Кіріспе

1302–1303 жылдары Мевар билеушісі Ратнасимха (IAST: Ratna Siṃha, шамамен 1302–03 жылдары) – қазіргі Үндістанның Раджастан штатындағы Медапата (Мевар) патшалығының билеушісі. Ол Читракута бекінісінен (қазіргі Читторгарх) билік жүргізген Гухила әулетінің Равал тармағынан шыққан. Бұл тармақтың соңғы билеушісі, ол 1303 жылы Читторгархты қоршау кезінде Алауддин Халджиден жеңілді. Раджастхан жырларында ол раджпут билеушісі Равал Ратан Сингх деп аталады. Мәлік Мұхаммед Жаясидің "Падмават" поэмасында оның қияли бейнесі Ратан Сен ретінде бейнеленген. Поэмаға сәйкес, Алауддин Халджи оның әдемі әйелі Рани Падминиді алу үшін Читторгархқа шабуыл жасады; Ратан Сен Қумбальнер патшасы Девпалмен болған шайқаста қаза тапқаннан кейін Алауддин бекініске ие болды; содан кейін Падмини және басқа әйелдер өздерінің ар-намысын сақтау үшін Джаухарға барды. Бұл жырдың тарихи шындығы күмәнді.

Алауддин Халжиге қарсы жеңіліс

1303 жылы Дели сұлтаны Алауддин Халджи Читторға шабуыл жасады. Читтор төбесінің етегіне жеткен соң, оның әскерінің екі бөлімі қамалға екі жақтан шабуылдады. Екі айға созылған сәтсіз қоршаудан кейін шабуылдаушылар маджанниктер (мангонелдер) көмегімен қамалға тас лақтырды, бірақ оны жаулап алуға қол жеткізе алмады. Ақырында, 1303 жылдың 26 тамызында басқыншылар қамалға енуге мүмкіндік алды.

Падмини туралы аңыз

Ратан Сингх туралы аңыз (Ратан Сен ретінде) Малик Мухаммад Джаясидің 16 ғасырдағы "Падмават" дастанында кездеседі. Осы деректерге сәйкес, ол Синхала ханшайымы Падминиге ізденіс арқылы үйленді. Алауддин Халжи оның сұлулығы туралы естіген соң Падминиді алу үшін Читторға шабуыл жасады. Ратан Сенді Дели әскерлері тұтқынға алды, бірақ Падминидің өтінішімен оның раджпут жауынгерлері оны босатып алды. Ол тұтқындықта болғанда, оның Кумбхалнердегі көршісі Девпал Падминиге үйлену ұсынысын жіберді. Ратан Сен осы қорлықты өшіреу үшін Девпалмен соғысып, екеуі де жекпе-жекте қаза тапты. Содан кейін Алауддин Читторға шабуыл жасады, бірақ ол бекініс басып алуға үлкермес бұрын Падмини (Падмавати) және басқа әйелдер өзін өртеді. Кейінгі жылдары "Падмават" аңызының бірнеше нұсқасы пайда болды. 16 ғасырдың тарихшылары Фиришта мен Хажи уд Дабир Падминиді тарихи тұлға ретінде алғашқылардың бірі болып атады, бірақ олардың баяндамалары бір-бірінен және Джаяси баяндамасынан өзгеше. Мысалы, Фириштаның айтуынша, Падмини Ратан Сеннің қызы (жары емес) болған. Раджпуттардың қолдауымен жазылған басқа ортағасырлық аңыздарда Читтордың сол кездегі билеушісі Лакхамси (Лакшмасимха) болған және Ратан Сен (Ратнасимха) оның кіші інісі болған делінеді. Джеймс Тод жинаған тағы бір нұсқада Падмини Лакхамсидің інісі Бхимсидің (Бхимсимаха) әйелі болған делінеді; бұл нұсқада Ратан Сен туралы ешқандай мәлімет жоқ.

Танымал мәдениетте

Ратнасимха Малик Мұхаммед Жаясидің "Падмават" (1540) эпопеясында Раттан Сен ретінде көрінеді. Ратнасимханың рөлін Сиважи Ганесан Читтрапу Нараян Раудың "Читтоур Рани Падмини" (1963) фильмінде ойнады. 1988 жылы Раджендер Гупта Джавахарлал Нерудің "Индияны ашу" (1946) кітабына негізделген "Bharat Ek Khoj" хинди драмалық сериясының 26-шы эпизодында Ратан Сен рөлін ойнады. Рохит Бакши Sony Entertainment Television арнасының "Chittod Ki Rani Padmini Ka Johur" тарихи драмасында Ратнасимха рөлін сомдады. Шахид Капур Санжай Лила Бхансалидің "Падмават" (2018) эпикалық тарихи фильмінде Ратан Сингх (Ратнасимха) рөлін ойнады.