Кіріспе

Тосафистер – Франция, Германия, Богемия және Австрияның раввиндері, 12-дан 15 ғасырдың ортасына дейін, Ришоним дәуірінде өмір сүрген. Тосафистер Талмудқа сындық және түсіндірмелік глоссалар (сұрақтар, жазбалар, түсіндірмелер, үкімдер және дереккөздер) жазды, олар жиынтығында Тосафот ("қосымшалар") деп аталады. Тосафот яһуди заңын практикалық қолдану үшін маңызды, себебі заң Талмудты қалай түсінуге және интерпретациялауға байланысты.

Тозафистердің әліппелік тізімі

Барлық тосафистердің есімдері белгілі емес. Төменде олардың әліпби бойынша тізімі келтірілген; көптегендері, алайда, тек сілтемелер арқылы ғана таныс.

А (ААА)

Төңкерілген Тосафоттарда Моэд Катан 14б, 19а, 20б, 21а және т.б. беттерінде сілтеме жасалған.

Веналық Авигдор Коэн

Сондай-ақ Авигдор бен Илья ха Коэн деп те аталады. 13 ғасырдың ортасында өркендеп, Австриядағы ертедегі Талмуд ғалымдарының бірі болған; оның тосафоттары Ketuvot 63b-ге түзетілген тосафоттарда еске алынады.

Орлеандық Абрахам бен Жозеф

Француз Талмудтанушысы; 12 ғасырда Орлеанда және, мүмкін, Лондонда өмір сүрген. Ерте тосафистердің бірі, оның Талмудқа берген түсіндірмелері Тосафотта бірнеше рет келтіріледі. Ол үш қыздың әкесі ретінде еске алынады. Ол Яһуда бен Исаак Мессер Леонның қайнағасы, демек, 12 ғасырдың ортасында тосафистік мектептің басшысы Раббину Тамның (Рамерулық) замандасы болған.

Ашер бен Иехиел (Рос-Шиния)

Кельн қаласында тұрып, кейіннен Испанияның Толедо қаласына қоныс аударған. Оның "v=sup" немесе "Tosefei Tosafot" деп аталатын тосафоты әр түрлі кезеңдерде және еңбектерде жарық көрді. Олардың көп бөлігін Безалел Ашкенази "Шитах Мекубецет" еңбегіне енгізді; "Ебамот" және "Кетобот" бойынша жазылғандары Ливорнода 1776 жылы, "Сота" бойынша жазылғандары ішінара Прагада 1725 жылы, ал ішінара Якоб Фейтусидің "Мар'е хаОфаним" (1810) еңбегінде жарияланды; "Мегилла" және "Шевуот" бойынша жазылғандары Илья Боргельдің "Мигданот Натан" (1785) еңбегінде, ал "Кидушин" бойынша жазылғандары "Маасе Рокем" (Пиза, 1806) еңбегінде жарық көрді. "Нидда" бойынша жазылған оның тосафоты Талмудтың Вильня-Ромм басылымына қосылған.

Барух бен Исхак

Вормста туған, Регенсбургте өмір сүрген.

Елазар бен Яһуда, Вормс

Баба Каммаға тосафот жазған автор, оның үзінділері Безалел Ашкеназидің «Шита Мекубетцет» еңбегінде кездеседі.

Дампиердің Елханан бен Исак

12 ғасырдың соңында гүлденген; оның тосафоттары Ибраһим бен Дәуіт (РАБАД) өзінің "Темім Деим" еңбегінде, сондай-ақ "Бава Метзия" 11b және "Шевуот" 28a-ға түзетілген тосафоттарында еске алынған. "Недаримге" арналған оның тосафоттарын Жозеф Колон ("Responsa", № 52) сілтеме жасайды; "Мегиллаға" арналған тосафоттары Исаия ди Трани Ескінің "Ха Макрия" ("№ 31, 19б") еңбегінде, ал "Авада Зараға" арналған тосафоттары "Мордехай" ("№ 1364") еңбегінде қарастырылған.

