Кіріспе

Анжелика, періштелердің маркизасы – Анне Голон мен Серж Голонның 1956 жылғы романы, «Анжелика» сериясының бірінші кітабы. Бұл роман Сузан де Руже дю Плессис Беллиердің өмірінен шабыттанды, ол маркиза дю Плессис Беллиер деп белгілі. Анжеликаның Жеффри де Пейракқа үйленуі Севинье ханымның қызы Франсуаза Маргарита де Севинье мен граф де Гриньянның одағымен салыстырылады. 1964 жылы осы атпен фильм түсірілді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

17 ғасырдың ортасында Францияда жас Людовик XIV тақ үшін күреседі, Парижді тіңкестірген қайыршылар мен ұрылар, ал ауылды қарақшылар шарлайды. Кедей ауыл ақсүйегінің бесінші баласы Анжелика де Сансе де Монтелуп Пуату батпақтарында өседі. Оның табиғи тағдыры – кедей ауыл ақсүйегіне үйленіп, балалы болу және өмірін тығырықтан шығу үшін күресу болар еді. Бірақ тағдыр оған басқа жоспарлар дайындаған. 17 жасында монастырдағы білімінен оралғанда, ол 12 жасқа үлкен, мүгедек, жаралы және сиқыршы деп айтылатын бай граф Жоффри де Пейракқа (Жоффри граф де Пейрак де Моренс д'Ирристру, Тулуза және Аквитанияның иесі) келісім шартастырылғанын біледі. Отбасының құрметі үшін Анжелика тойға келіседі, бірақ күйеуінің махаббат ұсыныстарын қабылдамайды. Пейрак оның шешімін құрметтейді және күш қолданудың орнына оны сүйікті етуді қалайды, ерлі-зайыптылық құқықтарына талап қоймайды. Айлар өте келе Анжелика өте керемет күйеуінің – ғалымның, музыканттың, философтың таланты мен қасиеттерін ашады және оған құмар болады. Бірақ Пейрактың ерекше өмір салтын Тулуза архиепископының амбициялары қауіпке тікейді және бұл король Людовик XIV-нің қызғанышын оятады. Ол монархияға тәуелсіз дворяндарды ұнатпай, оларды жыл бойы Версальде ұстап, өз аймақтарында билікті күшейтуге кедергі келтіруге тырысады. Луи Жоффридің өсіп келе жатқан ықпалынан қорқып, ол тағы бір Фронт бастап, монархияны құлатуы мүмкін деп ойлап, Жоффриді тұтқынға алып, сиқыршылықпен айыптайды. Анжелика патша сарайының күшіне жалғыз өзі қарсы тұруға тырысады. Ол бірнеше қастандықтан аман қалады және Жоффриді өртеуден құтқару үшін еңсеруге болмайтын кедергілерді жеңеді, бірақ бәрі бекер болады. Жалғыз және әлсіз Анжелика кек алу ниетімен және тірі қалуға деген құштарлығымен Париждің қараңғы әлеміне еніп кетеді. Анжелика Францияның ең мәртебелі ақсүйек отбасыларының біріне жататын ұлдарына осылай өмір сүрудің әділетсіз екенін түсінеді. Ол монархия ұрлаған отбасылық мұраны қайтару үшін күш жұмсайды. Ол корольдің сүйікті маршалы, кузені Филипп дю Плесси де Беллиерді некеге шантаж жасайды.

