліп, оған Сарагосадан оңтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым жердегі Ескатрон ауылы мен өзен жағалауындағы тік қамал кірді. Тағы екі онжылдықтан кейін Эбро өзенінің жағасында, өзен аралы мен тұзды лагунаның жанында (солтүстікке қарай 12 шақырым) Реаль Монастерио де Нуэстра Сеньора де Руэда монастыры құрылды. Негізгі жұмыстар 13 ғасырдың бірінші тоқсанының соңында басталды, ал алғашқы шіркеу 1238 жылға дейін киеленді. 13 ғасырда лаваторий салынды. Клостерлер қақпалы тас құрылыспен жобаланды. 15 ғасырдың басында ескі аббат сарайы, шаруашылық ғимараттары және мирян аумағы толыққанды аяқталды. Құрылғаннан бастап монахтар маңызды гидрологиялық жұмыстар жүргізді, соның ішінде Эбродағы бөгетті және үлкен су доңғалағын немесе "руэданы" жасады. Су доңғалағы өзен ағысының бір бөлігін монастырьдың әртүрлі бөліктеріне тарату үшін готикалық акведукқа бұрды; сонымен қатар, көптеген су арналары мен сантехникалық жүйелер бүгінге дейін көрінеді. Гидрологиялық инновациялардың бұл сериясы ішкі сантехника және қалдықтарды жою, сондай-ақ нағыз орталық жылыту жүйесінің алғашқы мысалы болды. Әлі қоныстанбаған мұсылман шекарасында монахтар көптеген пайдалы құралдар жасады, мысалы, тұз тасымалдау жолы, тұз өңдеу құралдары, өзен пирсі, өзен баржасы, май диірмені, ұн диірмені, су дөңгелегі бар тас суару каналы, жүзімдік, шарап погребі және күзетшілік қабырғасымен қоршалған бау.

Қазіргі заман

16-17 ғасырларда, әсіресе басты алаң төңірегінде, одан әрі жақсартулар мен күрделі қайта құрулар жасалды. Ортағасырлық ғимараттар кешенін абат сарайымен байланыстыратын геррерия стиліндегі Ренессанс аркадасы ерекше көзге түседі. Аркаданың артында жаңа шәкірттер бөлмелері мен жатын бөлмелері салынды. 17-18 ғасырларда салынған Корольдік қақпасы бүкіл кешенге қазіргі кіреберіс қызметін атқарады.

XIX ғасырдан бүгінгі күнге дейін

1837 және 1838 жылдардағы Мендисабалдың діни мүліктерін тәркілеуінің нәтижесінде монастырға қарасты жерлер мен ғимараттар сатылды және орын шаруашылыққа пайдаланылды, соның салдарынан көптеген бұзушылықтар орын алды. 1990 жылы мүлік Арагонның Бас Депутаты сатып алу арқылы мемлекеттік басқаруға өтті. Одан кейін үлкен қаржы жұмсалып, маңызды консервация және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Қазіргі кезде үш жұлдызды қонақ үй мен конференц-залдар бар. Орта ғасырға дейінгі бөліктерінің ешқайсысы өзгертілмеген. Алдағы уақытта тағы да қалпына келтіру жұмыстары жоспарлануда.