Елиезер бен Жоел Халеви (Раавия)

Германияда 13 ғасырдың басында өркендеген; бірнеше трактатқа тосафоттар жазған және «Сефер Раавия» кітабының авторы.

Елиезер бен Натан (Рааван)

1096 жылғы қудалаулар туралы жазды.

Мецтік Елиезер бен Самуил (Re'EM)

Бірнеше трактаттарға тосафоттардың авторы, оның Хуллинға жасаған тосафоттарын Азулай көрген.

Тулылық Елиезер

XIII ғасырдың басындағы француз тосафисі, оның тосафоттары "Шибболей Халекет" кітабында еске алынған.

Тоқестік Елиезер

13 ғасырдың соңындағы француз тозафисі.

Илья бен Менахем Ха-Закен

Оның тосафоттары "Хаггахот маимунийот" еңбегінде, Кинним, № 20-де еске алынады.

Париждік Ілияс

XII ғасырдағы француз тозафисі, Раббину Таммен бір замандас және оған қарсы пікір таластырушы.

Хаим бен Хананел Хакоэн

Рабину Хаим бен Хананел ХаКоэн (12 ғасыр) Рабину Тамның шәкірті және әріптесі болды.

Р"І

RI (әлдеқим R. Исаак, бірақ оны Исаак бен Самуилмен шатастырмау керек, ол көбінесе RI ретінде кездеседі). Оның тосафотында, ескі RI-дың сөздері келтірілген, оны Самсон бен Садок еске алған.

Дампиердің Ысқақ бен Абрахам

Сенс қаласының Самсон бен Ибрахимның інісі. Өзінің ұстазы Исаак бен Самуилден кейін Дампиер мектебінің басшысы болды, сол себепті ол Рабби Исаак хаБахур ("Рабби Исаак Кіші") немесе RIBA (Рабби Исаак Бен Абрахамның аббревиатурасы) деп те белгілі.

Исах бен Ашер ха-Леуі

Ең ерте белгілі Тосафист, Рашидің шәкірті.

Ысқақ бен Жақып ха-Лабан

Раббину Тамның шәкірті және ерте тосафистердің бірі ("ба'але тосафот ешаним"). Ол Ор Заруадан келтірілген Кетуботқа түсіндірме жазған автор. Ол өңделген тосафоттарда жиі еске алынады (Йевамот 5б; Бава Камма 72а; т.б.).

Исхак бен Яһуда Халеви

Француз тозафисі; шамамен 13 ғасырдың екінші жартысында Сен қаласында өмір сүрген.

Рамерупттің Исаак бен Меир (Ривам)

Рашидің немересі, РаШБАМ мен Раббину Тамның бауыры; төрт баласын қалдырып, әкесінен бұрын дүниеден озды. Жас болғанына қарамастан, Ысқақ Елизаер бен Жоел Халеви есімді ғалымның айтуынша, Талмудтың бірнеше бөліміне тосафоттар жазған. Ысқақтың өзі өңделген тосафоттарда жиі еске алынады (Шаббат 138а; Кетувот 29b және басқа да жерлерде).

Регенсбургтің Исаак бен Мордехай (RIBaM)

12 ғасырда гүлденген; Исаак бен Ашер ха Левидің шәкірті. Ол Жақып Таммен хат алмасып, Мұса б. Жоел және Ефрем б. Ысқақпен бірге оқыды. Оның тосафоттарын Елиезер бен Жоел Халеви мен Ротенбургтік Меир сілтеме жасайды. Ол жиі өңделген тосафоттарда да кездеседі.

Ысқақ бен Рубен

Оның тосафоттары "Шита Мекубетцет", "Кетубот" 43а-да еске алынған. Ол "Бава Камма" 32d-ге Рашиға түсініктеме жазған Исаак б. Рубенмен бір адам болуы мүмкін.

Исаак бен Самуил хазакен (Ри хазакен)

Француз тозафисі және 12 ғасырда гүлденген Киелі кітапқа түсіндірмелер жазған ғалым.

