Кіріспе

Метера немесе መጠራ (𐩣𐩷𐩧) – Эритреяның Оңтүстік аймағында орналасқан шағын қала және маңызды археологиялық орын. Сенефеден (ሰንዓፈ) оңтүстікке бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан, бұл қала Дәмт (𐩵𐩲𐩣𐩩) және Аксумит патшалықтарының ірі қаласы болған. Қала Ге’ез тілінің ең көне мысалына ие, ол – Аксумиттен бұрынғы обелиск, Хаульти (ескерткіш). Эритрея тәуелсіздік алғаннан бері Эритрея Ұлттық мұражайы Эфиопия үкіметінен орыннан алынып кеткен артефакттарды қайтаруды сұрап келді. Бірақ, осы күшке салынып жатқан тыраныштар әзірге нәтижесіз болды.

Тарих

Матара – Эритреядағы шағын ауылдың да, маңызды археологиялық ескерткіштің де атауы. Ескерткіш елорда Асмарадан оңтүстік-шығысқа қарай 136 шақырым жерде, оңтүстікке қарай Ефиопияның Тиграй аймағына баратын жол бойындағы Сенафе қаласынан кейін орналасқан. Археологиялық қазбалар нәтижесінде, кем дегенде екі ірі қалаға дейін, 1000 жылдан астам уақытты қамтитын бірнеше қабаттардағы қоныстану орындарының іздері табылды. Жоғарғы қабаттар IV-VIII ғасырларға жататын Аксуми империясымен байланысты. Бұл қала оңтүстік-батыстағы Аксум қаласындағы қуатты сауда империясымен одақтас болған немесе оның құрамына кірген. Матара Аксумнан оның порты – Адулис қаласына дейінгі сауда жолындағы қалалардың бірі болған секілді. Адулистің кең аумақты қираған орындары, зерттелгенімен, көбінесе қазбадан өтпеген, Масауа қаласының оңтүстік-шығысындағы Зула аймағында, Қызыл теңіз жағалауында орналасқан. Кесеке Матарадан солтүстікке қарай орналасқан. Мұнда Аксумнан бұрынғы немесе ерте Аксум дәуіріне жататын Хаульти обелискі табылды.