Кіріспе

Христиандық теологиялық ілім

Консубстанциация – христиандық теологиялық ілім, ол (транссубстанциация сияқты) Евхаристиядағы Мәсіхтің нақты қатысуын сипаттайды. Оған сәйкес, қасиеттілік рәсімі кезінде Мәсіхтің денесі мен қанының мәні нан мен шараптың мәнімен бірге болады, ал нан мен шарап өздерін сақтайды. Бұл Лоларди ілімінің бір бөлігі болды, кейін Оксфорд қозғалысының Эдвард Пузи оны жақтады, сондықтан көптеген жоғары шіркеу англикандары осы ілімді ұстанады.

Даму

XIV ғасырдың аяғында Англияда лолларди деп аталатын саяси және діни қозғалыс пайда болды. Лоллардтардың көптеген мақсаттарының бірі – Евхаристияның физикалық жағынан нан мен шарап күйінде қалатыны, бірақ рухани жағынан Мәсіхтің денесі мен қанына айналатыны туралы болды. Лолларди ағылшын реформациясына дейін сақталды. Уильям Окхэм, Рим шіркеуінің билігіне қарамастан, өзінің төртінші "Quodlibet" еңбегінің 30-сұрағында консубстанциацияның бір түрін жақтайды, онда ол «нан мен шараптың мәні сол жерде қалады, ал Мәсіхтің денесінің мәні нанның мәнімен бірге бір жерде болады» деп мәлімдейді. Әдеби сыншы Кеннет Берктің драматургиясы осы ұғымды қабылдап, оны логикалық контексте бірлік пен айырмашылықтың диалектикасын қарастыру үшін секулярлық риторикалық теорияда қолданады. Консубстанциация ілімі көбінесе транссубстанциация ілімінен өзгеше қарастырылады. Мәсіхтің қасиетті тағамда болуын түсіндіру үшін көптеген жоғары шіркеулік англикандар консубстанциацияның философиялық түсіндірмесін оқытады. Англо-католик Оксфорд қозғалысының жетекшісі Эдвард Пузи консубстанциация көзқарасын қолдады. Пьюзидің пікірі: Ирвингиялық шіркеулер консубстанциация ілімін ұстанады; мысалы, Жаңа апостолдық шіркеудің катехизисі былай дейді: Лютерандық теологтар бұл терминді қабылдамайды, өйткені олар оның лютерандық діни ілімнен өзгеше философиялық құрылымды білдіретініне сендіреді, нан мен шараптың дене мен қанмен араласуын көрсетеді және Мәсіхтің денесі мен қанының «қабақты, Капернайлық, сезімталдық» болуын ұсынады.