Кіріспе

Францияның Рим-католик шіркеуінің архиепископиясы.

Руан архиепископиясы (лат. Archidioecesis Rothomagensis; фр. Archidiocèse de Rouen) – Франциядағы Католик шіркеуінің латын шіркеуінің архиепископиясы. Францияның он бес архиепискобының бірі ретінде Руан архиепискобының шіркеулік провинциясы Нормандияның басым бөлігін қамтиды. Қазіргі Руан архиепискобы – Доминик Лебрун.

Тарих

11 ғасырда қалыптасқан аңыз бойынша, епархияны Папа Климент I-нің миссиясымен бірінші ғасырдың соңында Нормандияға келгеннен кейін шейіт болған Әулие Денистің шәкірті Никасий құрған. Дегенмен, Руан епархиясының көптеген епископ тізімдерінде Никасийдың есімі жоқ. Руан шамамен 744 жылы Гримо билікке келген кезде архиепископтыққа айналды. Архиепископ Франко 911 жылы Нормандияның Роллосын крещение рәсімімен қабылдады, ал архиепископтар 1066 жылы Англияны басып алуға қатысты. Нормандия 1204 жылы Францияға қосылды, ал Руан 1419-1449 жылдар аралығында жүз жылдық соғыс кезінде Англияның иелігінде болды. 1562 жылы қала француз дін соғыстары кезінде қысқа мерзімге гугеноттардың бақылауына өтті. Руанның орта ғасырлардағы тәуелді епархиялары – Эвр, Авранш, Сеес, Бае, Лизие және Кутанс. Бүгінде оларға Эвр епархиясы, Бае және Лизие епархиясы, Кутанс епархиясы, Гавр епархиясы және Сеес епархиясы кіреді. Архиепископтың резиденциясы – 13 ғасырлық готикалық Руан соборы. Соборлық тарау он лауазымды тұлғадан (декан, преценттор, қазынашы, бас архидиакон, Ауги (Eu) архидиаконы, Калес (Grand Caux) архидиаконы, Velocassium Franciae (Vexin Français) архидиаконы, Velocassium Normanniae (Vexin Normande) архидиаконы, Кіші Калес (Petit Caux) архидиаконы және канцлер) тұрады; оған қоса, қырық жеті канон (олардың ішінде сукцентор, теолог және жазалаушы лауазымдары бар) кіреді. Руан архиепискобын тағайындау құқығынан (1516 жылғы Болонья шарты бойынша, Франциск I мен Лев X арасында) басқа, Франция королі архиепископтықтағы көптеген игіліктерді тағайындау құқығына ие болды. Олардың ішінде: жиырма төрт аббаттық, он төрт монастырь, Руандағы Нотр-Дам-де-ла-Ронде шіркеуінің деканы мен канондары, Сент-Меллон-де-Понтуаз шіркеуінің деканы мен тоғыз пребендісі болды. Собор екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Руандағы басқа да ғимараттармен бірге қирап, кейін қайта салынды. Архиепископтықта Saint Étienne du Rouvray шіркеуінде террористік шабуыл орын алды.

Зерттеулер

Таббаг, Винсент (ред.) (1998): Fasti Ecclesiae Gallicanae. Франция епархияларының епископтары, жоғары лауазымды шенділер мен канониктерінің 1200–1500 жылдардағы жеке тұлғалар тізімі. II том. Руан епархиясы. Турну, Brepols.