Кіріспе

Қанды спорт

Барсу аулау – бұл барсуларды иттермен ұрыстыру арқылы жүзеге асырылатын қанды спорт түрі. Мұндай ұрыс әдетте барсудың өлімімен, ал иттердің ауыр жарақат алуымен аяқталады.

Өмірбаян

Барс әдетте өз мекенінде тыныш және қарапайым жануар, бірақ қоршауға алынғанда немесе қауіп сезгенде үлкен батылдық көрсете алады. Толық бой жеткенде салмағы 15 килограмға дейін жетеді, және қауіп төнгенде өте қауіпті шағып алады. Сонымен қатар, барстың қатты топырақ қазуға арналған өте күшті тырнақтары бар, олар иттерге жарақат келтіруге толыққанды мүмкіндік береді. Кез келген ит үшін қауіпті қарсылас болған барс, төбелес алаңында ізделіс құрбаны болған.

Бөршекті салу

Барсақтың өзін қорғалау қабілетін итті сынау үшін пайдалану мақсатында, жасанды барсақ қорғандары салынды, тұтқынға алынған барсақтар оларға қойылды, содан кейін ит барсаққа жіберілді. Барсақ қорабына, оның қорғанына ұқсатып жасалынған, және жоғары қарай тоннель жететін қорапқа орналастырылатын. Барсақтың иесі өзінің жануарын қорапқа салады. Уақытты бақылаушы сағатпен жабдықталған, ал барсақтың иесі итті жекпе-жекке шығарады. Итті барсаққа қарсы ұстағысы келген адам оны тоннельге жібереді. Әдетте ит бірден барсақтан ұсталады, ал ит өз кезегінде барсақты ұстап алады. Әрқайсысы бірін-бірі тістеп, жыртып, бар күшімен тартып алады. Иттің иесі итті тез шығарып алады, оның жауы барсақтың құйрығынан мықтап ұстап тұрады. Екеуі бөлінеді, ал барсақ өз қорғанына қайтарылады. Содан кейін ит қайтадан барсақты ұстауға жіберіледі, және ол тағы да барсақпен бірге шығарылады. Бұл көрініс қайта-қайта қайталанады. Иттің бір минут ішінде барсақты ұстап алу мүмкіндігі неғұрлым жиі болса, соғұрлым олар екеуін бірге шығаруға қабілетті, ол тапсырмаға неғұрлым дайын және ол "күшті" деп есептеледі. Барсақ аулау 18 ғасырда Англияға келді және көп ұзамай шұңқырдағы танымал ойын-сауыққа айналды. Бұл ставка жасау арқылы ақша табуға немесе жоғалтуға жаңа мүмкіндік берді. Осылайша, барсақ аулау шұңқырдағы күрестің тұрақты бөлігіне айналды. Ойын-сауықтар шұңқырдың сыртында, жертөлелерде немесе мейрамханаларда, қонақтар үшін қызықты көрініс ретінде ұйымдастырылды. 19 ғасырдың ортасына қарай барсақ аулау танымалдылығы төмендеп, оны иттермен ұрысу алмастырды.

Бөрі иттері

Кейбір ит тұқымдары бадджер аулау үшін арнайы өсірілген, ал басқа бірнеше тұқымдар осы жұмысқа, сондай-ақ жалпы зиянкестерді жоюға да қолданылған; оларға таксұн және бұқа терьер, терьер және Джек Рассел терьер кіреді.

Жануарларға қатыгездік жасау

Барсаларды қатыгездікпен ұстаудан бөлек, итке де зор қатыгездік көрсетіледі. Иттер көбінесе бет және мойын жарақатын алады. Кейбір жағдайларда жарақаттар соншалықты ауыр болады, итке эвтаназия жасау қажет болады. Бүгінде, иелері ветеринар дәрігерге жарақат алған итті алып барудан жиі бас тартады, себебі дәрігер болған жайтты түсініп, иесін полицияға хабарлауы мүмкін. Осы себепті, итке зиян келтіру қаупін азайту үшін барсалар көбінесе мүгедек етіліп немесе байланып қойылады. Барсаның алдыңғы ұзын тырнақтары қысқартылып немесе жойылып тасталады; кәдімгі тістері алынып тасталады; жануардың аяқтары немесе жақ сүйегі қашаумен сындырылады. Оның қозғалысын шектеу үшін артқы аяқтарындағы сіңірлер тілінетін болса керек деген қауесет бар. Гриффитс және т.б. барсаны құйрығынан жерге шегелеу туралы айтады. Барса енді күресе алмай қалғанда, оны аулаушылар атып өлтіреді, пышақтап өлтіреді немесе қашаумен ұрып өлтіреді. Өлі барсалар кейде жол жиегіне тасталады, оларды жол апатының құрбаны деп жаңылыстыру үшін. Сонымен қатар, барсаға қатыгездік көрсету және өлтіру 1992 жылғы Барсаларды қорғау туралы заң бойынша құқық бұзушылық болып табылады және осы заң бойынша басқа да құқық бұзушылықтар, міндетті түрде, барсаларды аулауға көмектесу үшін жасалады, соның ішінде барсалардың қонысына араласу, немесе жараланған жануарды емдеу мақсатынан басқа мақсаттарда барсаны алу немесе иелену. Айыпты деп танылған адам алты айға дейін бас бостандығынан айырылуға, 5000 фунт стерлингке дейін айыппұл төлеуге және басқа да жазалау шараларына, соның ішінде, бірақ олармен шектелмейтін: қоғамдық жұмыс істеуге және итке ие болуға тыйым салуға жазалануы мүмкін. Ирландия Республикасында барсалар және олардың қоныстары 1976 жылғы Жабайы табиғат туралы заңмен және 2000 жылғы Жабайы табиғатқа енгізілген түзетулер туралы заңмен қорғалады.

Қазіргі заман

180 жылдан астам уақыттан бері заңсыз болғанына қарамастан, борсық аулау Ұлыбритания мен Ирландияда бүгінгі күнге дейін жасырын түрде жалғасып келеді. 2009 жылдың ақпан айында The Sunday Times газеті борсық аулауды халықаралық деңгейде ұйымдастырылған "қатаң терьершілер" жүзеге асырып жатқанын хабарлады. The Sunday Times сондай-ақ ирланд үкіметінің жануарларға қатыгездік жасауға көңіл бөлмейтінін жазды. Бұл хабар Солтүстік Ирландияда полиция операциясына әкелді, нәтижесінде бірнеше ит тәркіленді, бірақ ешкім тұтқындалмады. Ирландия Республикасында NPWS соңғы 20 жылда борсықтарды заңсыз қудалау фактісі бойынша он мәрте сотталды. 2009 жылы жануарларды қорғау ұйымдары борсық аулаудың өрбуде екенін мәлімдеді. Борсық аулау көбінесе басқа да қылмыстық әрекеттермен байланысты, ал кейбір адамдар әлеуметтік желілерде осы істерімен мақтанады. 2018 жылы Солтүстік Уэльстегі Дэвид Томас 22 аптаға, ал оның серігі 20 аптаға сотталды, олар борсықтарға ит шаптырған. Қылмыстық топтар, оның ішінде Солтүстік Ирландияның жартылай әскери ұйымдары, борсықтарды иттермен шайқасу үшін 700 фунт стерлингке дейін сатады деп хабарланды.