Кіріспе

Пуэрта-де-Тирра – Пуэрто-Риконың Сан-Хуан муниципалитетіндегі Сан-Хуан Антигуа бариосының және Сан-Хуан аралының шығыс бөлігін қамтитын суббарио (кіші аудан). Puerta de Tierra (испан тілінде "жер қақпасы") атауы бұрынғы шығыс қақпалы кіреберісінен шыққан, қазіргі Пласа Колон (бұрын Сантьяго алаңы, Пуэрта де Сантьяго атымен аталған) сол жерде орналасқан. 2010 жылғы мәліметтер бойынша халқы 2924 адамды құрайды, бұл Сан-Хуан Антигуаның ең көп халқы бар аймағы. 2019 жылдың 15 қазанында ол Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне қосылды.

Жергілікті тарих

Еуропалықтар Пуэрто-Рикоға келгенге дейін Пуэрта-де-Тирра (Ескі Сан-Хуанмен бірге) тайно тайпасының қоныстанған кішігірім аралдың бір бөлігі болған. Қазіргі Пуэрто-Рико Ұлттық гвардиясы мұражайы тұрған жерде шағын жергілікті балықшылар ауылының іздері табылды, бірақ Муньос-Ривера даңғылы мен айналасындағы ғимараттар салынып жатқанда аймақтағы көптеген археологиялық ескерткіштер қиратылып, жоғалып кетті.

Испан отарлауы

Испандықтар Пуэрто-Риконы отарлауды 1508 жылы Хуан Понсе де Леон Сан-Хуан шығанағының оңтүстік бөлігінде (қазіргі Гуайнабоның бөлігі) орналасқан аралдағы алғашқы тұрақты елді мекен Капарраны құрған кезде бастады. Бұл испандық ауыл 1519 жылы испандықтар шығанақтың қарсы жағында Пуэрто-Рико де Сан-Хуан Баутиста (қазіргі Ескі Сан-Хуан) елді мекенін құрғанда тасталып кетті. Пуэрта-де-Тирра орналасқан аймақ Сан-Хуан аралының қоныстануы мен қорғанысы үшін маңызды болды, себебі ол Пуэрто-Риконың негізгі аралына ең жақын орналасқан аралдың бөлігі еді. Бұл аймақ кейіннен Эль-Бокерон деп аталды, оны негізгі аралдан Сан-Антонио бұғазы (қазіргі Сан-Антонио арнасы) бөліп тұрды. Сан-Антонио арнасы арқылы салынған алғашқы көпірді 1520 және 1521 жылдар аралығында құл болған тайно тайпасының өкілдері салды, бұл жұмысқа Святой Иероним ордені (Иеронимиттер) жауапты болды.

1867 жылғы жер сілкінісі және қабырғаларды бұзу

Сан-Хуандағы әскери нысандар 1865 жылы жаңартылғанымен, қаланың шығысқа қарай кеңеюіне байланысты қабырғалардың шығыс бөлігі қажетсіз деп есептелді де, соның салдарынан ішінара бұзылды. 1867 жылғы Виргин аралдарындағы жер сілкінісі аймақтағы қалған шығыс әскери нысандарды жойды, ал олардың орнына жаңа жол мен теміржол станциясы салынды, олар тиісінше Paseo Virgen de Nuestra Señora de Covadonga және Covadonga терминалы деп аталды. Бүгінде бұл жол Ковадонга даңғылы деген атпен белгілі.

