Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соңғы қасирет, өлім алдында қабылданған
Last Communion, received near death
Виатикум – бұл, әсіресе католик шіркеуінде, Евхаристияға (Киелі Қауым деп те аталады) қолданылатын термин. Ол, науқастарды майлаумен (Өте майлау деп те аталады) бірге немесе онсыз, өліп бара жатқан адамға тағайындалады. Виатикум – соңғы рәсімдердің бір бөлігі болып табылады.
Viaticum is a term used – especially in the Catholic Church – for the Eucharist (also called Holy Communion), administered, with or without Anointing of the Sick (also called Extreme Unction), to a person who is dying; viaticum is thus a part of the Last Rites.
Қолданылуы
Виатик – латын тілінде "сапарға азық-түлік" деген мағына беретін сөз, "via" – "жол" деген сөзден туындаған. Виатик ретінде қасиетті тағзым жасау рәсімінде Евхаристия әдеттегідей беріледі, бірақ қосымша "Раббымыз Иса Мәсіх сені қорғап, мәңгілік өмірге бастасын" деген сөздер айтылады. Евхаристия – өліп бара жатқан адамды осы дүниеден өмірден кейінгі сапарға шығару үшін керекті рухани күштің ең жоғарғы нысаны саналады. Басқаша айтқанда, виатик – бұл ежелгі Римдегі саяхатшыларға берілетін көлік құралдары мен жабдықтар, кейіннен ақшалай жәрдемақы, мемлекеттік міссиядағы шенеуніктерге арналған қаражат еді. Көбінесе бұл сөз – "viā tēcum" ("жолда сізбен бірге") деген тіркестің қысқартылған түрі болып, кез келген саяхатқа қажетті ақша немесе заттарды білдіреді. Виатик – Рим императорлық флотының легионеріне, қосымша әскерге немесе теңізшіге берілетін сыйлыққа да қатысты.
The word viaticum is a Latin word meaning "provision for a journey", from via, or "way". For Communion as Viaticum, the Eucharist is given in the usual form, with the added words "May the Lord Jesus Christ protect you and lead you to eternal life". The Eucharist is seen as the ideal spiritual food to strengthen a dying person for the journey from this world to life after death. Alternatively, viaticum can refer to an ancient Roman provision or allowance for traveling, originally of transportation and supplies, later of money, made to officials on public missions; mostly simply, the word, a haplology of viā tēcum ("with you on the way"), indicates money or necessities for any journey. Viaticum can also refer to the enlistment bonus received by a Roman legionary, auxiliary soldier or seaman in the Roman Imperial Navy.
Практика
Евхаристияда киеленген нан мен шарапты аурулар мен өлім төсегінде жатқандарға жеткізу ниеті, христиан шіркеуінің алғашқы күндерінен бері сақталып келе жатқан Қасиетті Тағамды сақтауға себеп болды. Әулие Юстин Шәһід, Әулие Жақияның қайтысынан кейін елу жылдай өткен соң, «диакондар қатысушылардың әрқайсысына қатысады және қатыса алмағандарға киеленген нан, шарап және су алып кетеді» деп жазған. (Жуст. М. Апол. I. бас. lxv.) Егер өлім төсегінде жатқан адам қатты тамақ қабылдай алмаса, Евхаристия тек шарап арқылы берілуі мүмкін, себебі католицизм Мәсіхтің толыққанды (дене, қан, жан және құдайлық) қатты да, сұйық да киеленген түрлерде бар деп санайды. Виатикумды беруден бұрын, дін қызметкері болса, Соңғы Жүйкелеу рәсімі жиі орындалады. Ауруларды Жүйкелеуден өзгеше, Виатикумды дін қызметкері, диакон немесе арнайы қызметкер сақталған Қасиетті Тағамды пайдалана отырып беруі мүмкін.
The desire to have the bread and wine consecrated in the Eucharist available for the sick and dying led to the reservation of the Blessed Sacrament, a practice which has endured from the earliest days of the Christian Church. Saint Justin Martyr, writing less than fifty years after the death of Saint John the Apostle, mentions that "the deacons communicate each of those present, and carry away to the absent the consecrated Bread, and wine and water". (Just. M. Apol. I. cap. lxv.) If the dying person cannot take solid food, the Eucharist may be administered via the wine alone, since Catholicism holds that Christ exists in his entirety (body, blood, soul, and divinity) in both the consecrated solid and liquid elements. The sacrament of Extreme Unction is often administered immediately before giving Viaticum if a priest is available to do so. Unlike the Anointing of the Sick, Viaticum may be administered by a priest, deacon or by an extraordinary minister, using the reserved Blessed Sacrament.
Христиандыққа дейінгі жерлеу салтына қатысты
Батыста соңғы антик дәуірде және ерте ортағасырлық кезеңде хост кейде қаназдан өткен адамның аузына салынатын. Бірқатар зерттеушілер бұл амал христиандыққа дейінгі дәуірдегі Харонның сыйлығымен сақталған дәстүрлі әдет-ғұрыпқа байланысты болуы мүмкін дейді, ол қайтыс болған адамның өмірден кейінгі сапарға шығуы үшін аузына салынатын шағын монета еді және латын әдебиеттерінде "жол ақысы" деп те аталады.
In Late Antiquity and the Early Mediaeval period in the West, the host was sometimes placed in the mouth of a person already dead. Some claim this could relate to a traditional practice that scholars have compared to the pre Christian custom of Charon's obol, a small coin placed in the mouth of the dead for passage to the afterlife and sometimes also called a viaticum in Latin literary sources.