Кіріспе

Шығыс православие және Византия католик шіркеулеріндегі литургиялық элемент

Ағай (άμνος;) – Шығыс православие және Византия католик шіркеулеріндегі құдай қызметіндегі дайындық литургиясында просфорадан кесілген шаршы нан бөлігі. Ағай арнайы дайындалған ашытқылы наннан кесіліп, дискостың ортасына қойылады. Нанның бетіне грек әріптерімен бөлінген "Иисус Христос жеңіске жетті" деген IC, XC және NIKA жазылып, осы белгі бойынша кесіледі. Нан тек ең таза ұн, ашытқы, тұз және судан жасалуы керек. Ол екі қабаттан тұрады, бұл табиғат пен құдайлықтың бірігуін көрсетеді.

Қауымның

Анафора кезінде тек Қошшар ғана шын мәнінде қасиеттіленеді; қалған бөлшектер тек нан ретінде саналады. Қасиетті Тағлымға келгенде, дін қызметкері Қошшарды төрт бөлікке бөліп, Дайындық Литургиясы кезінде жасалған төменгі жағындағы кесулердің бойымен сындырады. Діякон: «Мырза, Киелі нанды үзіңіз», – дейді. Ол оны сындырып, дін қызметкері былай дейді: «Құдайдың Қошшары сынған және таратылған; сынған, бірақ бөлінбеген; әрқашан желінеді, бірақ әрқашан тозбайды; оны жегендердің барлығын қасиеттейді». Содан кейін ол Қошшардың төрт бөлігін дискостың жиегіне, айқыш түрінде қояды. Олар мұнда қысқа ғана уақыт тұрады. Жоғарғы бөлігі (мөрде IC белгісі бар) Мәсіхтің бірлігін көрсете отырып, толығымен тостағанға салынады. Діякон: «Мырза, Киелі тостағанды толтырыңыз», – дейді. Ол бөлшекті тостағанға салып, дін қызметкері: «Құдай Рухының толықтығы», – дейді. Төменгі бөлігі (мөрде XC белгісі бар) дін қызметкерлеріне таратылатын кішкентай бөлшектерге бөлінеді. Сол және оң жақтағы бөліктер (тиісінше NI және KA) одан да кішкентай бөлшектерге бөлінеді. Олар тостағанға салынып, сенімділермен қарым-қатынас жасау үшін қолданылады.

Қасиеттілік алдындағы литургия

Ұлы ораза кезінде апта ішінде құдайлық литургия өткізуге рұқсат жоқ, сондықтан оның белгілі бір күндері мен Қасиетті аптаның алғашқы үш күнінде, өткен жексенбіде өткізілген қасиетті сыйлар литургиясында дайындалған құрбандықтан қасиреттілік беріледі.