Исайя ди Трани (RID)

XIII ғасырдың бірінші жартысындағы итальяндық тосафист. Оның тосафоттарының көп бөлігі "Тосафоты Р. Ешаяху" (Лемберг, 1861–69) деген атпен жарияланды; ал көптегендері Бетзалел Ашкенази Шитаха Мекубецетке қосылды.

Бамбергтің Исраил

13 ғасырдың ортасында өмір сүрген; "Мордехай" және "Хаггаот Мордехай" (Шаббат 14) кітаптарында тосафот авторы ретінде есімдері жиі кездеседі. Исраил шәкірттерінің тосафоттарынан алынған үзінділерді Безалел Ашкенази (аталған жерде) көшірген.

Яһуда ха-Коэн

Дегендей, Ротенбургтық Меирдің замандасы, және мүмкін Меирдің туысы Джуда ха-Коэнмен бірдей. "Шита Мекубетцет" кітабына енгізілген "Баба Камма" трактаты бойынша жасалған тосафотынан алынған үзінділерде, ол (көптеген басқа да авторитеттермен қатар) әлі тірі ұстазы Кохенді келтіреді, Зунц оны Веналық Авигдор Кохенмен бірдей деп есептейді. "Шита Мекубетцет" кітабындағы "Баба Меция" трактаты бойынша да Ж. Коэннің тосафоттар жазғаны көрінеді.

Хинондық Якоб

13 ғасырда өмір сүрген; Ысқақ бен Ыбырайымның шәкірті, "Шитта" еңбегінің авторы. Ол өзі тосафоттарда (Брахот 12а; Назир 53а; т.б.) келтірілген.

Жоел бен Исақ ха-Леуі (Ябес)

1130 жылы Шпейерде гүлденді; Калоним б. Исаак-Ақсақалдың шәкірті болған. Ол тосафоттардың және шешімдердің ("песаким") авторы еді. Ол редакцияланған тосафоттарда да (Кинним 23а) айтылған.

Якуб бен Меир (Якуб Там, Раббину Там)

XII ғасырда өмір сүрген көрнекті тозафист. Рашидің немересі.

Париждік Ехиел

XIII ғасырдағы француз тосафисі. Париж дау-жанжалында иудаизмді қорғады. Шамамен 1258 жылы, өліміне он жыл жетпей тұрып, Израильдің Акра қаласына көшкен деген хабар бар.

Жүсіп (немесе Йосеф)

Зунцтың пікірінше, шамамен 1150 жылы өркендеген. Зунц осы Жүсіпті Рашбамның шәкірті деп санайды, оның түсіндірмелері өңделген тосафоттарда (Кет. 70а) келтірілген, және ол өңделген тосафоттарда (Шаббат 12а және басқа да жерлерде) жиі еске алынатын Орлеандық Жүсіппен бір адам болуы мүмкін дейді. Егер осылай болса, Генри Гроссқа сәйкес, оны Джозеф бен Исаак Бехор Шор деп тану керек. Дегенмен, Вайс бұл Жүсіптің Раббину Тамның ұстазы Жүсіп Бонфильс немесе Рашидің шәкірттерінің бірі – Троялық Жүсіп бен Исаак болуы мүмкін деп ұсынады. Осыған орай, "Сефер ха-Яшар" кітабындағы тосафистті Тосафот Кетувот 70а-дағыдан ажырату қажет болып көрінеді, себебі соңғысы Рашбамның шәкірті болған.

Жозеф Порат

Оның Шаббатқа жасаған тосафотының көптеген бөліктері өңделген тосафотқа қосылған.

Яһуда бен Исхақ Мессер Леон (Париждің Яһуда бен Исхағы)

12-13 ғасырлар; Париж қаласында туған француз тозафисі. Ол маңызды тозафистер мектебін құрды, онда басқалармен қатар Париждік Ехиел (Сэр Леонның ізбасары), Веналық Исаак бен Мұса (Ор Заруаның авторы), Фалезалық Самуэль бен Соломон және Кусилік Мұса бен Якоб тәлім алды.

