Кіріспе

Батыс Францияның теміржол компаниясы (1855–1909)

Compagnie des chemins de fer de l'Ouest (CF de l'Ouest) компаниясы, көбінесе L'Ouest немесе Ouest деп аталатын, 1855 жылдан 1909 жылға дейін қызмет еткен ерте француз теміржол компаниясы болды.

Париж Сен-Жермен

Батыс аймағының ең көне желісі (қазірге дейін ашық) – Парижден Ле Пекке дейінгі желі, оны Эмиль Перейрдің Compagnie du chemin de fer de Paris à Saint Germain компаниясы салған және 1837 жылғы 24 тамызда король Луи Филипптің әйелі Мари Амелия ашқан. Жол ұзын болды, саяхатқа 30 минут уақыт кетті. Бастапқыда қорқыныш пен қызығушылықсыз күтілген темір жол, басқа жаңа темір жолдардың құрылысына, мысалы Руанға салынған жолға негіз салды. 1847 жылы Ле Пекке дейінгі желі Сен-Жермен-ан-Лейге дейін ұзартылды. Сен-Жермен-ан-Лей мен Нантер – Университет арасындағы бөлігі қазір RER A желісінің бір бөлігі. Париж Сен-Лазар мен Нантер арасындағы бөлігі Руан мен Канға бағытталған негізгі желілердің бөлігі болып табылады.

Ескі батыс

Сен-Жермен-ан-Ле желісі салынып жатқанда, тағы бір танымал демалыс орны – Версальге желі салу жоспарланды. Екі желі салынды: біреуі Сен-Лазар станциясынан Версаль Рив-Друэт терминалына, екіншісі Монпарнас станциясынан (Барьер-дю-Мэн) Версаль Рив-Гош терминалына дейін. Джеймс Майер де Ротшильд 1837 жылы құрылған Chemin de Fer de Versailles rive Droite компаниясымен бірлесіп, осы желілерді пайдалану құқығын алды. 1839 жылдың 4 тамызында ашылған және бүгінге дейін Transilien L желісі ретінде қолданылып келе жатқан Версаль Рив-Друэт желісі ұзын, ол Аньер-сюр-Сенде Сен-Жермен желісінен бөлінеді. Версаль Рив-Гош желісі де қазірге дейін пайдаланылуда. Монпарнас пен Вирофлай арасындағы бөлігі Парижден Шартр және Бретаньға бағытталатын пойыздармен қатар Transilien N желісі де пайдаланады. Вирофлай мен Версаль арасындағы бөлігі RER C аймақтық пойыздарының қозғалысына арналған.

Париж - Руан

Нормандиядағы Руанға екі теміржол желісі жобаланды: біреуі Ла Гарен Коломб арқылы өтіп, Пуассиден бастап Сена өзенінің сол жағалауымен жалғасатын, екіншісі Понтуаз арқылы өтіп, Сена өзенінің оң жағалауындағы жоталармен жүретін. Екінші жобаға сенімсіздік болғандықтан, бірінші жобаға рұқсат берілді және Шарль Лаффитт пен Эдуард Блоунтқа концессия берілді. Құрылыс 1841 жылы инженер Джозеф Локктің басшылығымен және британдық жұмысшылардың көмегімен басталды. Желі 1843 жылдың 9 мамырында салтанатты түрде ашылды. Бұл желі бірден үлкен сәттілікке ие болды, тіпті Сен-Жермен теміржолымен Сен-Лазар станциясында платформа бөлуге қатысты мәселелер туындады.

Ла Линь д'Отейль

L'Ouest компаниясы қала маңындағы көліктерді дамытуды бастаған алғашқы компания болды. 1931 жылға қарай Сен-Лазар станциясы жыл сайын 13,2 миллион жолаушыға қызмет көрсетті, ал Париждің басқа станцияларында бұл көрсеткіш орташа есеппен 3 миллионды құрады. 1854 жылы L'Ouest компаниясы типік париждік желіні ашты: 'La Ligne d'Auteuil'. Бұл желі Париж қаласының ішінде басталып, Париж қаласының ішінде аяқталады, негізінен париждік тұрғындардың жұмысқа бару қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Желінің ұзындығы 7 шақырымды (4.3 миль) құрайды және Сен-Лазар, Батиньоль, Курсель-Левалуа, Нойли-Порт-Майо, Булон авенюі, Анри Мартин авенюі, Буленвильер, Пасси және Аутейль қалаларына қызмет көрсетеді. Жол, өзінің түріндегі алғашқысы болып, деңгейлі өткелдердің қажеттілігін жойды, тік жарға құрылып салынды. Желіде Аутейл соңғы станциясы және Курсель-Левалуа станциясы сияқты әсем ғимараттар да бар. Барлық станциялар платформаларға қолжетімділігі бар, жолдың үстінде салынған. Бұл желі, жүк тасымалы үшін барлық париждік терминалдарды байланыстыратын Petite Ceinture айналма жолының бір бөлігі болды.

Өзіндік сезім

Басқа көптеген теміржол компаниялары сияқты, «Уэст» компаниясы да өзінің сәулет стилін қабылдады. Ле-Хавр, Лизие, Довиль және Париж сияқты ірі қалалардағы станциялар ерекшеленеді. Ал кішкентай аялдамалар «типтік» ғимараттармен безендірілді, олар «Уэст типі» деп аталады, ең жақсы сақталған мысалдары Див-сюр-Мер және Ульгат қалаларында кездеседі. Станцияға арналған жерге жақын орналасқан қаланың немесе ауылдың мөлшеріне қарай, белгілі бір көлемде станция салынды. Станция ғимараттарының үш негізгі түрі бар: BV3, BV5 және BV7. BV – это Bâtiment Voyageur (жолаушылар ғимараты) деген сөз, ал нөмір – қол жетімді есіктердің саны. Қала неғұрлым үлкен болса, станция ғимараты да соғұрлым үлкен болады. Ақшаны үнемдеу үшін станциялардан басқа инфрақұрылым да ескерілді, сондықтан «Уэст» компаниясы деңгейлі өткелге күзетші үйінің үлгісін жасады (төменде қараңыз).

Heilmann локомотивтері

1893 жылы Жан Жак Хейльман Do Do доңғалақты бу-электрлік локомотивін құрастырды, ол CF de l'Ouest теміржолында сынақтан өтті. "La Fusée Electrique" деп аталған бұл локомотив жеткілікті деңгейде сәтті болғандықтан, 1897 жылы екі үлкен локомотив салынды. Олар 8001 және 8002 нөмірлерімен таңбаланды. Сәтті жоба деп есептелгенімен, оны дамыту тоқтатылды және үш локомотив те демонтаждалды.