Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық генерал және ақын Якуб Кшиштоф Ясинский (24 шілде 1761 – 4 қараша 1794) – поляк генералы, ағарту дәуірінің ақыны. Ол 1792 жылғы Конституцияны қорғау соғысына қатысып, Тарговицкая конфедерациясының қарсыласы болды және Вильнюсте оның қолдаушыларына қарсы әрекет ұйымдастырды. Ол Костюшко көтерілісіне де қатысты, оның барысында 1794 жылы Прага шайқасында қаза тапты. Варшавадағы Szkoła Rycerska мектебін бітірген ол кейіннен өз оқу орнында инженерлік пәннің оқытушысы болды. 1792 жылғы Конституцияны қорғау соғысында өзгеше көзге түсті. Патша Тарговицкая конфедерациясына қосылғаннан кейін ол жаңа билікке адал қызмет етті. 1789 жылы Литва инженерлік корпусының бас қолбасшысы болды.
Polish general and poet
Jakub Krzysztof Jasiński of Rawicz Clan (24 July 1761 – 4 November 1794) was a Polish general, and poet of Enlightenment. He participated in the War in Defence of the Constitution in 1792, was an enemy of the Targowica Confederation and organized an action against its supporters in Vilnius. He participated also in the Kościuszko Uprising, during the course of which he was killed in the Battle of Praga in 1794. A graduate of the Warsaw based Szkoła Rycerska, with time he became the tutor of engineering at his alma mater. He fought with distinction in the War in Defense of the Constitution of 1792. After the king joined the Targowica Confederation he remained loyal to the new authorities. In 1789 he became the commanding officer of the Engineering Corps for Lithuania.
Конституцияны қорғау үшін соғыс
1792 жылы шілдеде Бжесць шайқасына қатысып, «Virtuti Militari» әскери орденімен марапатталды. Тарговица конфедерациясына қарсы болғанымен, Ясинский қорғаған 3 мамыр Конституциясына да қарсы тұрды, бірақ соған қарамастан, оған адалдық серт берді және оған қарсы жасырын қызметін тоқтатпады.
He participated in the Battle of Brześć in July 1792, for which he was awarded the military award Virtuti Militari. Despite his antipathy towards the Confederation of Targowica, opposed the Constitution of 3 May which Jasiński had defended, during this time he pledged his loyalty to it, not giving up conspiratorial activities against it.
Бостандық соғысы
1794 жылғы Костюшко көтерілісі кезінде Ясинский поляк якобиндерінің радикалдық қанатындағы ең белгілі мүшелердің бірі болды, сонымен бірге Литва Ұлы Герцогтігі аймағындағы партизандық күштердің табысты әскери қолбасшысы болды. Сол жылдың сәуір айында ол Вильнюс қаласын сәтті көтеріліс ұйымдастырып азат етті. Тадеуш Костюшконың қолдауымен және бұрынғы Ұлы Герцогтіктегі барлық партизандық күштердің бас қолбасшысы болып тағайындалған ол аймақтағы көптеген орыс гарнизондарын жеңіп шықты. Бірақ, радикалды республикалық көзқарастарына байланысты мемлекеттік билік органдарымен қақтығысқа ұшырады және маусым айының басында Литва күштерінің бас қолбасшысы лауазымынан кетуге мәжбүр болды, оның орнын генерал Михаль Вильхорскиге тапсырды. Якуб Ясинский Литвадағы жау әскерлерін мазалауды жалғастырды, содан кейін Варшаваға қарай шағын партизандық отрядпен шегінді. Варшавада қараша айында Александр Суворов әскерлеріне қарсы қаланың қорғанысы кезінде қаза тапты. Оның әдеби еңбектерінің ішінде Вольтердің күшті ықпалымен жазылған сатирикалық және аңызға толы көптеген өлеңдер бар, мысалы, Ясинскийдің жақсы танымал "Sprzeczki" ("Талқылаулар"). Ол сонымен қатар француз революциясынан шабыт алып, өз Отанында осындай төңкеріс жасау үмітін оятарлық, көптеген патриоттық және революциялық өлеңдер мен әділетсіздікке қарсы әндердің авторы болды.
During the Kościuszko Uprising of 1794 Jasiński was among the most prominent members of the radical wing of the Polish Jacobins and at the same time a successful military commander of partisan forces in the area of the Grand Duchy of Lithuania. In April of that year he liberated the city of Vilnius by leading a successful uprising there. Supported by Tadeusz Kościuszko and appointed the commander in chief of all the partisan forces in the former Grand Duchy, he managed to defeat numerous Russian garrisons in the area. However, accusations of radical republicanism brought him into conflict with the state authorities, and by the beginning of June he was forced to resign as commander in chief of Lithuanian forces and pass his office to General Michał Wielhorski. Jakub Jasiński continued to harass enemy forces in Lithuania and then withdrew with a small partisan troop towards Warsaw. There he perished in November during the defense of Warsaw against the forces of Alexander Suvorov. Among his literary works are numerous poems of satirical and fabled character, under huge influence of Voltaire, for example Jasiński's better known "Sprzeczki" (Quarrels). He was also an author of many patriotic and revolutionary poems and songs against injustices, inspired by the French Revolution, and arousing hope of a similar one in his homeland.
Еске алу
Польшада Якуб Ясинский атымен аталатын немесе аталған бірнеше көше бар, оның ішінде Варшава, Хоржув, Ченстохова, Гливице, Иновроцлав, Краков, Люблин, Лодзь, Пшемысль, Радом, Свидница және Зелёна-Гура қалаларында. Польшадан тыс, ол Беларусьте де, Маладэчна қаласында оның атымен аталған көшесі бар, сондай-ақ Литвада да еске алынады, онда Вильнюс ескі қаласында және Каунаста оның атымен көшелер бар. 1994 жылы Беларусь оның суреті бар марка шығарды.
In Poland, there are or were a number of streets named after Jakub Jasiński, including in Warsaw, Chorzów, Częstochowa, Gliwice, Inowrocław, Kraków, Lublin, Łódź, Przemyśl, Radom, Świdnica, and Zielona Góra. Outside Poland, he is also commemorated in the names of Streets in Belarus, where there is a street named after him in Maladzyechna as well in Lithuania, where he has a street both in the Old Town of Vilnius and in Kaunas. Belarus also released a stamp with his image in 1994.