"Ангельдердің маркизасы Анжелика" кейіпкерлері

Анжелика де Сансе де Монтелуп (Сарна, 1639) – Басты кейіпкер, барон Арман де Сансе де Монтелуптың екінші қызы және он баланың бесіншісі, өте көне әулеттен шыққан кедейленген ақсүйек. Оның анасы Аделина, Анжелика монастырда болғанда қайтыс болған, аз сөйлейтін, бірақ түсінікті және мақтан тұтатын ана. Анжеликаның анасы көп уақытын бақта жеміс-жидек пен көкөніс өсіруге жұмсайды, отбасының қарапайым табысын толықтырады. Сансе балаларының денсаулығы мен жастық сұлулығы анасының бақтағы еңбегінің арқасында, олар ауылда еркін өсіп-өнуге мүмкіндік алды. Жеффри де Пейрак де Моренс д'Ирристру (1627) – Анжеликаның жұмбақ күйеуі, әділ және бай Тулуза графы, Аквитанияның ханзадасы, ол оған еріксіз үйленеді, кейіннен оны терең сүйеді. Ол өте танымал трубадур ретінде «Патшалықтың алтын дауысы» деп аталады. Зерек ақылы мен қару-жарақ шеберлігінің арқасында оны көбінесе «Лангедоктың Ұлы Ұлы Шайтан» деп атайды, ал одан қорқатындар оны «Солғаушы» деп атайды. Анжеликаның Флоримон (~ 4 мамыр 1659) және Кантор (~ 27 қаңтар 1661) деген екі ұлы бар. Флоримон дене бітімі жағынан әкесіне ұқсайды, ал Кантор оның қабілеттерін мұраға алады. Жеффри өте көне әулеттен шыққан кедей Лангедок аристократының кенже баласы еді. Ескі тәртіп бойынша, Жеффри мектепке баруға дейін оның емшікесі тәрбиеледі, бірақ оның протестант емшікесінің туған қаласы католиктер мен гугеноттар арасындағы діни қақтығыс кезінде католик фанатиктері тарапынан қырғынға ұшырады. Католик басқыншыларының қылыштары Жеффридің бетін деформациялады және оны терезеден лақтырып жіберді, нәтижесінде ол мүгедек болып қалды. Оны қираған қаланы тонаған католик таныды, оның асырап алған қарындасы Маргомен бірге оны анасына қайтару үшін көп қиындықтарға тап болды, ол Жеффридің денсаулығын қалпына келтірді. Жеффри өзінің деформациясы мен ақсауы үшін келеке-шөлекеге және қорлауларға төтеп береді, бұл оны оқуға оралуға мәжбүр етеді. Он жеті жасында, өте білімді болған Жеффри отбасын тастап, білімге деген құштарлығын қанағаттандыру үшін көп саяхаттайды. Ол үйіне оралғанда, отбасы жоғалып кеткенін және мұрасының несиесерлерге бөлінгенін көреді. Жеффри мұрасын қайтарып алады және өзінің зерек ақылының арқасында одан да бай болады. Людовик XIV – Қауырсынбаған патшалықтың патшасы Людовик Жеффридің кең таралған ықпалынан және билікті теріс пайдаланушыларға деген жеккөрушілігінен алаңдайды. Жеффри монархияны құлатып тастайды деп қорқып, оны сиқыршылық үшін тұтқындауға бұйрық береді және оның өлім жазасын орындауын қадағалайды. Мастер Франсуа Дегрез – кедей, бірақ өте ақылды заңгер, ол Жеффриді сотта қорғауға дайын жалғыз адам. Жеффридің өлімінен кейін Дегрез қашуға мәжбүр болады, кейіннен заңгерлік лицензиясын сатып, Париж полициясының лейтенанты болады. Ол Анжеликаның досы болып қала береді және жиі оған көмекке келеді. Конан Бехер – Инквизитор, алхимик және францискан монахы. Ол Жеффридің алтын өңдеу әдісін бақылау үшін Тулуза архиепискобы таңдаған. Оны дұрыс ғылыми әдіс ретінде танудың орнына, Бехер өзіне көрсетілгеннің бәрін ересь деп айыптайды. Ол өз ықпалын қолданып, Жеффриге өлім жазасын беруге итермелейді, Анжеликаны және Жеффримен байланысы бар басқа адамдарды асылып өлтіруден немесе құлдыққа сатудан қашу үшін жасырынуға мәжбүр етеді. Барон Беноа де Фонтенак, Тулуза архиепискобы – сондай-ақ, Ұлы инквизитор ретінде танымал, өте ашкөз адам, ол жасырын түрде кардинал Ришелье сияқты билікті қалайды. Ол үнемі Жеффриді жоюға және оның алтын өңдеу құпиясын алуға тырысады. Лангедок тұрғындары Жеффридің тұтқындалғанын естігенде, оны архиепископтың бастауында болғанын білді. Нәтижесінде