Кіріспе

Бельгиялық ғалым, заңгер және философ (1959 жылы туған)

Маттиас Эдвард Сторме (1959 жылы туған) – бельгиялық заңгер, ғалым және консервативті философ.

Отбасылық өмір

Сторм Бельгияның Гент қаласында католик отбасында туып өсті. Оның әкесі Марсель Сторм (1930 ж.т.) – университетте заң профессоры, азаматтық процессуалдық құқық тақырыбы бойынша дәріс берген және 1977–1981 жылдары фламандтық христиан демократтарынан Бельгия Сенатының мүшесі болған. Оның әкесінің әкесі Август Де Шривер (1898–1992) Бельгияның көптеген үкіметтерінде, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондондағы Бельгия үкіметінде бірнеше министрлік лауазымды атқарған. Ол Бельгияның Өкілдер палатасында 1965 жылдың соңына дейін депутат болды. Оның басқа әкесі Жюль Сторм Гент университетінде профессор болған.

Зерттеулер

Сторм Гент қаласындағы иезуит колледжінде және Синт-Барбара колледжінде (Латын және грек гуманитарлық ғылымдары, 1970–1976) білім алды, сондай-ақ Синт-Барбара тобында скаут болды. Ол заң және философияны алдымен Антверпендегі UFSIA-да (1976–1978) оқыды, кейін Лёвен католик университетінде (1978–1981) білімін жалғастырып, заң магистрі дәрежесін алды. Лёвенде студент кезінде ол Лёвеннің фламанд ұлтшыл Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond (KVHV) және Корольдік фламанд заң қоғамында (Koninklijk Vlaams Rechtgenootschap, Vlaams Rechtsgenootschap (Leuven)) белсенділік танытты. Кейіннен ол католик студенттік бауырластығы К. А. В. Лования Левеннің мүшесі болды, ол «Карттеллвербанд дер католическ дейтшен студентенвербинунгең» студенттік бірлестігіне қатысты. Сторм сондай-ақ Нью-Хейвендегі Йель университетінде оқып, 1982 жылы Бельгиялық-Америка білім беру қорының аспиранты ретінде философия магистрі дәрежесін аяқтады. Йельде ол Оңшылдар партиясы мен Каллиопей қоғамының мүшесі болды. АҚШ-тағы университет бітіргеннен кейін ол Италиядағы Болонья университетінде және Германияның Гамбург қаласындағы Халықаралық және шетелдік жеке құқық институтында (Max Planck Institute) білімін жалғастырды. Ол келісімшарт құқығы бойынша докторлық диссертациясын Люксембургтегі Еуропалық Одастың Әділет Сарайының бұрынғы бас адвокаты профессор Вальтер ван Гервеннің жетекшілігімен қорғады.