20 ғасыр

Пуэрта-де-Тьерра ХХ ғасырдың басында үлкен өзгерістерге ұшырады. Барриада Миранда 1903 жылы Камино Реал бойында, қазір Каретера Централь деп аталатын аймақта алғаш рет ресми түрде құрылған қоғамдық тұрғын үй ауданы болды. Саясатшы Луис Муньос Ривера 1907 жылы Пуэрто-Риконың аумақтық астанасы Тапиа театрының жанында, бұрынғы шығыс қала қабырғалары орналасқан ең үлкен бос жерге салынуы керек деп ұсынды. Мұнда 1907 жылы алғашқы мемлекеттік бастауыш мектеп – Хосе Джулиан Акоста мектебі де салынды. Пуэрта-де-Тьеррадан өтетін жолдың бөлігі сол кезде көптеген театрлар мен мәдени орындалатын мекемелер салынғандықтан, бұқаралық ақпарат құралдарында Пуэрто-Риконың Бродвеі деп аталды. Мысалы, 1910 жылы осы аймақта алғашқы кинотеатр – Tres Banderas театры ашылды. 1910 жылдары Сан-Хуандағы алғашқы методист шіркеуі мен алғашқы лютеран шіркеуі сияқты, алғашқы католик емес христиандық мекемелердің кейбірі де құрылды.

Қалалық көрініс

Пуэрта-де-Тьерра Сан-Хуан аралының шығыс бөлігін құрайды және ол құрлықпен көпірлер (Дос-Германос және Сан-Антонио) және қозғалыс жолы арқылы байланысты. Солтүстік жағынан Атлант мұхиты, шығыс жағынан Эль-Бокерон және Эль-Кондадо, оңтүстік жағынан Сан-Антонио каналы және батыс жағынан Ескі Сан-Хуанмен шектеседі. Пуэрта-де-Тьеррада Пуэрто-Риконың көптеген мемлекеттік ғимараттары орналасқан, оның ішінде Пуэрто-Риконың Капитолийі. 2000 жылғы халық санауы бойынша 4135 адам тұрады, ал жер ауданы 0,60 шаршы миль (1,55 км²) құрайды. Пуэрта-де-Тьерра – Сан-Хуан Антигуа ауданының ең ірі және ең көп халқы бар кіші ауданы. 2017 жылдың қазан айында Пуэрта-де-Тьерра Швейцарияда орналасқан, әлемдік сәулетшілерді білдіретін халықаралық сәулетшілер одағынан (үкіметтік емес ұйым) марапат алды. Пуэрта-де-Тьерра "үздік қоғамдық кеңістіктер" аталымымен марапатталды.

Тарихи орындардың ұлттық тізілімі

2019 жылдың 15 қазанында Пуэрта-де-Тьерра ресми түрде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Пуэрто-Риконың «El Nuevo Dia» газеті хабарлағандай, Бибиана Эрнандес Пуэрта-де-Тьерраны АҚШ Ұлттық тарихи орындар тізіліміне (NRHP) қосу үшін ондаған жылдар бойы еңбек етті және осы жаңалыққа зор қуаныш сезінді. Суретші және қоғамдық өкіл Хесус «Бубу» Негрон сияқты көптеген адамдар, сондай-ақ пуэрторикалық сәулетші және NRHP тіркеу нысандарының авторы Арлин Пабон Чарнекомен бірлесіп, аймаққа көбірек назар аудару үшін жұмыс істеді. Қоғам аймақта джентрификация процесі басталып кеткеніне алаңдаушылық білдірді. Осы мәртебе бүкіл Ислета-де-Сан-Хуан (Сан-Хуан аралшасы) мен Ескі Сан-Хуан тарихи ауданының (ол да кішкентай аралда орналасқан) тарихи аудандарға енуіне мүмкіндік береді және бұл тағайындама оның күтімін осы мақсаттар үшін федералдық қаражат есебінен жүргізуді жеңілдетуі керек. Пуэрта-де-Тьеррада NRHP тізімінде Эль-Фаланстерио, Брамбо мектебі және Хосе Селсо Барбоса атындағы білім беру мектебі сияқты он үш құрылымнан тұрады. Пуэрта-де-Тьерра төңірегіндегі қабырға суреттерінде «Aquí vive gente» («Бұл жерде адамдар тұрады») деген сөздер кездеседі және қоғам Пуэрта-де-Тьерра туралы музей құруды жоспарлап отыр.

АҚШ Федералды Үкіметі

АҚШ-тың Тағам және Дәрі-дәрмек басқармасы
АҚШ-тың Ұлттық гвардия басқармасы