архиепископқа қарсы жаппай наразылық акциялары мен көтерілістер болды, патша оны күшпен тоқтатқанға дейін созылды. Шевалье де Гермонтаз – Тулуза архиепискобының қарапайым және ашкөз туысы. Оны көзқарасы ояу, қызғаныш Жеффри басқаларға үлгі болсын деп өлтірді. Оның өлімі архиепископтың Жеффриді одан әрі айыптауына септігін тигізді. Maître Molines – Сансе және ду Плесси иеліктерінің қаржысын басқаратын гугенот үй басқарушысы және Жеффридің Пуатудағы бизнес байланысы. Молин алғаш рет Жеффри мен Анжеликаның некелесуін ұсынды, кейіннен Анжеликаның Филиппен некелесуіне көмектесті. Молинс Анжеликаны өз қызындай жақсы көреді, сондай-ақ оған пайдалы кеңестер береді. Барбе – Хортенсаның қызметіндегі бала күтімі, оған Анжеликаның ұлдары сеніп тапсырылды, бірақ Хортенсаның отбасы қашуға мәжбүр болғанда, ол басқа жұмыс іздеуге мәжбүр болды. Анжелика оны Мастер Буржудың «Мыс торпақ» дүкенінде жұмыс істеген кезде қайта табады. Анжеликаның қайтадан байлыққа ие болғаннан кейін оның ұлдарына тұрақты бала күтімі болады. Куасси Ба – Жеффридің күзетшісі және табиғатты зерттеудегі көмекшісі, мори. Жеффридің өлімінен кейін ол қашуға мәжбүр болады, бірақ тұтқындалып, патшаның галереясына жіберіледі. Фриц Хауэр – саксон кеншісі, Жеффридің табиғатты зерттеудегі тағы бір көмекшісі және оның кен өндірісін басқарады. Куасси Ба сияқты, адал кенші Жеффриге сотта көмектесу үшін өмірін қауғаға салады. Маркиз Бернар д'Андиос – Тулузалық ойын-сауық ақсүйек, Пегулин Антуан Номпар де Комон, Лозунның герцогы сияқты, екеуі де Жеффридің жақын достары. Ол Монтелупта Анжеликаның үйленуіне уәкіл күйеу болады. Жеффридің өлімінен кейін ол Жеффри үшін патшаға қарсы Лангедокта көтеріліс жетекшісі болады. Клемент Тоннель – Никола Фукеге жұмыс істейтін тыңшы және қорқытушы. Ол Жеффридің сарайындағы үлкен домохоз ретінде Анжеликаны бақылайды. Ол Анжеликаның өміріне бірнеше рет қастандық жасады және Жеффриге қарсы жалған ерестік дәлелдерді ұйымдастыруға көмектесті. Карменсита, Мерекур герцогинясы – Жеффридің бұрынғы сүйіктісі, ол Жеффри Анжеликаға үйленгеннен кейін көп бұрын қарым-қатынасын тоқтатқан. Жылдам және ләззатқа құмар герцогиня Жеффри онымен қарым-қатынасын жаңартудан бас тартқанда ашуланды және Жеффриді сиқыршылық үшін соттауға қатысады. Никола Мерло – Анжеликаның әкесінің қызметіндегі шопан, Валентин, диірменшінің ұлымен бірге, Анжеликаның балалық шағының достары. Анжеликаның үйлену күні ол Пуатудан қашып, «Нұрлы алаяқ» – парижтік әлемнің қарақшысы болды. Анжелика Жеффри өртеліске ұшырағаннан кейін қоғамнан қуылғанда оның қорғауында болды. Филипп дю Плесси де Беллиер (1637) – Анжеликаның көрнекті ақсүйек, мақтаншы, мінезсіз туысы, оның отбасылық иелігі Анжеликаның әкесінікінше жақын орналасқан және жас кезінде оның құпия сүйіктісі болған. Әкесінің билікке деген амбициясының арқасында Филипп өте қарапайым тәрбие алды, нәтижесінде Анжелика оған үйленгенде ол қатыгез әйелге қарсы болды. Ұлдарына олардың мұралық құқықтарын қамтамасыз ету үшін ол патшаның сүйікті бас маршалына, «сарқырамадағы ең әдемі адамға» үйленуге шантаж жасады. Раймонд де Сансе – Анжеликаның екінші ұлы, әкесінің қалауына қарсы, мұраны иеленудің орнына иезуит монахы болды. Әсіресе Жосселин, Анжеликаның үлкен ағасы, отбасыдан теңізші болып кетпеуіне рұқсат етілмегеннен кейін Америкаға қашып кеткеннен кейін, Раймонд әрдайым кіші туындарына көмектесуге дайын болды. Хортенс де Сансе – Анжеликаның үлкен қарындасы, ол Сансенің кіші тармағының туысы Гастон Фаллотқа, Париждегі құрметті прокурорға үйленді. Жеффри тұтқындалғаннан кейін оның отбасы көп қиындықтарға тап болды. Гонтран де Сансе – Анжеликаның үшінші үлкен және ең жақын ағасы, ол...