Кәсіби өмір

Қазіргі уақытта Матиас Сторм Лёвен және Антверпен университеттерінде профессор қызметін атқарады. Оның лекцияларында азаматтық құқық, банкроттық құқық, салыстырмалы құқық, азаматтық процессуалдық құқық және Еуропалық қауымдастық құқығы тақырыптары қарастырылады. Заң факультетінен тыс ол салыстырмалы діндер және идеология курсын оқытады. Ол сонымен қатар бірнеше ғылыми және саяси журналдарға мақала жазады. Брюссель адвокатурасының мүшесі ретінде, ол 1995 жылы Брюссельдегі жас адвокаттар қауымдастығының (Vlaams Pleitgenootschap bij de balie te Brussel) президенті, 1996–1998 жылдары Адвокаттар кеңесінің мүшесі және 1998–2000 жылдары Фламанд адвокатурасының Бас кеңесінің (Orde van Vlaamse balies) мүшесі болды. Ол үш рет Адвокатураның ашылу лекциясын оқыды: 1991 жылы Брюсселде, 2000 жылы Мехеленде (Малинде) және 2007 жылы Оденаардеде (Оденаардеде). Соңғы лекциясында революция мен сецессияның тарихтағы заңдылығы талқыланды. Қазір Сторм Гент қаласында аға серіктес заңгер болып жұмыс істейді (2013 жылға дейін Брюсселде жұмыс істеген, көбінесе Конституциялық және азаматтық құқық мәселелерін қарастыратын Бельгия Төрелік сотының (қазір Конституциялық сот деп аталады) алдында іс жүргізген). 1999 жылы Сторм Doel ісін (Шельда өзенінің жанындағы кішкентай фламанд ауылы, Антверпен портын дамыту үшін эвакуацияланып, қиратылуға тиіс болған) жергілікті тұрғындардың атынан сотқа жүгінді, бұл іс Фламанд үкіметіне жүктелді. Ол сондай-ақ 2007 жылы Конституциялық сотқа сөз бостандығын шектеуші деп санайтын Бельгия заңдарын жою мақсатымен іс қозғады. Осыған ұқсас сот процесін бұрын Vlaams Belang партиясының белгілі мүшелері де бастаған болатын. Конституциялық сот қарастырып жатқан басқа да істерге бір жынысты некеге рұқсат беру, сайлау заңдарын өзгерту, адвокаттардың кәсіби құпиясын Еуроодақ заңнамасынан қорғау және т.б. жатады.

Академиялық қызмет және ықпал ету

Матиас Сторм негізінен жеке құқық саласында еңбектер жариялайды және салыстырмалы құқық элементтерін енгізу арқылы Бельгия заңын байытуға тырысады. Докторантуралық диссертациясында ол неміс ілімінен шабыт алған "ауырлықтар" (lasten) теориясын, "Облигенгенет" (Obliegenheiten) доктринасынан рухтандырылған түрде әзірледі. Ол жеке құқықтағы сенім теориясын, атап айтқанда, Бельгия мен Нидерландыдағы салыстырмалы құқықты зерттеулер қауымдастығына (Vereniging voor de vergelijkende studie in België en Nederland) ұсынған алдын ала кеңесінде дамытты. Оның көптеген жұмыстары мүліктік құқықтың жалпы ұғымдарын жүйелеуге қатысты, мысалы, өкілдік, билік ету құқығы, жеке мүліктер мен қорларды бөлу, сенімдік сипаттағы ұғымдар, бағалы қағаздарға меншік және кепілдік құқығына жүйелі тәсіл. Ол заң теориясы және заң тарихы салаларында заңның эволюциясы, әсіресе сот практикасы арқылы заңның дамуы және қоғамның құқықтық реттелуі туралы мақалалар жариялады. Ол сондай-ақ салыстырмалы құқық және конституциялық құқық мәселелері бойынша жарияланымдар жасады және "Әлемнің құқықтық дәстүрлері мен жүйелері" атты еңбек жазуда. Ол Фламанд үкіметі тағайындаған ұлттық азшылықтарды қорғау жөніндегі негіздемелік конвенция жөніндегі Бельгия комиссиясының сарапшысы. 1992 жылдан бастап 2003 жылы оның қызметі аяқталғанға дейін ол Еуропалық келісімшарт құқығы жөніндегі комиссияның, Ландо комиссиясының мүшесі болды және 2000 жылдан бері Еуропалық азаматтық кодексті зерттеу тобының және Еуропалық құқықтық база тобының мүшесі болып табылады. Бұл топтар Еуропалық келісімшарт құқығы және жалпы Еуропалық жеке құқық бойынша "Ортақ анықтамалық шеңбер" жобасын дайындау үшін бірлесіп жұмыс істейді (Еуропалық Одақтың 6-шы аялық бағдарламасы). Сторм осы жобаны аяқтауға жұмыстанып жатқан 10 адамнан тұратын "жинау және редакциялау тобының" мүшесі. Анықтамалық шеңбер жобасының аралық нұсқасы 2008 жылдың 1 қаңтарында жарияланды. Сторм сонымен қатар Павиядағы Еуропалық жеке құқықтану академиясының (Académie des Privatistes Européens) мүшесі. Ол Уго Маттей (Турин университеті) және Мауро Буссани (Тренто университеті) басқарған "Тренто ортақ ядролық жобасы" салыстырмалы құқық жобасын бастауға көмектесті. Ол 2011 жылы Еуропалық құқық институтының (ELI) негізін қалаушылардың бірі. Ол 1991 жылы негізін қалаушылардың бірі болған European Review of Private Law журналының бас редакторы (алғашқыда Эвуд Хондиуспен, 2016 жылдан бастап Андре Янссенмен бірге). Ол сондай-ақ Бельгиядағы жеке құқық саласындағы басты журнал – Tijdschrift voor Privaatrecht журналының редакциялық алқа мүшесі және 2014 жылдан бері осы журналдың 2 директорының бірі. Ол Антверпен университетінің плюрализмді зерттейтін Centrum Pieter Gillis орталығының басқарма мүшесі болды және 2014 жылдан бері Бельгияның кемсітушілікке қарсы күрес және тең мүмкіндіктер агенттігі Unia-ның басқарма мүшесі.

