Кіріспе

Ока Иванович Городовиков (1 қазан 1879 [е.с. 19 қыркүйек 1879] – 26 ақпан 1960) – кеңестік Қызыл Армияның генерал-полковнигі.

Ерте өмір

Городовиков 1879 жылғы 1 қазанда, Дон аймағындағы Салск ауданының Мокрая Эльмута хуторында қалмақ шаруа отбасында дүниеге келген. Сегіз жасынан бастап, білім алудың орнына түрлі жұмыстар істеді: қойшы, малшы және шахта жұмысшысы болды. 1903 жылы Городовиков Ресей империясының әскеріне шақырылып, Польшадағы 9-шы Дон казак полкінде қызмет етті, ол кезде Польша Ресей империясының бір бөлігі болды. Ол отрядқа, содан кейін взводқа басшылық етті және старшина дәрежесіне жетті, бірақ 1907 жылы демобилизацияланды. Азаматтық өмірге оралғаннан кейін Городовиков бір уақыт Ставрополь облысының Торговая станциясында жұмыс істеді, бірақ кейін туған жеріне, Донға қайтып, осы жолы түрлі жұмыстар атқарды, оның ішінде жылқы бақты, пошта таксиін жүргізді және саудагерге тауар сатушы болды. 1910 жылдан бастап Платовская ауылында Дон армиясына атқа мінуді үйрете бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Городовиков тағы да әскерге шақырылды, бұл жолы 43-ші Дон казак полкіне, взвод командирі болып. 1916 жылы ауыр жарақат алғандықтан Донға оралып, Сулин станциясындағы 39-шы Дон казак сотниясына (эскадрильясына) қосылды. Келесі жылы Ресейде наразылықтар күшейіп, Ақпан революциясына ұласты, және Городовиков өз туған жерінде осы оқиғаға қатысты.

Қызыл Армиядағы мансабы

Городовиков қатысты Ресей Азамат соғысына, 1918 жылдың ақпанында қызыл армияға қосылды, қызыл казак эскадрильясының ат әскері командирі ретінде: ақпаннан бастап барлау взводы, ал сәуірден бастап Дюменко мен Будённый партизандық отрядтарының эскадрильяларында. Кейіннен ол қазаннан бастап 1-ші атқыштар бригадасының 20-шы атқыштар полкінде, ал қарашадан бастап атқыштар бригадасында екінші командир болып тағайындалды. Желтоқсаннан бастап Царицын майданында ат әскері бригадасына басшылық етті. 1919 жылы ақпаннан бастап Городовиков 4-ші атқыштар дивизиясының 19-шы атқыштар полкіне, содан кейін сол жылдың тамызынан бастап дивизияның өзіне басшылық етті. Келесі жылы ол сәуірден бастап 4-шіден 6-шыға ауысты, ал 16 шілдеден 6 қыркүйекке дейін Крымдағы Врангель әскерлеріне қарсы 2-ші атқыштар армиясына басшылық етті. 1919 жылы Городовиков Коммунистік партияға (большевиктер) мүше болды. Азамат соғысынан кейін Городовиков он жылдан астам уақыт әскери білім алды, бірнеше курстарды аяқтады: 1922 жылы тоғыз айлық жоғары академиялық курстар; 1927 жылы Фрунзе әскери академиясында аға командирлерді даярлау курстары; 1930 жылы Толмачев әскери-саяси академиясында командирлер курстары; ал 1932 жылы Фрунзе әскери академиясын бітірді. Бітірген соң Городовиков Червен казактарының 1-ші атты корпусына басшылық етті, сондай-ақ 1932-1938 жылдары Орталық Азия әскери округінің қолбасшысының орынбасары болды. Содан кейін ол 1938-1943 жылдары Қызыл Армияның кавалерия бас инспекторы, ал 1943 жылдан бастап кавалерияның бас қолбасшысының орынбасары болды. Екінші дүниежүзілік соғыс Городовиковты тағы да майданға алып келді, ол 1941 жылдың шілдесінен бастап Солтүстік-Батыс майданында 8-ші Қызыл Армияға басшылық етті, кейіннен Сталинград шайқасында жаудың тылына шабуыл жасаған атты бөлімдердің штаб офицері болды. Городовиков соғыс аяғына таяу Орталық Азияға жер аударылудан құтқарылған аздаған калмыктардың бірі болды, тіпті 1943 және 1944 жылдары өз этностық топтастарының жер аударылуын ұйымдастыруға көмектескен. 1947 жылы зейнетке шықты. Өмірі бойы көптеген наградалар алды, соның ішінде 1958 жылы зейнетке шыққаннан кейін Кеңес Одағының Батыры атағын алды: +НаградаларКүніЕлҚызыл Ту ордені (6) 25.07.1920, 13.03.1922, 22.02.1933, 22.01.1942, 03.11.1944, 06.11.1947КСРОЛенин ордені (3) 14.06.1940, 21.02.1945, 10.03.1958КСРООтан соғысының 1-дәрежелі ордені25.04.1944КСРО"Сталинградты қорғағаны үшін" медаліКСРОКСРО Батыры10.03.1958КСРОМонғол Халық Республикасының ордені15.03.1943Тува Халық Республикасының ордені Оған сонымен қатар бірнеше құрмет медальдары, алтын қару-жарақтар және жекелеген сағаттар да сыйланды.

Өлім және мұра

Городовиков 26 ақпанда қайтыс болды және Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленді, бірақ ол тірі кезінде-ақ есімі мәңгілікке сақталды: оған Кеңес Одағының Батыры атағы берілгенін құрметтеп, Липецк және Дондағы Ростов қалаларындағы көшелер оның атымен аталды, ал кейін 1971 жылы Башанта қаласы Городовиковск болып өзгертілді. Бес жыл өткен соң, Калмыкияның астанасы Элистадағы алаңда генералдың атқа отырған ескерткіші ашылды, ол әлі күнге дейін тұр.