Кіріспе

Хосе Мария Кано Андрес (21 ақпан 1959 жылы туған) – испандық суретші, музыкант, композитор және жазбалар продюсері. 1982 жылдан 1998 жылға дейін ол испандық Mecano поп-рок тобының мүшесі және бас композиторы болды. 1998 жылдан бері ол негізінен бейнелеу өнері саласында жұмыс істейді.

Музыкант

Хосе Мария Кано Мадридте дүниеге келді және алғашқы концерттерін сол жерде университет студенті ретінде берді. Сол жерде ол Ана Торрохамен танысты, ол олардың Mecano поп-тобының жетекші әншісі болды. Олардың алғашқы альбомы, Mecano (1981) деп аталды, және оның әкесі қаржылық қолдау көрсетті. Альбомның ішінде "Hoy No Me Puedo Levantar" хиті бар еді. Хосе және оның інісі Начо екеуі де барлық альбомдары үшін әндер жазды. 1984 жылы Хосе фортепианода ойнай бастады және композициялау әдісін өзгертті. Ол басқа әншілер үшін де әндер жаза бастады, мысалы, Шаян, Ана Белен, Амая Уранга, Сара Монтиел, Хулио Иглесиас, Мигель Бозе, Аляска, Франсуаза Харди, Сара Брайтман, Симона, Марио Франгулис және т.б. Ол испан тілінде сөйлейтін әлемде кеңінен танымал болған әндерді жазды, мысалы, Hijo de la Luna, Lia, Mujer contra mujer, Me cuesta tanto olvidarte, Aire, Tiempo de vals, Cruz de navajas, Naturaleza muerta, Una rosa es una rosa және тағы да басқалары, оларды испан және испан тілін білмейтін әншілер де орындады. 1992 жылы Mecano тобы тарағаннан кейін, ол "Луна" (опера) операсын жазды, ол Пласидо Домингоның басты рөлде орындауымен жазылды. 2002 жылы ол "Реал Мадрид" гимнін жазды, оны да Пласидо Доминго орындады. 2006 жылы ол "Біздің Әкеміз" әнін жазды, оны Монсеррат Кабалье Папа Бенедикт XVI Валенсияға келген кезде шырқады. Алты жыл өткен соң, ол Мадридте Кабальедің соңғы концертінде оркестрді дирижерлік етті.

Суретші

Хосе Мария Кано сурет салуды өте ерте жасынан бастады. 10 жасынан бастап Рафаэль Идальго де Кавиедес академиясына, содан кейін Артакио академиясына барып, сәулет мансабына дайындалу үшін сурет салу және бояу өнерін үйренді. Архитектура факультетінің бірінші курсында оқығанда, формаларды талдау профессоры – суретші, оған енкаустиканы меңгерді. 2002 жылы кәсіби суретші ретінде жұмыс істеуге кірісті, бірақ алғашқы көрмесі 2004 жылы Амбра Медданың тапсырысымен Крейг Робинстің жеке кеңістігінде өтті. Мексикалық галерея иесі Рамис Барке бұл көрмені көріп, оның алғашқы коммерциялық көрмесін ұйымдастыруды тапсырды. "Бұл тек бизнес" деп аталған көрмеде оның ажырасу туралы хаттарының суреттері мен ұлының шығармалары үйлесім тапқан. Әйелінің адвокаттарынан келген ең қатыгез хаттарды ол шөл немесе мұзды ландшафттарға ұқсас фонға түсірді. Бұл хаттар ұлының суреттерімен біріктірілгенде, заңгерлердің ажырасу процесінде Каноның беделін түсіру мақсатымен жазылған хаттарын жаңаша қарастыруға тырысты. Ол мұқият салған және қабырғаға ілген бұл суреттер, сол хаттардың күшін әлсіретуге бағытталған. Яғни, оның үстелінде тұрған хат оны жаман адам ретінде көрсетуі мүмкін, ал асхана қабырғасына ілінген суреті, оны жазған адамның жамандығын ойлануға жетелеуі мүмкін, Каноның өзі емес. Оның ажырасуы Ирак соғысымен бір уақытта болғандықтан, ажырасу туралы хаттарды суреттегенде ол соғысқа қатысты суреттер де салған. Ол екі оқиғаның арасында уақыт бойынша сәйкес келетін және экономикалық себептерге толы жауға қарсы күрес сияқты, бейкүнә адамдар, әсіресе балалар зардап шеккен ырғақты параллельділікті байқады. Оның ұлының суреттері бар суреттері де осы кезеңге жатады. Қағазға салынған монохромды суреттер. Қарапайым, бірақ идеялық тұрғыдан өте қызықты. Сонымен қатар, Кано Аспергер синдромы бар ұлы Дэниел салған суреттер сериясімен айналыса бастады. Кано оларды үлкен форматта мұқият көшіріп алды, бұл жұмысты әкенің ұлынан үйренуі керек екенін түсінген кішіпейілділік жаттығуы ретінде қарастырды. Кейін ол газет беттеріндегі мақалалар мен тақырыптарды суреттеуге кірісті, шындықтың тек біреу айтқанға дейін ғана шындық екендігі туралы көзқарасын зерттей берді. Мысалы, оның "Иммиграция қылмысты арттырады" деген тақырыпта суреттері бар, онда нақты фактілердің білдірілуі ағылшын баспасөзінің кейбір басшыларының ксенофобиялық көзқарасын жасырады.