Марапаттар

2000 жылы Андре Демедц сыйлығымен марапатталды. Оның бостандық пен саяси еркіндікті ілгерілетуге жасаған еңбегі үшін 2005 жылы классикалық либералдық Nova Civitas ой-сана орталығының «Бостандық сыйлығымен» марапатталды. Бұл сыйлыққа бұрын Люк ван Мидделар және Айан Хирси Али, кейін сенатор Ален Дестехе (2006) және жазушы-журналист Дерк Ян Эппинк (2007) ие болған. 2006 жылы ол Құрметті сенатор атанды, яғни Еуропаның Құрметті Сенатының мүшесі болды.

Сөз сөйлеу

1998 жылы ол Брюссельдегі Фламанд кәсіпкерлер қауымдастығына ("V. E. V. Comité Brussel") жылдық құттықтау сөз сөйлеп, Фламандтың Бельгиядан бөлінуі және Еуропалық Одаққа мүше мемлекет ретінде тәуелсіздігін қорғады (1998 жылғы 23 қыркүйек). Ол бірнеше халықаралық құқық конференцияларында (Коимбра, Нью-Орлеан, Руан, Гронинген, Утрехт, Афина, Иерусалим, Будапешт, Тренто, Лилль, Стелленбош, Маастрихт, Пуатье, Фрайбург, Ллейда, Зальцбург, Порту, Трир, Люцерн, Мюнстер, Тарту және т.б.) дәріс оқыды. 2000 жылы ол Мехелендегі адвокаттар алқасының ашылуында сөз сөйлеп, сот жүйесін федералды мемлекеттен автономиялық қауымдастықтарға беруді ұсынды. 2004 жылы 25 қарашада Брюссельде өткен Университет қорының үшінші этикалық форумында (Филипп Ван Паристің ұйымдастыруымен) ол "Сөз бостандығы және көпмәдениеттілік идеологиясы" тақырыбында баяндама жасады. 2005 жылы "Азаттық сыйлығын" ("Prijs voor de vrijheid") алған кезде ол дәстүрлі Густав де Молинари лекциясын оқып, "ең негізгі бостандық – кемсіту бостандығы" деп мәлімдеді, соның арқылы жеке қарым-қатынастардағы таңдау еркіндігін шектейтін қазіргі бельгиялық "тоталитарлық" заңнаманы тікелей сынға алып, оны жобады. 2006 жылы Еуропа Біріккен Штаттары қозғалысының Еуропалық Құрметті Сенатына мүше болып сайланғанда, ол "Еуропалық құндылықтар: оларды Еуропа Конституциясының құндылықтарынан қорғау" деген тақырыпта баяндама жасады.