Кіріспе

Мазарес (медийлік) – Маздара, Мазарис – медиялық генерал, ол Астиаг патшаны құлатып, Персия империясын құрған Ұлы Кирге өткен. Геродот Мазаресті Кіші Азиядағы көтерілісті басу кезінде қайтыс болған Ұлы Кирдің қызметіндегі медиялық генерал ретінде еске алады.

Лидиялық көтерілісті басу

539 жылы Кир Лидияны бағындырғаннан кейін, Лидиялық Пактиас атты шенеунік, Кир оған өзінің үкіметінде қазынашылыққа жауапкершілік тапсырған болатын, лидиялықтар мен иониялық гректерден әскер жинады. Ол Лидиядағы Сардис қаласында Кирдің сатрапы Табалусқа қарсы бүлік көтерді, патшалық резиденциядағы парсы әскерін қоршап алды және бүлігін қаржыландыру үшін әйгілі Лидия қазынасынан (патша Крездің байлығы) ұрлады. Кир бұл туралы естігенде ашуланып, Сардисті толығымен өртеп, лидиялықтарды жазалауды жоспарлады. Кирдің жеңіліске ұшырағаннан кейін кеңесшісі болған Крез патша, Кирден бұрынғы астанасын зардапсыз қалдыруды өтінді. Геродоттың айтуынша, Крез халықты қарусыздандырып, оларды тұтыну мен ләззатқа баулайтын сауда заңдарын қабылдауды ұсынды:

"Осылай істесеңіз," деді Крез, "халық жақын арада әлсіреп, әйелдейтіндей болады, сіз олардан ештеңе қауіптенбейтін боласыз." Кир, бағындырған халықтарына мейірімділігімен танылғандықтан, келісіп, қолбасшысы Мазаресті Крездің тілегі бойынша бүлікті басуға жіберді, сонымен қатар Пактиасты жазалау үшін тірі әкелуді бұйырды. Бірақ Мазарес әскері қалаға жақындағанда Пактиас қашып, Иониялық Грекияда пана тапты. Мазарес оларды қуа жете, Приена мен Магнезия иониялық грек қалаларын бағындырып, бірнеше әрекеттен кейін Пактиасты тұтқынға алып, жазалау үшін Кирге қайтарды. Мазарес Кіші Азияны жаулап алуды жалғастырды, бірақ жорық кезінде себебі белгісіз жағдайда қайтыс болды.

Мұрагерлік

Кир сосын өзінің бас қолбасшысы Харпагты өз орнына жіберді. Харпаг Мазарестің Кіші Азия, Ликия, Киликия және Финикияны бағындыруын аяқтады, бұрын белгісіз болған қоршалған қалалардың қабырғаларын бұзу үшін топырақтан бекініс салу әдісін қолданып.