Кіріспе

Сиднейдегі тас жол, Австралия.

Уорринга тас жолы – Сиднейдің көптеген қалашықтарына және аудандарына қосылатын маңызды магистраль, сонымен қатар қаланың орталық бизнес аймағының солтүстік, оңтүстік, шығыс және батыс жақтарына барудың негізгі бағыты.

Бағыт

Уорринга тас жолы Нарембурндағы Гор Хилл тас жолы мен Уиллоуби жолының тоғысында басталып, алты жолақты, екі бағытты тас жол ретінде оңтүстік-шығысқа қарай жүреді, Каммерэй арқылы оңтүстікке қарай иіліп, Брук көшесінен шыққаннан кейін бірнеше бағыттар арқылы 10 жолаққа дейін бірте-бірте кеңейеді, ал Солтүстік Сиднейге солтүстік бағыттағы кіреберісте бүкіл дәліз бойынша қысқа мерзімге 16 жолаққа дейін жетеді. Оның ішкі бағыттарының бір бөлігі кері бағыттағы қозғалыс үшін салынған, бірақ бүгінде тек ішкі батыс бағыты кері бағытта жұмыс істейді, ал ішкі шығыс бағыты Сидней портының туннеліне оңтүстікке қарай жалғанады. Бұрынғы жолақтардың барлығы бұрынғы тоқтау жолағының кеңістігін пайдаланып және қолданыстағы жолақтарды қайта орналастыру арқылы кеңейтілді. Қазіргі кездегі құрылымы негізінен 4x3x3x3 болып табылады, бірақ кіреберістер мен шығулар кезінде сыртқы бағыттардың ені өзгеріп отырады. 2007 жылы әскери жолдың эстакадасында үш қосымша кіреберіс салынып, солтүстік жағындағы (Лейн Ков туннелі жобасының бөлігі) Гор Хилл тас жолына екі қосымша жолақ қосылды. Осы бес кіреберістің басталатын жері жол қозғалысын жақсарту үшін кеңейтілді. 1990 жылдардың басында жолақтарды ауыстыру процесі автоматтандырылды, жылжымалы тосқауылдар мен жоғары орналасқан белгілер қозғалысты дұрыс жолаққа бағыттайды. Көпірдің оңтүстік бағытында 5 немесе 6 жолақ қажет болған кезде (әдетте әр бағытта 4 жолақ болады) ауысу жүзеге асырылады. Көпірден солтүстікке қарай 5 жолақтан аспауы мүмкін, ал қосымша жолақ ішкі батыс бағытындағы қосалқы жолаққа жалғанады. Ауысу уақыты дүйсенбіден жұмаға дейін шамамен 06:30 мен 09:00 аралығында. Тас жолындағы кіреберістер мен шығулардың көбі жол бақылау белгілерімен реттеледі. Әскери жолды қоспағанда, жолақтардың көпшілігі өтпелі қозғалысқа кедеріс келтірмейтіндей жеткілікті ұзындықта. Порт көпіріне (қалаға және батыс қалаларына кіру үшін) оңтүстік бағытта бару тәртібі жолмен таныс емес адамдар үшін шатастыратын болуы мүмкін, өйткені ішкі шығыс бағытындағы екі жолақ арқылы Сидней портының туннеліне жақындаған көлікпен бәсекелесуге немесе автобус жолағынан өтуге мүмкіндік береді; оңтүстік бағыттағы қозғалыс үшін жол ақысын жинау пункттері электрондық форматқа көшкеннен кейін жағдай жақсарды.

