Кіріспе

Американдық дін қызметкері

Преподобный Майкл Брей – американдық лютерандық дін қызметкері. 1985 жылы ол тағы екі айыпталушымен бірге әйелдер денсаулығы клиникаларына және әйелдер денсаулығын қолдау тобының үш кеңсесіне жасалған жеті жарылысқа қатысты екі сөз байласу және бір тіркелмеген жарылғыш құрылғыларды иелену айыптары бойынша сотталды. Бұл жарылыстар Вашингтон, округ Колумбия, Делавэр, Мэриленд және Вирджиния штаттарында болған. Брей мен оның әйелі Джейн – Жоғарғы Соттың «Брей Александрияға қарсы» шешімінде айыпталушылар болып табылады. Бұл шешім абортқа қарсы наразылық жасаушылардың аборт клиникаларына кіруге тыйым салу арқылы пациенттерге қызмет көрсетуден тоқтатуға құқығы жоқ екенін анықтады. Сотталған кезде ол «Құдай армиясы» христиандық экстремистік террористік ұйымының мүшесі болған. Бұл ұйыммен байланысы, терроризм актілеріне қатысы және «Құдай армиясы» деген жер асты нұсқаулығының авторы деп күдіктенуі салдарынан Брей «терроризмге қатысатын абортқа қарсы қозғалыстың экстремалды радикалдық бөлігінің интеллектуалдық әкесі» деп есептеледі. Бастапқыда он жылға сотталған ол, кейіннен Алфорд келісіміне қол қойып, 1985 жылдан 1989 жылға дейін 46 ай түрмеде отырды.

Өмірбаян

Брей АҚШ Әскери-теңіз академиясында бір жыл бойы мичман ретінде оқыды. Ол сонымен қатар Боуи, Мэриленд штатының өрт сөндіру бөлімінде ерікті өрт сөндіруші болып жұмыс істеді. Брей Боуиде, Мэриленд штатында тұрды, кейін Огайо штатының Уилмингтон қаласына көшіп, онда ол Құдай Армиясының мүшесі екенін мәлімдеді. Бұл ұйым ФБР және басқа да органдармен террористік ұйым деп танылды. Брейдің Құдай Армиясымен байланысы кезінде жазған еңбектерінің арасында мыналар бар:

Құдай Армиясы – аборт клиникаларын жою және саботаж жасау жолдарын егжей-тегжейлі сипаттайтын ұйымдық нұсқаулық. Бұл заңға сәйкес келетін ұсынылған анықтамада терроризм – «саяси мақсатқа бағытталған, қарусыз, жауынгер емес азаматтарға жасалған шабуыл» деп айтылады. Бұл осы әрекеттерді терроризм ретінде тануға қосымша негіз береді. Брей өзі қатысқан бомбалаудан басқа, аборт жасайтын дәрігерлер мен денсаулық сақтау қызметкерлерін өлтіруді қолдаған бірнеше жарияланымның авторы болды. Оның жазбалары Құдай Армиясының басқа мүшелеріне шабыт берді және ол Құдай Армиясының нұсқаулығының авторы деп есептелетіндіктен, осы әрекеттерді қалай жасау керектігі туралы толық нұсқаулар берді. 1994 жылы Флорида штатының Пенсакола қаласындағы әйелдер денсаулығы орталығында доктор Джон Бритон мен Джеймс Барретті өлтіргеннен кейін Брей пастор Пол Хиллдің жақтаушысы болды. Брей сондай-ақ, Уичита, Канзас штатындағы клиникасынан шығып бара жатқан кезде доктор Джордж Тиллерді атып өлтірген Шелли Шеннонның әрекеттерін де ашық қорғады және 2009 жылы шіркеуде болған кезде оны өлтірген Скотт Родерді мақтады.

Діни экстремизм: Құдай армиясының идеологиясы

Брейдің және Құдай армиясының басқа да мүшелерінің әрекеттері осы кездегі басқа абортқа қарсы топтар тарапынан радикалды деп есептелді және айыпталыпты. Брейдің лютерандық өсіп-өнуі Құдай армиясы қозғалысында өткізген уақытында қалыптасқан идеологиясына әсер еткенімен, бұл көптеген Киелі кітап үзінділерін контекстінен тыс алып, негізгі дінтанушылардың дәстүрлі түсіндірмелеріне қарсы шығуды қамтиды. Бәлкім, ең айқын түсіндірмелердің бірі – Брейдің зорлық-зомбылық пен адам өмірін жоюды ақтауы болды. Брейдің пікірінше, христиандық оған туылмаған балаларды қорғауға құқық берді, тіпті бұл зорлық-зомбылық жасау, мүлікті жою, тіпті «оларды өлтіріп жатқан» дәрігерлер мен қызметкерлерді өлтіруді білдірсе де. «Құдай армиясы» өз логикасын дәлелдеу үшін Киелі кітаптан Забур 91-ді («Түндегі қорқыныштан, күндіз ұшқан жебеден сен қорқамайсың») қолданды және осы жолдың өз әрекеттеріне құдайдың келісімі екенін түсіндірді. Олар өздерінің террористік әрекеттерін қорғаныс шарасы деп ақтады, өйткені олар әлі туылмаған балалардың өмірін қорғап отырған. Яғни, денсаулық сақтау қызметкерлері мен әйелдерге арналған клиникаларға жасалған шабуылдар дәрігерлерге аборт жасағаны үшін кек алу үшін емес, болашақта жоғалып кететін өмірлерді қорғау үшін жасалды. Христиандық ғылымындағы ежелгі этикалық дилемма – әділ мақсатқа жету үшін зорлық-зомбылықты қолданудың қашан және қандай жағдайда дұрыс екенін анықтау. Басқаша айтқанда, «әділ соғыс» деген нәрсе бар ма? Құдай армиясы Роу және Уэйд ісі бойынша Жоғарғы Соттың шешімінен кейін аборт заңдастырылғаннан кейін АҚШ-тың бағытталған мәдениетімен «соғыста» екендерін сезінді. Олардың пікірінше, қоғам екіге бөлінді: абортты қолдаған секулярлы мемлекет және олардың христиандық сенімдерін бөлісетін және осы практиканы моральдық тұрғыдан жағымсыз деп санайтын адамдар. Брей зорлық-зомбылық пен кісі өлтіруді ақтауға 20 ғасырдың лютерандық пасторлары Дитрих Бонхоффердің жазбаларынан қолдау тапты, ол Адольф Гитлерді өлтіруге жасаған талпынысы үшін христиан шейіті ретінде құрметтеді, сондай-ақ теолог Рейнхольд Нибурдан да. Алайда, олардың идеологиясы мен Брейдің арасындағы басты айырмашылық – олардың екеуі де шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін қолдады, ал Брей және Құдай армиясы Киелі кітапқа негізделген және христиандыққа қатысты саясатты жақтады.