Яһуда бен Натан (RIVaN)

Рашидің күйеу баласы және шәкірті, сонымен қатар оның ісін жалғастырушы. Яһуда Рашидің "Макот" трактаты бойынша түсіндірмесін (19б-ден соңына дейін) аяқтады және "Назир" трактаты бойынша түсіндірме жазды, бұл түсіндірме дұрыс емес Рашиге жатқызылған. Одан басқа, ол "Эрувин", "Шаббат", "Йебамот" және "Песахим" трактаттары бойынша тәуелсіз түсіндірмелер жазды. Соңында, Хальберштам қолжазбасы №323 "Недарим" трактаты бойынша Яһуданың түсіндірмесінің бір бөлігін қамтиды. Яһуда б. Натан Талмудтың бірнеше трактаттарына "тосафот" жазған деп есептеледі, және ол "Хаггаот Мордехайда" (Санхедрин, №696) еңбегінде "тосафот" жазушы ретінде еске алынады. Ол өңделген "тосафот" еңбектерінде жиі келтіріледі.

Леви

Оның тосафоттары "Мордехай" (Бава Метзия 4, соңы) еңгізілген.

Ротенбургтің Меир бен Барух (MaHaRaM)

XIII ғасырдағы Германияның көрнекті тозафисі. Христиандар оны құсырып алып, түрмеде қайтыс болды.

Рамерупттік Меир бен Самуил

Рашидің күйеу баласы. Оның тосафоттары ұлы Якуб Тамның ("Сефер ха Яшар", № 252) еңбегінде және өңделген тосафоттарда жиі кездеседі.

Кусидің Мұса бен Якобы

Француз тосафисі, 13 ғасырдың басында өмір сүрген. "Сәфер мицвоты гадол" еңбегінің авторы.

Ферраралық Моза Бен Меир

XIII ғасырдағы итальяндық тосафист, оның тосафоттары "Хаггахот Маймунийот" жинақтаушысы қолданған. Мұсаның өзі Яһуда бен Исак Мессер Леонның тосафоттарын пайдаланған, бірақ оның Яһуданың шәкірті болғаны даулы.

Эврэдегі Мұса

Француз тосафисті, 13 ғасырдың басында жасаған.

Мұса Таку

Богемиядан шыққан 13 ғасыр тозафисі.

Корбейлдің Перц бен Ильясы

Француз тосафисі, 13 ғасыр.

Харебби Р ' Менахим

Баба Кама 2б с. в. "умильта" деп, сондай-ақ Рамбамның хамец және матца заңдарына қатысты Хагахот Маимониоттың 6-тарауының 9-шы ескертуінде де көрсетілген.

Сенс қаласының Самсон бен Абрахам

Франция, 12 ғасырдың соңы - 13 ғасырдың басы. "Раш" аббревиатурасымен және "Тосафот" ішінде "Рашба" деп белгілі.

Самсон б. Хинондық Ысқақ

13-14 ғасырларда гүлдеген; "Сефер Керитут" еңбегінің авторы. Осы еңбегінде Самсон Эрувин және Авода-Зарах трактаттарына жасаған түсіндірмелеріне сілтеме жасайды; басқа Талмуд трактаттарына да түсіндірмелер жазған болуы мүмкін.

Самсон б. Кусидің Самсоны

12-13 ғасырларда өркендеген.

Эврэк қаласының Самуил

Бірнеше трактаттарға түсіндірмелер (тосафот) авторы; Сотаға жасалған түсіндірмелер өңделген тосафоттардың ішінде.

Самуил бен Меир (RaSHBaM)

Рашидің немересі және Альфасиге түсіндірмелердің (тосафот) авторы; оның жетекшілігімен оның шәкірттері бірнеше трактатқа түсіндірмелер (тосафот) дайындады ("Сефер ха Яшар", 85 б.).

Самуил б. Натранай (РаШБАТ)

12 ғасырдың соңындағы неміс Талмудшысы; Авода Зараға тосафот жазған автор.

Фалаизалық Самуэль бен Соломон

Француз тозафисі, 12-13 ғасырлар.

Шпейерлік Симха (Шпейерлік Симха бен Самуил)

13 ғасырда өркендеген; оның тосафоттарын Ротенбургтық Мейр еске алған.