Тарих

Автомобиль жолын салуды жоспарлау 1951 жылы басталды. Оның бірінші кезеңі Брэдфилд тас жолын Миллер көшесіне жалғастырып, 1968 жылдың 18 маусымында ашылды. Атауынан көрініп тұрғандай, жол Сиднейдің Манли/Уорринга аймағына арналған автомобиль жолы жүйесінің бірінші кезеңі ретінде жоспарланған. Бастапқы жобада автомобиль жолы Манли Уорринга аймағына Кастлкраг арқылы, кейін Кастл Ков арқылы өтуі көзделген. Бірақ Кастлкраг тұрғындарының қарсылығына байланысты автомобиль жолы бұл бағытта ешқашан кеңейтілмеді. Бұл автомобиль жолын салу үшін үкімет тұрғын үйлер мен коммерциялық мүліктерді, жарты гольф алаңын және зиратты иелігінен айырды. Автомобиль жолы бастапқыда 3x2x2x3 схемасымен салынды, яғни ең көп трафик болатын уақытта ішкі екі қатар бір бағытта қозғалатын болды. Автомобиль жолы мен Порт көпірінде бағыттарды ауыстыру процесі баяу болды, сондықтан үлкен сандағы қызыл пластикалық «шамды таяқшалар» немесе «шоколадтар» әр аптада төрт рет қолмен жылжытылды. Автомобиль жолының бастапқы солтүстік соңғы нүктесі Чандос көшесі, Каммерей болды, ал 1978 жылы Уиллоуби жолына шағын қосымша салынды. Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламенті арқылы Негізгі жолдарды жариялау рәсімі бекітілді, оған сәйкес жолдарды Негізгі жолдар кеңесі (кейін Негізгі жолдар департаменті, және ақырында NSW үшін көлік) мемлекеттік үкімет ішінара қаржыландырды. 1929 жылғы Негізгі жолдар (өзгерістер) заңы мемлекеттік автомобиль жолдары мен магистральдық жолдарды қосымша жариялауға мүмкіндік берді, соның нәтижесінде Негізгі жолдар департаменті (1932 жылы МРБ-ның орнына келген) 651-ші Негізгі жолды жариялады. Бұл жол Солтүстік Сиднейдегі Брэдфилд тас жолы мен Лавендер көшесіндегі торабынан басталып, Нарембурндағы Гор Хилл автожолы мен Уиллоуби жолындағы торабына дейін (содан кейін солтүстік-батысқа қарай Гор Хилл автожолымен Лэйн Ковке дейін) өтеді. 1993 жылдың 22 қаңтарында жаңа Оңтүстік Уэльс жолдар классификациясын және оларды жариялау тәсілдерін жаңартты. Осы заңға сәйкес Уорринга автожолы 651-ші Негізгі жолдың бөлігі ретінде жариялануын сақтайды. 1992 жылы Сидней портының туннелі ашылғаннан кейін 24 сағаттық автобус жолы (автобустар, таксилер және жалға алынған көліктер) қосылды. Бұл жол сыртқы қатарда және Порт көпірі арқылы оңтүстікке қарай жүреді. Бұл жол өте табысты болды, өйткені таңертеңгі сағатта оңтүстікке қарай басқа барлық қатарлардан көбірек жолаушы тасыды. Жаңа Әскери жолдың алғашқы пандусы 2006 жылдың маусым айында ашылды. Қазіргі уақытта солтүстікке қарай қозғалатын көліктердің көп бөлігі алты сыртқы қатардың оң жағынан шығуы керек, бұрынғыдай сол жағынан емес. Бұрынғы шығу пандусы (Әскери жолға оңға бұрылу үшін) үш жалпы қатардан және бір автобус қатарынан тұрды. Қазір жалпы қатарлар жоқ, екі автобус қатары бар. Falcon Street-ке солға бұрылатын көліктер әлі де ескі пандусты пайдаланады. Бұл өзгерістің себебі Солтүстік Сиднейде автомобиль жолына кіріп, кейін Әскери жолда шығып жатқан барлық көліктерді алып тастау, соның салдарынан сағаттардағы кептелістерді азайту. Жол 1968 жылы ашылғанда 1-ші автомобиль жолы деп аталды, ал 1978 жылы Уиллоуби жолының кеңейтілуі ашылғанда ол онымен бірге кеңейтілді. Ол 1-ші Ұлттық жолмен ауыстырылды, ал 28-ші мемлекеттік жол 1992 жылы Гор-Хилл автожолы ашылғанда Гор-Хилл автожолы мен Уорринга автожолы бойымен Брэдфилд автожолына дейін бұрынғы аялдамасынан (Лонгуэвилл жолы мен Лэйн-Ковтағы Тынық мұхит тас жолынан) ұзартылды. 1-ші Ұлттық жол 1992 жылы ашылғанда Солтүстік Сиднейдегі Сидней портының туннелі арқылы Уорринга автожолынан ауыстырылды. 1993 жылы 1-ші Ұлттық жолды 1-ші Metroad, ал 28-ші мемлекеттік жолды 2-ші Metroad алмастырды. 2007 жылы Лэйн Ков туннелі ашылғаннан кейін 2-ші Metroad жойылды. 2013 жылы жаңа әріптік-цифрлық жүйеге көшумен 1-ші Metroad жолы M1 жолымен ауыстырылды.

