Кіріспе

Мексика үкіметінің атқару органы

Мексиканың Ішкі істер жөніндегі хатшылығы (SEGOB) – елдің ішкі істерімен айналысатын, президенттің заң жобаларын Конгресске ұсынумен, оларды Федерацияның ресми газетінде жариялаумен және ұлттық қауіпсіздіктің белгілі бір мәселелерімен байланысты мемлекеттік орган. Елдің басқа барлау агенттігі – CISEN тікелей Ішкі істер хатшысына бағынады. Хатшы Президенттің кабинетінің мүшесі болып табылады және лауазымның конституциялық маңызын ескере отырып, кабинет мүшелерінің ең маңыздысы саналады. Сонымен қатар, Президент толыққанды қатыса алмаған жағдайда, Ішкі істер хатшысы Президенттің атқару билігін уақытша өз мойнына алады. Бұл орган көптеген елдердегі Ішкі істер министрліктеріне балама болып табылады (Америка Құрама Штаттарынан басқа) және кейде ағылшын тіліне «Министрлік», «Хатшылық» немесе «Ішкі істер департаменті» деп аударылады.

Тарих

1821 жылы Мексиканың Уақытша кабинеті (Жунта Губернатив Уақытша) құрылғаннан кейін және ел үкіметін ұйымдастыруға қалың жұрттың талаптары осыған дейін берілгеннен кейін, жаңа үкіметтік құрылымның функцияларын белгілейтін ережелер жарияланды, ол кезде Ішкі және Сыртқы істер басқармасы деп аталды. Жаңа мекеме үкіметтің жалпы жұмысын басқаруға жауапты болды. Басқарма директорының алғашқы иегері Хосе Мануэль де Эррера болды, ол 1821 және 1823 жылдар аралығында осы лауазымды атқарды. Кейіннен, кейбір мемлекеттік органдардың міндеттерін нақтылау қажет болды, нәтижесінде 1843 жылы «Ішкі істер басқармасы» (кейде «Ішкі істер департаменті» деп те аталады) құрылды. Бұл басқарма 1841 жылы «Сыртқы қатынастар және үкімет басқармасы» деп, ал 1843 жылы «Ішкі істер және қауіпсіздік басқармасы» деп қайта аталды. Бірте-бірте басқарманың бірқатар өкілеттіктері басқа министрліктерге берілді және 1853 жылы ол қайтадан «Ішкі істер басқармасы» деп аталды – ол бүгінгі күнге дейін осылай аталады. Қазіргі заманғы Ішкі істер басқармасының негізгі міндеті – Мексика Федералдық үкіметінің саясатын ұлттық шекаралар ішінде тиімді басқару және дұрыс жүзеге асыру. Бұл ұлттық атқарушы биліктің бір бөлімі болып табылады, оның тарихы 1812 жылғы 19 наурызда корольдік бекітілім алған 1812 жылғы испан конституциясының 222-бабына дейін жетеді. Конституцияда аталған Министрлер кабинетінің хатшыларының арасында Пиреней түбегі мен жақын аралдағы патшалықтың басқаруы және теңіз арқылы билік ететін патшалықтың басқаруы болды. 1814 жылғы 22 қазанда Мексикалық Американы азат ету туралы конституциялық жариялама, Апацинган конституциясы ретінде белгілі болды, 134-бап арқылы республикалық үкімет нысанын бекітті. Апацинган конституциясы атқарушы биліктің Жоғарғы үкімет түрінде болуын қарастырды, ол Ішкі істер департаменті және басқа да мемлекеттік органдармен жабдықталады.

Саяси маңызы

Бұл лауазым тарихи түрде Президенттікке бір қадамдай жақын саналды, себебі бірнеше Ішкі істер министрлері келесі мерзімге президенттікке кандидат ретінде қолдау тапты: Плутарко Элияс Каллес, Эмилио Портес Гил, Лазаро Карденас, Мигель Алеман Вальдес, Адольфо Руис Кортинес, Густаво Диас Ордас, Луис Эчеверрия. Франсиско Лабастида, Зедильо үкіметінің соңғы кезеңінде Ішкі істер министрі болған, Институционалдық-революциялық партияның алғашқы іріктеу сайлауында (партияның өткізген тұңғыш сайлауы) Зедильоның сүйікті кандидаттарының бірі саналды. Алайда, ол ПАН өкілі Висенте Фокстың қарсылығына тап болып саяси жолынан айырылды. Кезекте, Фокстың Ішкі істер министрі Сантьяго Криль 2006 жылы Ұлттық әрекет партиясының іріктеу сайлауына қатысты, бірақ Фелипе Кальдероннан жеңіліс тапты.