Кіріспе
Осман империясының бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі, Ресей империясы мен Каджар Иранына қарайтын солтүстік-шығыс шекаралық провинциясы болды және онда бірнеше гарнизон орналасқан. Ол Ван және Хаккари санжақтарына бөлінді, қазіргі Ван, Хаккари провинцияларының және Шырнақ, Муш және Бингөл провинцияларының бір бөлігін қамтыды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың Кавказ науқаны барысында, Осман армиясының Ресейге жасаған шабуылы сәтсіз аяқталғаннан кейін, орыстар осы провинцияға басып кіруді жоспарлады. Басып алу қаупінен қорқып, Бірлестік және прогресс комитеті Армения геноцидін бастауға мәжбүр болды, себебі Вандағы армяндар Ресей Кавказ армиясын қолдауы мүмкін деген опасы болды.
As the border province of the north eastern frontier, towards both the Russian Empire and Qajar Iran, it contained a number of garrisons. It was divided into the Sanjak of Van and the Sanjak of Hakkari and covered the present day provinces of Van, Hakkari and parts of Şırnak, Muş and Bingöl ones. During the Caucasus campaign of World War I, the Russians planned to invade the province after the breakdown of the Ottoman Army's offensive into Russia. The invasion threat led the Committee of Union and Progress to begin the Armenian genocide out of fear that Armenians in Van would support the Russian Caucasus Army.
Демография
20-ғасырдың басында Ван вилайетінің ауданы 15440 шаршы миль (39,989 км2) болған деп хабарланады, ал 1885 жылғы алғашқы Осман империясының халық санауының алдын ала нәтижелері (1908 жылы жарияланған) халық санын 376,297 адам деп көрсетті. Халық санының дәлдігі, деректер жиналған аймаққа байланысты, "шамамен" дей тұрғанмен, "жалған болжамдық" деуге дейін жетеді. Осман империясының халық санағына тек ер азаматтар енеді, әйелдер мен балалар есепке алынбаған. Константинополь армян патриархының мәліметінше, Ван провинциясы бойынша түзетілген есептер (әйелдер мен балаларды қоса алғанда) мынадай: 313 000 мұсылман, 130 000 армян және 65 000 басқа ұлт өкілдері, оның ішінде сириялық христиандар мен несториандар.
География
Ван вилайеті Ерзурум және Мосул вилайеттері арасындағы парсы шекарасында орналасқан. Солтүстік санжақ көлдің солтүстігі мен шығысындағы ашық платолық жерді қамтиды (ірі армян шаруалар халқы және күрдтің жартылай көшпелі тайпалары негізінен мал және қой өсірумен айналысады), сондай-ақ көлдің оңтүстік жағалауындағы бірнеше құнарлы аудандарды да қамтиды. Оңтүстік санжақ толығымен таулы, нашар дамыған және тайпалардың үкімет бақылауындағы бөлігі шамалы болды. Бұл Ұлы Заб өзенінің жоғарғы бассейнінің көп бөлігін, Хаккари ассириялықтарының жерін және күрд тайпаларының көптеген аудандарын қамтиды, олардың кейбіреулері қыста Тигр жазығына түсетін ірі көшпелі тайпалар еді. Вилайеттің минералдық байлығы толыққанды зерттелмеген, бірақ оның мол екеніне сенімді болды. Кордзотта мұнай бұлақтары, Сиванда (қазіргі Бингөлдегі Авник ауылы) және Нурдузда тас көмір кен орындары, Зилан ағысы мен Джуламеркте (қазіргі Хаккари) бірнеше ыстық су бұлақтары болды. Шемсиданда Персияға экспортталатын сапалы темекі өсірілді.
Экономика
Тарихи тұрғыдан алғанда, Ван вилайеті бидай өндірді. Облыстың экономикалық орталығы Ван қаласы болды. Бұл сонымен қатар ірі шарап өндіруші болды. Шарап пен бренді аз мөлшерде жасалды. Вилайет зығыр мен қарақұмық өндірді. Ванда ірі қой шаруашылығы да болды. 1906 жылы вилайетте 3 миллионнан астам қой болды. 1920 жылға қарай бұл көрсеткіштер төмендеді. Шаруалар ара шаруашылығымен айналысып, балды мұздатып сатты. Аймақ көмір, қорғасын, мыс, боракс, орпимент, газ, гранит, әк, бор, гипс, алтын және тұз өндірді.