Бастапқы жоба

1968 жылы осы тас жолдың бірінші бөлігі ашылғаннан кейін солтүстікке қарай тағы алты кезеңді салу жоспарланған. 1-кезең: Виллоуби жолын кеңейту және Солтүстік жағалау теміржолының астындағы туннель. 1973 жылы аяқталуы жоспарланған. Виллоуби жолының кеңейтілуі 1978 жылы аяқталды. Темір жол астындағы туннель 1992 жылы Горе Хилл тас жолының бөлігі ретінде аяқталды. 2-кезең – Нордбриджтен Кастелкрагқа және Уэйкхерст парквейіне қосылыс. 1974 жылы аяқталуы жоспарланған. Кастелкраг прогресс қауымдастығының лоббилеуіне байланысты салынбады. 3-кезең – Шығыс Кастелкраг пен Сифорт арасындағы Орталық шағыласы арқылы көпір. 1974 жылы аяқталуы жоспарланған. Кастелкраг прогресс қауымдастығының лоббилеуіне байланысты салынбады. 4-кезең – Сифорттан Балгоулаға дейінгі қосымша тармақ. 1974 жылы аяқталуы жоспарланған. Кастелкраг прогресс қауымдастығының лоббилеуіне байланысты салынбады. 5-кезең – Уэйкхерст парквейін Уорринга тас жолына дейін тас жол деңгейіне жеткізу. Манли Вейлге қосымша тармақ. 1977 жылы аяқталуы жоспарланған. Ішінара аяқталды (Burnt Bridge Creek Deviation) 1985 жылы. 6-кезең – Виллоуби жолынан Тынық мұхиты тас жолы / Эппинг жолының қиылысына дейін. 1980 жылы аяқталуы жоспарланған. 1992 жылы Горе Хилл тас жолы ретінде аяқталды. Жылдар бойы Уорринга тас жолын оның атымен аталатын аймаққа дейін аяқтау үшін түрлі ұсыныстар жасалды, себебі Солтүстік жағалауда Мосманнан Чатсвудқа дейінгі жол қозғалысының созылмалы проблемалары болды. Бұл тас жолдың құрылысына қарсы болған Кастелкраг тұрғындары да осы жол проблемаларынан зардап шегеді, бірақ олар бұл аймақтың 3-кезеңнің құрылысы жүргізілген жағдайда қоршаған ортаға және эстетикалық жағынан тиер болатын зияннан бұл жағдайды артық көреді. 2000 жылдардың басында Либералды оппозицияның бір ұсынысы Балгоуладағы Бернт Бридж Крик ауытқуынан басталатын алты жолақты туннель салу болды, ол Горе Хилл тас жолымен қосылатын еді. Либералды партия 2011 жылы мемлекеттік үкімет құрды, және бұл ұсыныс Beaches Link деп аталды.

Уорринга автожолының жаңартуы

Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының үкіметі Батыс портының туннелі мен жағажайларға қосылатын жол салу жоспарына Уорринга тас жолын туннель кіретін және шығатын жерлерге бейімдеуді жаңарту кіреді. Жұмыстардың шамамен жеті жылға созылуы күтілуде, сондай-ақ құрылыс кезінде және одан кейін жақын орналасқан саябақтарға (Сент-Леонардс және Камерэй гольф алаңы) елеулі әсер тиеді. Жолдар мен теңіз көлігі қызметі жаңарту Австралиядағы ең қызыл жолды жеңілдетеді деп мәлімдеді. 2021 жылдың қыркүйегінде Уорринга тас жолын жаңарту бойынша жобалау және құрылыс шарты CPB Contractors және Downer EDI компанияларына тапсырылды.

Жол ақысы

Уорринга тас жолының өзінде төлем алынбайды. Дегенмен, Уорринга тас жолына (солтүстікке) кіргенде немесе одан шығып, Әскери жолына (A8) және Фалькон көшесіне қатынағанда төлем қажет.

Танымал мәдениетте

Автомагистраль 1974 жылғы "Стонер" көркем фильмінде қысқа ғана уақытқа көрінді.