Қаржыға әсер ететін жұмыс

Оның қаржы әлеміне арналған "The Wall Street 100" атты алғашқы көрмесі 2006 жылдың басында өтті. "Wall Street Journal" газетінен тікелей алынған газет кескіштеріне сүйене отырып, Кано әр кескіштегі кішкентай "hedcut" портреттерін және оларды қоршаған бағана мәтінін үлкен масштабта түсті балауыздар (энкаустикалық сурет) қолданып, мұқият қайта жасайды. Бұл жалпыға бірдей көрінетін, көптеп өндірілген портреттерді балауыздан қайта жасау – Каноның үш өлшемді эффектісі бар нағыз ескерткіштер жасауға тырысуы және осы адамдардың жаңа Венера Афродиталары екендігі туралы пікірін ирониялық түрде білдіруі болды. Сондықтан ол, суретші ретінде, осы сұлулықты бекітуге міндетті деп ойлады. "The Times" газетінің сурет бетінде жазған Хьюго Рифкинд: "Каноның суреттерінің беткі қабаты мөлдір тереңдікке ие, сондықтан олар суреттерден гөрі мүсінге көбірек ұқсайды". Қаржы әлемінің тұлғаларын суретке түсірумен қатар, ол қаржы нарықтарының және нақты компаниялардың акцияларының статистикасын да суретке түсірді. Ол осы статистикалық серияны "Таулар" деп атады, оларды суретшінің бояуы керек жаңа пейзаждар деп есептеді. Венера Афродиталары мен пейзаждардың орнына қаржы әлемінің тұлғаларын және статистиканы суретке салу оған дәстүрлі сурет өнерімен келісуге мүмкіндік берді, ол жұмысының концептуалды сипатына қарамастан, одан бас тартпайды. Шындығында, оның "La Tauromaquia" атты бұқа күресі гравюралары сериясы Ханойдағы Көркемсурет мұражайында және Малагадағы Пикассо қорында Гойя мен Пикассоның осы аттас серияларымен бірге "La Tauromaquia" көрмесінде көрсетілді.

Тұжырымдамалық жұмыс

Техникалық дайындығына қарамастан, Каноның бүгінгі күнге дейінгі жұмысы негізінен тұжырымдамалық сипатта болып келді. Ол түрлі еңбекті қажет ететін өнер техникаларын пайдаланады, мысалы, картиналары үшін кенептегі энкаустика, суреттері үшін қағаздағы акварель немесе гравюралары үшін мыс табақтағы акватинт. "Архитектуралық дайджест" журналында Кристина Хименес оның жұмысы туралы былай деп жазды: "Көптеген суретшілердің сурет салмайтын кезінде, ол осы шеберлікті өзінің жұмысының басты қағидасына айналдырды: ақ фондағы қара сызықтар. Қағазға жазылған сия немесе кенепке жағылған энкаустика (пигментті байланыстыру үшін балауыз қолданылатын ежелгі техника) арқылы оның туындылары өте сапалы және әсері керемет". Газеттен алынған кескіндерге немесе фотосуреттерге сүйене отырып, ол заманауи иемдену әдістерін қолданады, бұл оған шындық пен ақиқат арасындағы кеңістікті зерттеуге мүмкіндік береді. Оның сүйікті сөзі – суретші Торрес Гарсияның: «Шындықтың үш өлшемі бар, ал ақиқаттың тек екі ғана». Оның көптеген жұмыстары қара-ақ түсті, және ол Торрес Гарсияның сөзін одан әрі дамытады, шындықтың көп түсті екенін, ал біз ақиқатты көбінесе қара-ақ түспен бейнелейтінімізді айтады. Ол үшін бұл – сұр түстің спектрі. Ол қара мен ақты екі түсті шындық ретінде емес, араласу және араласпау ретінде қарастырады. Ол балауызға жағылған жұмыстарының ақ фонын эфирге, ол араласатын немесе араласпайтын кеңістікке айналдырады, сондықтан үш өлшемді немесе көп түсті шындық оның жұмысына айналады, екі өлшемді шындықта ғана емес, сонымен қатар араласу немесе араласпаудан тұратын бір өлшемді шындықта да. Оның энкаустикалық техникасы – алхимилік және көп уақытты қажет ететін процесс. Өнер сыншысы Энтони Хаден Гесттің "Financial Times" газетінде жазғанынша, Кано суреттерді қайта жасайды, жеті қабат балауыз жағып, бұл процесс бір туындыға мың сағатқа дейін уақыт алады. Марко Ливингстонның Лондондағы Riflemaker галереясындағы Каноның каталогы үшін жазған эссесінде: «Каноның суреттері өзінің алхимилік процестері арқылы қалыптасады, олардың сызықтарының ағылшындығы жарық арқылы бетке күйдіріледі, бұл процесс сырттай кездейсоқ және физикалық күштерге тәуелді, сондай-ақ ғаламның пайда болуы сияқты құпия және түсініксіз». Хосе Мария Каноның өнері Пекиндегі Cafa өнер мұражайында Ван Хуаншенгтің кураторлығымен өткен көрмеде көрсетілді. 2018 жылы Хосе Мария Кано 2017 жылы Қытайдың ең бай адамдарының бірі Джек Маның портретімен алғаш рет Азия нарығын жарып шыққан заманауи суретшілердің қатарында болды. Бұл картина оның бұрынғы рекордтық бағасын 414 000 долларға төрт есе арттырды. "Sotheby's" аукциондық үйі 2018 жылы Стив Джобстың портретімен де осылай нәтижеге жетеді деп үміттенді.